Chiến sự tại Iran và Ukraine đã đẩy giá dầu diesel toàn cầu lên mức kỷ lục, trong khi tồn kho tại Mỹ rơi xuống thấp nhất kể từ năm 1982. Một tín hiệu ít ai để ý — các nhà máy lọc dầu và thương nhân đang từ chối gia hạn hợp đồng thuê kho chứa — cho thấy giới trong ngành tin rằng tình trạng khan hiếm này sẽ còn kéo dài, ít nhất đến hết quý I/2027.
"Tại sao phải trả tiền thuê kho khi chẳng còn gì để chứa?"
Đó là câu hỏi mà Steven Barsamian, Giám đốc vận hành của công ty môi giới kho chứa The Tank Tiger, đặt ra với Reuters — và câu trả lời của chính ông lại là dấu hiệu đáng lo nhất của thị trường diesel hiện nay.
Thông thường, khi nguồn cung dồi dào, doanh nghiệp tranh nhau thuê kho để tích trữ. Nhưng ở Bắc Mỹ và vùng Caribbean — một trung tâm giao dịch lớn — công suất kho diesel còn trống cho thuê đã tăng lên 13 triệu thùng cho tháng 10, từ mức 11 triệu thùng hồi tháng 6, cao nhất trong 4 năm. Không phải vì nhu cầu thuê kho giảm, mà vì đơn giản là không còn đủ diesel để lấp đầy chúng.
Con số đi kèm còn rõ ràng hơn: tổng tồn kho diesel của Mỹ giảm còn 107,9 triệu thùng tính đến ngày 11/9 — mức thấp nhất cùng kỳ kể từ khi cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) bắt đầu thống kê năm 1982. 13 triệu thùng kho bỏ trống, 107,9 triệu thùng dầu còn sót lại ở mức thấp lịch sử — hai con số đó, đặt cạnh nhau, giải thích vì sao giá diesel Mỹ vừa vượt mốc 6 USD/gallon lần đầu tiên trong tháng này, đúng vào lúc nông dân, tài xế xe tải và cả đảng Cộng hòa của Tổng thống Trump đều đang sốt ruột trước cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11.
Không chỉ nước Mỹ đang cạn kho
Và nếu bạn nghĩ đây là câu chuyện riêng của Mỹ — châu Âu và châu Á cũng chẳng khá hơn. Tồn kho tại trung tâm lọc dầu và giao dịch Amsterdam-Rotterdam-Antwerp thấp hơn 16% so với trung bình 5 năm tính đến tháng 7. Tại Singapore, tồn kho distillate (nhóm nhiên liệu gồm diesel) trung bình khoảng 8,2 triệu thùng — tương đương thời điểm trước chiến sự Iran, nhưng vẫn thấp hơn mức trung bình 9,6 triệu thùng của năm 2025.
"Nhiều thị trường mới nổi ở châu Á đang chịu ảnh hưởng khá nghiêm trọng," bà Andrea Pescatori, Phó vụ trưởng phụ trách châu Á - Thái Bình Dương của IMF, phát biểu tại hội nghị dầu khí APPEC ở Singapore.
Ai đang trả giá cho điều này?
EcoBox Dumpsters, một công ty quản lý rác thải tại Mỹ, đang xoay xở bằng cách dùng xe tải nhỏ hơn khi có thể, gom các điểm giao — nhận hàng trong cùng khu vực, và xác nhận lại lịch trình trước để tránh những chuyến xe không cần thiết. "Mỗi chuyến xe thừa bây giờ có cái giá đắt hơn nhiều," chủ doanh nghiệp David Garrigus nói. Một câu nói ngắn, nhưng phản ánh đúng những gì hàng triệu doanh nghiệp vừa và nhỏ phụ thuộc vào vận tải đường bộ đang trải qua trên toàn cầu.
Có tia sáng nào không?
Có, nhưng chưa đủ để đảo chiều ngay. Biên lợi nhuận lọc dầu diesel (crack spread) tại Mỹ — chênh lệch giữa giá diesel tương lai và giá dầu thô — đã lập kỷ lục 118,62 USD/thùng vào ngày 14/9, mức lợi nhuận hấp dẫn đủ để khuyến khích các nhà máy lọc dầu tăng công suất. Trung Quốc cũng đang đều đặn tăng xuất khẩu nhiên liệu tinh chế trong vài tháng gần đây, theo chuyên gia năng lượng Philip Verleger.
Nhưng rủi ro vẫn treo lơ lửng: Nga vừa xác nhận sẽ gia hạn lệnh cấm xuất khẩu diesel đến hết tháng 10, còn căng thẳng tại Trung Đông có thể gián đoạn xuất khẩu nhiên liệu bất cứ lúc nào. "Các yếu tố nền tảng hiện tại cho thấy giá cao sẽ còn ở lại một thời gian nữa," Alex Hodes, Giám đốc chiến lược thị trường năng lượng tại StoneX, nhận định. EIA thậm chí dự báo tồn kho sẽ giảm dưới 100 triệu thùng ngay trong tháng 9 và duy trì dưới mức thấp 5 năm suốt đến hết năm 2027.
d
Góc nhìn cho nhà đầu tư Việt
Việt Nam không tự chủ hoàn toàn nguồn cung dầu diesel — hai nhà máy lọc dầu Dung Quất và Nghi Sơn đáp ứng phần lớn nhưng vẫn phải nhập khẩu bổ sung, nên giá bán lẻ trong nước (điều hành theo chu kỳ 10 ngày/lần bởi Bộ Công Thương) khó tránh khỏi áp lực tăng theo mặt bằng giá thế giới. Diesel là đầu vào trực tiếp của vận tải, nông nghiệp và sản xuất, nên chi phí logistics tăng thường kéo theo áp lực lên CPI và biên lợi nhuận của doanh nghiệp xuất khẩu.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------
Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, năng lượng, kim loại, và nguyên liệu công nghiệp. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá, đồng thời tạo cơ hội sinh lời từ sự chênh lệch giá trong tương lai. Với sự phát triển của công nghệ và hội nhập kinh tế, thị trường này ngày càng thu hút sự quan tâm nhờ tính thanh khoản cao và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư. NĐT quan tâm liên hệ với tôi cũng như tham gia nhóm cộng đồng qua thông tin trên trang cá nhân.
***Tư vấn đầu tư hàng hoá thông qua Sở giao dịch Hàng hoá Việt Nam (MXV)***
- Hợp pháp - Minh Bạch - Thanh khoản cao tiêu chuẩn quốc tế
- Mua bán 2 chiều LONG SHORT - Giao dịch T0 - Đòn bẩy 20 lần không lãi vay Margin - Liên thông 52 quốc gia
- Mobile/ z.a.lo: 0867 091 553 ( Để tham gia room )
- Link nhóm zalo tin tức hàng hóa phái sinh: https://zalo.me/g/tdoxrn656
