Novaworld Hồ Tràm

Nỗ lực chống sự độc quyền của Google đang bế tắc?

Duy Nhi
Bài viết: 17

Mặc dù vướng vào hàng loạt cáo buộc vi phạm chống độc quyền ở nhiều quốc gia, Google vẫn sống tốt, thậm chí tiến gần hơn đến vị trí thống trị hệ sinh thái trình duyệt và công cụ tìm kiếm toàn cầu. Những nỗ lực nhằm ngăn chặn sự độc quyền của Google tại Việt Nam và trên thế giới đang gặp nhiều thách thức, phần lớn đến từ cơ sở pháp lý chưa thể giám sát được sự hiện diện vô hình từ các tập đoàn công nghệ.

Nỗ lực chiếm thị trường bằng mọi giá của gã khổng lồ công nghệ Mỹ một lần nữa lại rộ lên trên các phương tiện thông tin đại chúng với thông tin “Trình duyệt Cốc Cốc cáo buộc Google cạnh tranh không lành mạnh”. Ông Nguyễn Vũ Anh, Phó tổng giám đốc Cốc Cốc ngày 31/8 đã có cuộc trao đổi với báo chí trong nước về việc bị Google chơi xấu.

coccoc-1-1630672777.jpg
 

Cụ thể, Google đã liên tục chặn Cốc Cốc khỏi các dịch vụ của mình thông qua các chuỗi tác nhân người dùng (UA) được biết là để giúp xác định trình duyệt nào đang được sử dụng, phiên bản nào và hệ điều hành nào. 

Vũ Anh cho biết kể từ tháng 5, người dùng Cốc Cốc không đăng nhập được vào tài khoản Google để sử dụng các dịch vụ như Gmail trên trình duyệt. “Động thái này cho thấy sự cạnh tranh không lành mạnh của Google với các đối thủ khác trên thị trường.”

Để thuận tiện cho người sử dụng, Cốc Cốc đã quyết định chuyển chuỗi UA của mình sang Google Chrome. Việc chuyển đổi đã được thực hiện cách đây vài tháng và kết thúc vào cuối tháng 8.

“Động thái này của Google không chỉ gây tác động tiêu cực đến Cốc Cốc mà còn hủy bỏ quyền tự do kỹ thuật số, độc quyền trên thị trường,” trình duyệt Việt Nam khẳng định trong một thông cáo báo chí.

Mặc dù vậy, Cốc Cốc vẫn chưa sẵn sàng cho một vụ kiện chống lại gã khổng lồ công nghệ đến từ Mỹ. “Điều đó rất khó xảy ra”, ông Vũ Anh nói. “Dựa trên những trường hợp tương tự trên toàn thế giới, Cốc Cốc sẽ không phải là đơn vị trực tiếp kiện Google” mà là các cấp cao hơn như chính quyền địa phương.

Việc đưa Google ra tòa án quốc gia vì vi phạm chống độc quyền không phải là điều dễ dàng. Luật Cạnh tranh đã đưa ra các điều khoản giám sát các hành vi lạm dụng độc quyền nhưng khó có thể giải quyết được trường hợp của Cốc Cốc.

Điều 27 về hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh bị cấm bao gồm hạn chế sản xuất và phân phối hàng hóa, dịch vụ, hạn chế thị trường, ngăn cản sự phát triển kỹ thuật và công nghệ gây ra hoặc có thể gây thiệt hại cho khách hàng.

Theo các chuyên gia, thuật ngữ này khó có thể áp dụng cho Cốc Cốc vì buộc phải chuyển đổi UA khó có thể bị coi là “ngăn cản sự phát triển kỹ thuật và công nghệ”, đồng thời cũng không thể đo lường mức độ thiệt hại cụ thể mà khách hàng phải gánh chịu vì việc này.

Ông Vũ Anh cho biết: “Chúng tôi đã và đang tiếp tục thu thập dữ liệu và các bằng chứng để hỗ trợ chính phủ nếu bất kỳ hành động pháp lý nào nhắm vào công ty Mỹ được thực hiện trong tương lai.”

Việt Nam không phải là nước duy nhất bị ảnh hưởng bởi sự độc quyền của Google. Mỹ, Liên minh châu Âu và những nước khác, dù đã liên tục gây sức ép pháp lý lên các công ty công nghệ lớn như Facebook và Google nhưng hầu hết đều thất bại.

Hiện tại, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ (DoJ) đã sẵn sàng cho vụ kiện thứ hai chống lại nhà điều hành công cụ tìm kiếm vì vi phạm chống độc quyền.

Theo DoJ, Google đã ký một loạt các thỏa thuận loại trừ khả năng người dùng truy cập vào các công cụ tìm kiếm khácbằng cách yêu cầu Google phải được đặt làm công cụ tìm kiếm chung mặc định được đặt trước trên hàng tỷ thiết bị di động và máy tính trên toàn thế giới và trong nhiều trường hợp, cấm cài đặt sẵn đối thủ cạnh tranh.

Google cũng được cho là sẽ chi hàng tỷ đô la Mỹ hàng năm để đạt được các thỏa thuận lâu dài với Apple, điều này đã cho phép nó trở thành công cụ tìm kiếm mặc định kéo dài trên trình duyệt Safari, theo DoJ.

Bằng những mánh khóe kinh doanh trên, Google đã chinh phục ngành công cụ tìm kiếm của Hoa Kỳ và lĩnh vực quảng cáo trực tuyến với thị phần lần lượt là khoảng 88% và 70%. Tương tự, tại Việt Nam, Google và Facebook chiếm khoảng 70% thị trường quảng cáo trực tuyến trong nước với doanh thu hàng năm hàng trăm triệu đô la Mỹ.

Trước những cáo buộc, Google đã phản pháo lại rằng mọi người không bị buộc chỉ sử dụng Google, họ có thể chuyển sang các công cụ tìm kiếm khác nếu muốn. Tuy nhiên, không thể phủ nhận sự thật về thỏa thuận liên quan đến công cụ tìm kiếm chung mặc định được cài đặt trước đã mang lại lợi ích đáng kể cho Google so với các đối thủ khác trên thị trường.

Trong khi đó, ở Úc, nơi Google nắm giữ 95% thị phần công cụ tìm kiếm và lĩnh vực quảng cáo trực tuyến, hành vi trên có thể vi phạm Luật Cạnh tranh của quốc gia này. Trên thực tế, Ủy ban Cạnh tranh và Người tiêu dùng Úc đã hai lần kiện gã khổng lồ của Mỹ, cáo buộc rằng hãng này đã lừa đảo người tiêu dùng trong cách thu thập dữ liệu của họ. Cơ quan này cũng đang điều tra “phẩm giá” của cả Facebook và Google trong thị trường quảng cáo kỹ thuật số.

Theo ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của Le Invest Corp, sự phụ thuộc rất lớn vào Google trên toàn thế giới đã giúp công cụ tìm kiếm nước Mỹ nắm trong tay rất nhiều quyền lực. Điều đó đặt ra nhiều thách thức to lớn cho các công cụ tìm kiếm khác để có được chỗ đứng trên chiến trường. Để giải quyết tình huống trên, người dùng không nên chỉ phụ thuộc vào một phía. Một khi hệ sinh thái công cụ tìm kiếm cần phát triển đa dạng hơn, như vậy sức mạnh của Google sẽ giảm đi.