Một sân bay tầm cỡ quốc gia chậm vài tháng, xét cho cùng, cũng chưa phải chuyện quá đáng để sốt ruột.
Long Thành hiện được đặt mục tiêu khai thác thương mại từ ngày 1/12/2026, sau nhiều lần điều chỉnh các mốc hoàn thành. Riêng mùa mưa năm 2025 đã khiến một số hạng mục chậm thêm khoảng 2-4 tháng. Nhưng với một dự án hơn 336.000 tỷ đồng, rộng khoảng 5.000 ha và mang trên mình kỳ vọng trở thành trung tâm trung chuyển mới của khu vực, vài tháng có lẽ chỉ là một dấu phẩy nhỏ trong lịch sử.
Nhìn ra thế giới lại càng thấy yên tâm.
Sân bay Berlin Brandenburg của Đức bắt đầu xây dựng năm 2006, dự kiến mở cửa năm 2011. Người Đức vốn nổi tiếng chính xác, vậy mà cuối cùng cũng phải đợi tới năm 2020 mới đón khách, tức muộn gần một thập kỷ. Những trục trặc từ hệ thống phòng cháy, thiết kế cho tới quản lý đã biến một biểu tượng hạ tầng của thủ đô nước Đức thành câu chuyện kéo dài suốt nhiều năm.
Hong Kong cũng từng đặt tham vọng rất cao với Chek Lap Kok. Một sân bay xây trên vùng đất lấn biển khổng lồ, đi kèm cả hệ thống đường bộ, đường sắt và cầu kết nối. Mục tiêu chính trị ban đầu từng muốn sân bay sẵn sàng trước thời điểm chuyển giao năm 1997, nhưng cuối cùng phải đến tháng 7/1998 mới chính thức hoạt động. Ngày khai trương cũng chẳng hoàn hảo, hệ thống máy tính và xử lý hàng hóa gặp trục trặc, hành khách chờ đợi, bảng thông tin lỗi.
Xa hơn một chút là Kansai của Nhật Bản. Người Nhật thậm chí xây cả sân bay trên đảo nhân tạo giữa vịnh Osaka, rồi dành hàng chục năm xử lý bài toán nền đất tiếp tục lún xuống. Một công trình từng được xem là kỳ tích kỹ thuật hóa ra cũng không thể thương lượng với địa chất chỉ bằng quyết tâm.
Thế nên Long Thành chậm cũng không có gì phải quá buồn.
Những quốc gia giàu hơn, công nghệ mạnh hơn, kinh nghiệm quản lý lâu hơn vẫn có những công trình phải dời lịch, đội chi phí và sửa sai. Siêu dự án vốn không phải bài thi chạy 100 mét. Chúng là marathon, đôi lúc còn phải vừa chạy vừa buộc lại dây giày.
Có điều, cũng nên nhớ một chi tiết nhỏ. Berlin không trở thành cường quốc công nghiệp nhờ sân bay BER chậm chín năm. Hong Kong không thành trung tâm tài chính nhờ Chek Lap Kok lỡ một mốc tiến độ. Nhật Bản cũng không nổi tiếng về năng lực kỹ thuật nhờ sân bay Kansai bị lún.
Những câu chuyện ấy được nhắc lại như bài học về độ khó của đại dự án, chứ hiếm khi được dùng làm tiêu chuẩn để tự thấy nhẹ lòng.
Bởi nếu cứ lấy cái chậm nhất của thiên hạ ra để an ủi cho mình, thế giới quả thật rất rộng lượng. Luôn có một dự án chậm hơn, một tuyến đường đắt hơn, một nhà ga xây lâu hơn để chúng ta cảm thấy mọi thứ vẫn đang rất ổn.
Chỉ có điều, khát vọng thì thường được đặt theo những nơi chạy nhanh nhất. Ta nói về trung tâm trung chuyển quốc tế, cạnh tranh với Singapore, Bangkok hay Kuala Lumpur; nói về những đường băng đón hàng chục triệu lượt khách; nói về một hạ tầng đủ sức mở ra không gian phát triển mới. Chính ACV cũng đặt Long Thành trong kỳ vọng trở thành một đầu mối hàng không lớn của khu vực.
Mục tiêu ấy hoàn toàn đáng có. Nhưng có lẽ sẽ hơi thú vị nếu một ngày chúng ta muốn vươn mình bằng tốc độ của người dẫn đầu, trong khi mỗi lần chậm lại lại tự an ủi bằng thành tích của những dự án thất bại nổi tiếng nhất thế giới.
Một dân tộc muốn đi xa tất nhiên cần sự kiên nhẫn. Chỉ mong rằng kiên nhẫn không dần trở thành một đơn vị đo tiến độ cho ảo vọng vươn mình.
Nguồn: Hoàng Lương [VPC]
