📉 Làn sóng nợ xấu quay trở lại đang tạo sức ép lên hệ thống ngân hàng. Khi dòng tiền của doanh nghiệp gặp khó, thị trường tiêu thụ chậm và chi phí vốn tăng cao, nhiều khoản vay bắt đầu chuyển nhóm, buộc các nhà băng phải tăng tốc xử lý và củng cố bộ đệm an toàn.
Theo báo cáo tài chính quý I/2026 của 28 ngân hàng đã công bố, tổng dư nợ xấu (nhóm 3-5) tính đến cuối tháng 3 đã vượt 292.000 tỷ đồng, chiếm khoảng 1,99% tổng dư nợ cho vay, tăng so với mức 1,85% cuối năm 2025.
Đáng chú ý, xu hướng tăng nợ xấu xuất hiện tại phần lớn ngân hàng. Trong 28 nhà băng được thống kê, chỉ có 3 đơn vị ghi nhận nợ xấu giảm gồm Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam, Ngân hàng TMCP Nam Á và Ngân hàng TMCP An Bình.
🔥 Những ngân hàng đang có tỷ lệ nợ xấu cao
Một số ngân hàng hiện ghi nhận tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ vượt ngưỡng 3%, cho thấy áp lực kiểm soát chất lượng tín dụng ngày càng lớn.
🔴 Ngân hàng TMCP Quốc Dân: khoảng 7,25%
🔴 Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín: khoảng 6,62%
🔴 Ngân hàng TMCP Xăng dầu Petrolimex: khoảng 4,03%
🔴 Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng: khoảng 3,58%
🔴 Ngân hàng TMCP Sài Gòn Công Thương: khoảng 3,52%
🔴 Ngân hàng TMCP Bản Việt: khoảng 3,11%
🔴 Ngân hàng TMCP Xuất Nhập khẩu Việt Nam: khoảng 3,07%
Sự gia tăng này cho thấy nợ xấu không còn chỉ là rủi ro tiềm ẩn mà đã trở thành bài toán cần xử lý ngay đối với nhiều tổ chức tín dụng.
🏦 Ngân hàng tăng tốc “dọn kho” nợ xấu
Trước áp lực nợ xấu, nhiều ngân hàng đang đồng thời triển khai hai hướng: tăng trích lập dự phòng và đẩy mạnh xử lý tài sản bảo đảm.
Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín là một trong những ngân hàng có chi phí dự phòng lớn khi ghi nhận hơn 22.000 tỷ đồng, tăng mạnh so với cùng kỳ.
Trong khi đó, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam đã dành gần 5.500 tỷ đồng để trích lập dự phòng trong quý I/2026. Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng cũng nâng chi phí dự phòng lên gần 7.700 tỷ đồng.
Bên cạnh việc tạo bộ đệm tài chính, nhiều ngân hàng như BIDV, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam, Ngân hàng TMCP Hàng hải Việt Nam, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam hay Ngân hàng TMCP Nam Á đang tích cực rao bán tài sản thế chấp để thu hồi vốn.
⚠️ Vì sao xử lý nợ xấu vẫn khó?
Dù hành lang pháp lý đã có nhiều thay đổi với các quy định mới về tổ chức tín dụng, đất đai, kinh doanh bất động sản và xử lý tài sản bảo đảm, quá trình thu hồi nợ trên thực tế vẫn gặp nhiều điểm nghẽn.
Theo các chuyên gia, phần lớn nợ xấu hiện tập trung ở những nhóm ngành chịu ảnh hưởng mạnh từ chu kỳ kinh tế như:
🏗️ Bất động sản
🏢 Xây dựng
🚢 Xuất khẩu
🌎 Các lĩnh vực phụ thuộc thị trường quốc tế
Một vấn đề lớn hiện nay là thị trường mua bán nợ vẫn chưa phát triển mạnh. Nhiều khoản nợ tồn tại trong thời gian dài nhưng thiếu bên mua, khiến dòng vốn bị “kẹt” trong bảng cân đối tài sản của ngân hàng.
💰 Nợ xấu hơn 1 triệu tỷ đồng: Cần thị trường mua bán nợ thực chất hơn
Theo ông Nguyễn Quốc Hùng, quy mô nợ xấu và các khoản liên quan hiện ở mức rất lớn, nếu không có giải pháp mạnh sẽ tiếp tục gây áp lực lên khả năng lưu thông vốn trong nền kinh tế.
Các chuyên gia cho rằng cần thúc đẩy:
✅ Mua bán nợ theo cơ chế thị trường
✅ Phát triển thị trường nợ thứ cấp
✅ Chứng khoán hóa các khoản nợ xấu
✅ Tăng năng lực xử lý của các công ty quản lý tài sản
Ông Cấn Văn Lực cho rằng việc thị trường mua bán nợ còn hạn chế khiến quá trình xử lý vẫn chủ yếu xoay quanh các tổ chức như VAMC, DATC và công ty quản lý tài sản của ngân hàng.
📌 Triển vọng: Nợ xấu có thể hạ nhiệt nhưng chưa biến mất
Các tổ chức phân tích nhận định áp lực nợ xấu có thể giảm dần khi môi trường kinh doanh ổn định hơn, tín dụng bất động sản được kiểm soát chặt và các vướng mắc pháp lý dự án từng bước được tháo gỡ.
VIS Rating dự báo tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống trong năm 2026 có thể giảm về khoảng 2-2,1%.
Tuy nhiên, chặng đường xử lý lượng nợ tồn đọng vẫn là một trong những thách thức lớn nhất của ngành ngân hàng trong giai đoạn tới.
