XUNG ĐỘT TRUNG ĐÔNG ĐẶT DẤU HỎI LỚN CHO TRIỂN VỌNG TĂNG TRƯỞNG LNG
Xung đột tại Trung Đông đang gây ra mức độ gián đoạn hiếm thấy đối với dòng chảy năng lượng toàn cầu. Trong khi dầu thô nhận được phần lớn sự chú ý, thị trường khí tự nhiên hóa lỏng – LNG – thậm chí còn chịu ảnh hưởng nghiêm trọng hơn, với nguy cơ làm thay đổi triển vọng dài hạn của ngành.
Cuối tháng 6, Shell dự báo nhu cầu LNG toàn cầu có thể đạt gần 700 triệu tấn/năm vào năm 2050, tăng khoảng 65% so với năm 2025, nhờ vai trò của khí đốt trong việc bảo đảm nguồn năng lượng linh hoạt và ổn định. Tuy nhiên, việc Qatar – nơi đặt trung tâm hóa lỏng LNG đơn lẻ lớn nhất thế giới – phải tuyên bố bất khả kháng đã cho thấy tính linh hoạt của LNG cũng có giới hạn.
Do xung đột, lượng LNG xuất khẩu từ Vịnh Ba Tư đã giảm xuống mức rất thấp. Trong bối cảnh nhu cầu theo mùa tăng cao tại Bắc bán cầu, các nước nhập khẩu buộc phải trả giá cao hơn để giành nguồn cung hạn chế. Giá LNG đã tăng gấp đôi kể từ đầu năm: những lô hàng được giao dịch quanh 10 USD/MMBtu trong tháng 1 đã tăng lên khoảng 20–22 USD/MMBtu trong phần lớn tháng 7.
Mức giá cao đang trực tiếp phá hủy nhu cầu. Pakistan vẫn phải chấp nhận trả giá cao để bảo đảm nguồn cung trong mùa cao điểm, nhưng nhiều quốc gia châu Á, bao gồm Nhật Bản, đã tăng cường sử dụng than để thay thế LNG. Tại châu Âu, giá LNG cao cũng khiến tiến độ bổ sung khí vào kho dự trữ bị chậm đáng kể.
Gas Strategies ước tính nhu cầu LNG toàn cầu có thể giảm 8% trong năm nay so với năm 2025, nếu nguồn cung từ Vịnh Ba Tư tiếp tục bị hạn chế đến cuối năm. Các cuộc tấn công nhằm vào tàu chở LNG tại eo biển Hormuz cho thấy hoạt động vận chuyển năng lượng qua tuyến hàng hải chiến lược này khó có thể sớm trở lại bình thường.
Trung Quốc có vị thế thuận lợi hơn nhiều quốc gia khác nhờ nhập khẩu cả LNG lẫn khí đốt đường ống từ Nga. Trong khi đó, Liên minh châu Âu dự kiến chấm dứt nhập khẩu khí đốt Nga từ đầu năm 2027, qua đó có thể làm gia tăng sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp LNG khác như Mỹ và Australia.
Đến năm 2030, khoảng 207 triệu tấn công suất LNG mới mỗi năm dự kiến được đưa vào hoạt động. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là liệu thị trường có đủ người mua trong bối cảnh giá cao đang buộc nhiều quốc gia quay lại với than hoặc tìm kiếm các nguồn năng lượng thay thế. Dù vậy, khi giá LNG hạ nhiệt, nhu cầu nhiều khả năng sẽ phục hồi bởi khí đốt vẫn có lợi thế lớn: có thể phát điện theo nhu cầu và lưu trữ lâu hơn các nguồn năng lượng tái tạo không ổn định.
