Từng được xem là "lá chắn" mỗi khi thị trường biến động, vàng và trái phiếu đang đồng loạt mất dần vị thế là kênh trú ẩn tuyệt đối. Trong bối cảnh lãi suất, địa chính trị và dòng tiền toàn cầu liên tục đảo chiều, giới chuyên gia cho rằng nhà đầu tư cần từ bỏ tư duy "tìm nơi an toàn", thay bằng chiến lược quản trị rủi ro và phân bổ tài sản linh hoạt.
Theo các chuyên gia tại VCBF và ABS, thị trường tài chính toàn cầu đang bước vào giai đoạn mà các lớp tài sản ngày càng biến động cùng nhịp. Không chỉ cổ phiếu, ngay cả vàng, trái phiếu, dầu mỏ hay tiền mã hóa cũng có thể đồng thời tăng hoặc giảm mạnh khi xuất hiện một cú sốc chính sách hay địa chính trị.
Điều này đồng nghĩa với việc công thức đầu tư truyền thống "cổ phiếu giảm thì mua vàng, trái phiếu để phòng thủ" không còn phát huy hiệu quả như trước.
Không còn tài sản nào "miễn nhiễm" với rủi ro
Ông Nguyễn Duy Anh, Giám đốc Quản lý danh mục đầu tư VCBF, cho rằng biến động là bản chất của mọi loại tài sản. Giai đoạn thị trường ít rung lắc trước đây chủ yếu nhờ môi trường lãi suất thấp kéo dài, khiến dòng tiền rẻ chảy vào hầu hết các kênh đầu tư.
Tuy nhiên, khi chính sách tiền tệ toàn cầu trở nên khó đoán, chỉ một tín hiệu từ Fed hay diễn biến mới tại Trung Đông cũng đủ khiến chứng khoán, trái phiếu và vàng cùng biến động mạnh.
Ông Nguyễn Quang Đạt, Tổng Giám đốc Chứng khoán An Bình (ABS), nhận định thị trường hiện nay có một điểm khác biệt lớn: tốc độ phản ứng của dòng tiền nhanh hơn bao giờ hết.
Theo ông, trong những tháng gần đây, vàng, trái phiếu và cổ phiếu nhiều thời điểm biến động đồng pha thay vì bù trừ cho nhau như trước. Ngay cả trái phiếu – kênh vốn được coi là "phòng thủ" – cũng chịu áp lực khi lợi suất thực tăng lên.
Tư duy đầu tư đang phải viết lại
Các chuyên gia cho rằng sai lầm lớn nhất hiện nay là cố tìm một "vùng trú ẩn tuyệt đối". Thay vào đó, điều quan trọng là xây dựng danh mục đủ sức chống chịu trước nhiều kịch bản khác nhau.
Không nên dồn toàn bộ tài sản phòng thủ vào vàng, trái phiếu hay tiền gửi. Mỗi kênh chỉ nên đóng vai trò là một phần trong danh mục, thay vì trở thành lựa chọn duy nhất.
Đặc biệt, trong giai đoạn lãi suất còn nhiều bất định, nhà đầu tư nên ưu tiên các tài sản có kỳ hạn ngắn hơn ở nhóm thu nhập cố định để giảm rủi ro biến động lợi suất, đồng thời duy trì một tỷ lệ tiền mặt nhất định nhằm tránh phải bán tài sản khi thị trường rơi vào vùng bất lợi.
Đa dạng hóa mới là "tấm khiên" thực sự
Theo VCBF, chìa khóa không nằm ở việc chọn đúng một tài sản an toàn mà ở khả năng tái cân bằng danh mục một cách kỷ luật.
Ví dụ, nếu vàng ban đầu chỉ chiếm 10% danh mục nhưng sau đợt tăng giá mạnh đã lên tới 25%, nhà đầu tư nên chốt lời một phần để đưa tỷ trọng trở lại mức mục tiêu và phân bổ sang các tài sản đang có định giá hấp dẫn hơn.
Trong bối cảnh thế giới còn nhiều biến số từ chính sách của Fed, căng thẳng địa chính trị đến những thay đổi trong thương mại toàn cầu, giới chuyên gia cho rằng khái niệm "vùng trú ẩn" đang dần nhường chỗ cho một tư duy mới: quản trị rủi ro quan trọng hơn lựa chọn tài sản.
Nói cách khác, thay vì hỏi "nên mua vàng hay trái phiếu?", câu hỏi đúng hơn lúc này là "danh mục của mình đã đủ sức chống chọi với những cú sốc tiếp theo hay chưa?".
