Sáng 05/01, TAND TP Hà Nội mở phiên tòa sơ thẩm xét xử 18 bị cáo trong vụ án sản xuất sữa giả HIUP trị giá hơn 2.436 tỷ đồng, xảy ra tại Công ty cổ phần Z Holding. Hội đồng xét xử gồm 5 người, do Thẩm phán Vũ Quang Huy làm Chủ tọa; đại diện Viện KSND TP Hà Nội có 5 kiểm sát viên thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử.
Để phục vụ xét xử, HĐXX triệu tập hơn 30 pháp nhân có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, các giám định viên và nhiều cá nhân liên quan. Có khoảng 25 luật sư tham gia bào chữa cho các bị cáo. Trong số 18 bị cáo, 17 người đang bị tạm giam, riêng bị cáo Nguyễn Thị Bích Phương (SN 1995, Phó quản lý hệ thống bán hàng Alama) được tại ngoại.
Nhóm cầm đầu bị xét xử 3 tội danh
Theo cáo trạng, ba bị cáo giữ vai trò chủ mưu, cầm đầu gồm Hoàng Quang Thịnh (Chủ tịch HĐQT Công ty Z Holding) cùng hai Phó Tổng giám đốc là Nguyễn Văn Minh và La Khắc Minh. Nhóm này bị truy tố và đưa ra xét xử về ba tội danh: Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm và Rửa tiền.
15 bị cáo còn lại, chủ yếu là nhân viên cấp dưới trong hệ thống của Thịnh, bị xét xử về các tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng hoặc Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm.
Lập mạng lưới doanh nghiệp để hợp thức hóa hàng giả
Cáo trạng xác định, từ năm 2023 đến tháng 5/2025, Hoàng Quang Thịnh cùng hai cấp dưới trực tiếp chi phối, điều hành toàn bộ hoạt động của Công ty Z Holding và các doanh nghiệp trong hệ sinh thái. Các bị cáo đã lợi dụng tư cách pháp nhân để tổ chức hoạt động phạm tội có tổ chức, kéo dài, với thủ đoạn tinh vi, khép kín từ khâu sản xuất, phân phối, tiêu thụ đến che giấu dòng tiền bất hợp pháp.
Nhóm này đã chỉ đạo thành lập 26 công ty, 27 hệ thống bán hàng, 208 nhóm bán hàng và 179 hộ kinh doanh cá thể nhằm hợp thức hóa hoạt động sản xuất, buôn bán hàng hóa, kê khai thuế và “rửa” dòng tiền do phạm tội mà có.
Thông qua Công ty Nature Made, các bị cáo tổ chức sản xuất sữa giả với quy mô đặc biệt lớn. Công thức sản phẩm không đúng với hồ sơ tự công bố, đăng ký công bố, cố tình cắt giảm hoặc thay thế nguyên liệu để giảm chi phí, tối đa hóa lợi nhuận.
Quảng cáo gian dối, tiêu thụ trên toàn quốc
Cùng với việc sản xuất, nhóm bị cáo xây dựng mạng lưới tiêu thụ có tính hệ thống, phân tầng rõ ràng từ trưởng nhóm, phó nhóm đến nhân viên bán hàng. Sản phẩm chủ yếu được tiêu thụ qua hình thức kinh doanh trực tuyến, sử dụng quảng cáo gian dối về công dụng, chất lượng để tạo lòng tin với người tiêu dùng và phân phối rộng khắp các tỉnh, thành.
Theo thống kê, tổng doanh thu của các công ty thuộc hệ thống Z Holding đạt hơn 6.695 tỷ đồng. Trong đó, cơ quan giám định xác định 26 sản phẩm là hàng giả, với doanh thu từ hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả lên tới hơn 2.436 tỷ đồng. Ba bị cáo cầm đầu thu lợi bất chính hơn 149 tỷ đồng.
Kiến nghị siết chặt quản lý, tiếp tục điều tra KOLs
Viện Kiểm sát cho rằng một số quy định pháp luật và công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh thực phẩm, hạch toán kế toán, kê khai thuế còn sơ hở, tạo điều kiện để hành vi phạm tội diễn ra kéo dài mà không bị phát hiện kịp thời.
Do đó, Viện KSND Tối cao kiến nghị Bộ Y tế, Bộ Tài chính, lực lượng quản lý thị trường và các cơ quan liên quan tăng cường thanh tra, kiểm tra, đồng thời rà soát, sửa đổi các quy định về quản lý an toàn thực phẩm nhằm phòng ngừa vi phạm tương tự.
Ngoài ra, cơ quan tố tụng cho biết sẽ tiếp tục điều tra đối với một số KOLs đã ký hợp đồng quảng cáo sản phẩm giả cho Z Holding, bởi hoạt động quảng bá này được xác định là yếu tố góp phần mang lại doanh thu lớn cho doanh nghiệp.
