Sau giai đoạn được hưởng thuế suất 0%, một loạt doanh nghiệp xuất khẩu cá tra Việt Nam vừa bị phía Mỹ áp mức thuế chống bán phá giá mới, tạo ra sự phân hóa rõ rệt trong cuộc cạnh tranh tại thị trường này.
Theo báo cáo của Chứng khoán Vietcap, Bộ Thương mại Mỹ (DOC) đã công bố kết quả sơ bộ của kỳ rà soát hành chính lần thứ 21 (POR21) đối với thuế chống bán phá giá (AD) áp dụng cho sản phẩm phi lê cá tra đông lạnh từ Việt Nam, giai đoạn 1/8/2023 – 31/7/2024.
📌 Hết “đặc quyền” 0%, nhiều doanh nghiệp quay lại chịu thuế
Kết luận sơ bộ cho thấy một số doanh nghiệp đã bán sản phẩm thấp hơn giá trị thông thường.
Cụ thể, bốn doanh nghiệp không còn được hưởng mức thuế 0% gồm:
⇒ Thủy sản Biển Đông: 0,29 USD/kg
⇒ NTSF Seafoods: 0,07 USD/kg
⇒ CASEAMEX: 0,23 USD/kg
⇒ Nam Việt (ANV): 0,23 USD/kg
Trong khi đó, mức thuế toàn quốc dành cho Việt Nam tiếp tục duy trì ở 2,39 USD/kg.
Việc bị áp thuế trở lại đồng nghĩa lợi thế cạnh tranh về giá tại thị trường Mỹ của các doanh nghiệp này sẽ bị thu hẹp đáng kể trong thời gian tới.
Trái ngược với nhóm trên, Vĩnh Hoàn (VHC) tiếp tục duy trì mức thuế 0% sau khi DOC chính thức bãi bỏ lệnh áp thuế chống bán phá giá đối với doanh nghiệp này từ tháng 1/2025.
Theo Vietcap, chênh lệch thuế mới có thể làm gia tăng khoảng cách cạnh tranh. Dù dữ liệu tháng 1 cho thấy một số doanh nghiệp như Biển Đông đang thu hẹp khoảng cách sản lượng với Vĩnh Hoàn, xu hướng này được đánh giá khó duy trì khi mức thuế chính thức có hiệu lực.
📊 Nền tảng tài chính và vị thế ngành
Bên cạnh lợi thế thuế, Vĩnh Hoàn còn sở hữu nền tảng thương hiệu lâu năm, hệ thống khách hàng ổn định và khả năng duy trì giá bán bình quân cao hơn mặt bằng chung.
Doanh nghiệp được thành lập năm 1997 bởi bà Trương Thị Lệ Khanh, hiện vận hành 7 nhà máy chế biến với công suất khoảng 1.000 tấn/ngày, xuất khẩu sang Mỹ, Trung Quốc, EU, Canada và Australia.
Năm 2025, Vĩnh Hoàn ghi nhận:
♦ Doanh thu: 12.026 tỷ đồng (giảm 4%)
♦ Lợi nhuận sau thuế: 1.451 tỷ đồng (tăng 11%)
Doanh nghiệp gần hoàn thành kế hoạch doanh thu và vượt khoảng 10% chỉ tiêu lợi nhuận nhờ biên lợi nhuận cải thiện.
🌍 Bức tranh chung ngành cá tra
Cá tra tiếp tục là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của thủy sản Việt Nam, với kim ngạch năm 2025 đạt gần 2,2 tỷ USD, tăng 8% so với năm trước. Riêng thị trường Mỹ đạt khoảng 325 triệu USD.
Trong cơ cấu xuất khẩu, phi lê cá tra đông lạnh chiếm khoảng 80% tổng sản lượng xuất sang quốc tế, cũng chính là mặt hàng chịu tác động trực tiếp từ chính sách thuế chống bán phá giá.
🔎 Cục diện mới trên bàn cờ Mỹ
Đợt rà soát lần này cho thấy rủi ro thuế quan vẫn là yếu tố then chốt quyết định sức cạnh tranh của doanh nghiệp cá tra Việt Nam tại Mỹ.
Khi lợi thế 0% không còn là “mặc định” với nhiều doanh nghiệp, cuộc chơi sẽ nghiêng về phía những đơn vị có năng lực kiểm soát chi phí, duy trì chất lượng và sở hữu nền tảng pháp lý, thương mại vững chắc.
Trong bối cảnh đó, sự phân hóa trong ngành được dự báo sẽ ngày càng rõ nét.
