Báo cáo tài chính quý I/2026 của nhiều ngân hàng cho thấy một tín hiệu đáng chú ý: chất lượng tài sản đang chịu áp lực rõ rệt khi nợ xấu và các khoản nợ cần chú ý đồng loạt tăng mạnh.
Điểm đáng lo không nằm ở việc nợ xấu bùng phát đột ngột, mà ở quá trình “dịch chuyển” từ các khoản vay bắt đầu chậm trả sang nhóm rủi ro cao hơn. Đây thường là giai đoạn khởi đầu của một chu kỳ nợ xấu mới.
📉 Nợ nhóm 2 tăng mạnh, tín hiệu cảnh báo sớm
Tại Vietcombank, tổng nợ xấu cuối quý I/2026 đã vượt 10.800 tỷ tăng hơn 12% so với đầu năm. Đáng chú ý, nợ nghi ngờ (nhóm 4) tăng gấp hơn 7 lần, còn nợ cần chú ý (nhóm 2) tăng gần 50%.
Trong khi đó, Asia Commercial Bank (ACB) cũng ghi nhận nợ nhóm 2 tăng thêm hơn 2.500 tỷ chỉ sau một quý, lên gần 5.000 tỷ, mức tăng mạnh nhất trong cơ cấu tín dụng của ngân hàng này.
Tại BIDV, tổng nợ xấu tăng gần 22% vượt 42.600 tỷ kéo tỷ lệ nợ xấu lên khoảng 1,76%.
Còn MB Bank ghi nhận nợ nhóm 3-5 tăng gần 14%, trong bối cảnh ngân hàng đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng rất cao trong năm nay.
⚠️ Điều đáng lưu ý là nhiều ngân hàng hiện vẫn giữ được tỷ lệ nợ xấu dưới ngưỡng kiểm soát, nhưng nợ nhóm 2 lại tăng rất nhanh. Đây thường được xem là “vùng đệm” trước khi các khoản vay chuyển thành nợ xấu thực sự.
📊 Áp lực không chỉ ở nợ xấu, mà còn ở “bộ đệm” dự phòng
Một vấn đề khác đang được thị trường theo dõi sát là khả năng chống chịu rủi ro của các ngân hàng đang suy giảm khi tỷ lệ bao phủ nợ xấu đi xuống.
Trong giai đoạn 2022-2024, nhiều ngân hàng chấp nhận hy sinh lợi nhuận để tăng mạnh trích lập dự phòng, tạo “bộ đệm” ứng phó với khủng hoảng trái phiếu và bất động sản. Tuy nhiên bước sang năm 2026, áp lực giữ lợi nhuận và hỗ trợ tăng trưởng tín dụng khiến việc duy trì dự phòng cao trở nên khó khăn hơn.
Ở chiều ngược lại, VietinBank là một trong số ít ngân hàng ghi nhận cải thiện rõ nét khi tỷ lệ nợ xấu giảm còn khoảng 1,02%, đồng thời nợ có khả năng mất vốn giảm mạnh.
📍 Áp lực mới của hệ thống ngân hàng
Theo nhiều chuyên gia, năm 2026 có thể trở thành phép thử lớn với ngành ngân hàng khi áp lực không còn đến từ một cú sốc đơn lẻ, mà là sự cộng hưởng của nhiều yếu tố: lãi suất neo cao, sức khỏe doanh nghiệp suy yếu kéo dài, dòng tiền khó khăn và dư địa chính sách tiền tệ ngày càng hạn chế.
Trong bối cảnh đó, những con số lợi nhuận lớn chưa chắc phản ánh chất lượng tài sản tích cực nếu ngân hàng trì hoãn xử lý và trích lập dự phòng. Ngược lại, các nhà băng chấp nhận “hy sinh” lợi nhuận ngắn hạn để làm sạch bảng cân đối có thể lại là những đơn vị an toàn hơn cho chu kỳ tiếp theo.
