Bộ Tài chính vừa có kết luận thanh tra chuyên đề bán sản phẩm bảo hiểm thông qua tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và nội dung liên quan tại 4 công ty bảo hiểm nhân thọ. Một trong số đó có Sun Life Việt Nam.

Trong kết luận thanh tra, Sun Life Việt Nam vi phạm một số lỗi như Sun Life Việt Nam đã hạch toán các khoản chi phí, doanh thu liên quan đến hoạt động bancassurance chưa đúng quy định pháp luật về kinh doanh bảo hiểm và thuế với tổng số tiền 600,4 tỷ đồng.

Cùng với đó, công ty triển khai chương trình thi đua không liên quan đến hoạt động kinh doanh bảo hiểm và hạch toán vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế hơn 8,6 tỷ đồng.

Sun Life Việt Nam kinh doanh ra sao?

Năm 2013, Sun Life đặt chân đến thị trường Việt Nam thông qua liên doanh Bảo hiểm Nhân thọ PVI Sun Life. Đến tháng 11/2016, Sun Life Việt Nam là công ty bảo hiểm nhân thọ 100% vốn từ Tập đoàn Sun Life (trụ sở tại Canada). Sun Life là tổ chức dịch vụ tài chính quốc tế đang hoạt động ở nhiều quốc gia trên thế giới.

Công ty có lĩnh vực hoạt động là kinh doanh các nghiệp vụ bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe; kinh doanh tái bảo hiểm; quản lý quỹ, đầu tư vốn theo quy định pháp luật Việt Nam.

Đến cuối năm 2022, công ty có 537 nhân viên, có 1 trụ sở chính, 2 chi nhánh, 39 địa điểm kinh doanh và 40 văn phòng tổng đại lý. 

Về hoạt động kinh doanh, trong 10 năm kinh doanh ở Việt Nam, Sun Life Việt Nam chỉ một lần duy nhất báo lãi với khoản lãi sau thuế 36,5 tỷ đồng vào năm 2013. 

Năm 2020, doanh thu của Sun Life Việt Nam lần đầu tiên vượt mốc 1.000 tỷ đồng, đạt 1.306,8 tỷ đồng. Nguyên nhân là bởi trong năm này, Sun Life Việt Nam cung cấp các sản phẩm bảo hiểm độc quyền cho TPBank theo hợp đồng được ký vào tháng 11/2019 (thời hạn 15 năm).

Đến năm 2021, doanh thu của công ty bảo hiểm này tăng vọt lên mức 3.014,5 tỷ đồng, gấp 2,3 lần do thỏa thuận bancassurance độc quyền giữa Sun Life Việt Nam và ACB được triển khai. 

Triển khai bán bảo hiểm thông qua hai tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (bancassurance)  này có tổng doanh thu phí bảo hiểm qua ACB đạt 1.248,657 tỷ đồng (chiếm 61,26%) và tổng doanh thu phí bảo hiểm qua TPB đạt 789,484 tỷ đồng (chiếm 38,74%).

Năm 2021, công ty phát hành mới 80.117 hợp đồng bảo hiểm qua kênh bancassurance. Trong đó, có 3.247 hợp đồng bảo hiểm bị hủy bỏ trong thời gian cân nhắc, tương ứng với tỷ lệ 4,05%. Theo công bố của Bộ Tài chính, tỷ lệ hủy bỏ và chấm dứt hợp đồng bảo hiểm sau thời gian cân nhắc (năm thứ nhất) của các hợp đồng phát hành qua TPB là 73%, qua ACB là 39%.

Năm 2022, Sun Life Việt Nam ghi nhận doanh thu thuần hoạt động kinh doanh bảo hiểm đạt 5.173 tỷ đồng, tăng 72% so với cùng kì. Doanh thu hoạt động tài chính đạt 510 tỷ đồng, tăng 4%. Lợi nhuận gộp hoạt động kinh doanh bảo hiểm đạt 2.761 tỷ đồng, tăng thêm 41% so với năm 2021. 

Tuy nhiên, đây cũng là năm thứ 9 liên tiếp Sunlife Việt Nam tiếp tục báo lỗ và khoản lỗ lũy kế gần 4.575 tỷ đồng.

Nguyên nhân do chi phí bán hàng và chi phí quản lí doanh nghiệp đồng loạt tăng mạnh. Ngoài ra, một số khoản chi phí tăng cao so với năm 2021 như tổng chi bồi thường và trả tiền bảo hiểm năm 2022 của Sun Life lên mức hơn 1.553 tỷ đồng, tăng tới 38% so với năm 2021. Đặc biệt, khoản chi hoa hồng bảo hiểm của doanh nghiệp này cũng tăng tới 45% so với năm 2021, lên mức gần 1.194 tỷ đồng. 

Sun Life mạnh tay chi đào tạo ban đầu và thi cấp chứng chỉ đại lý lên tới 21 tỷ đồng, gần gấp đôi năm 2021. Chi khen thưởng hỗ trợ đại lý tăng 719 tỷ đồng so với năm 2021. Sun Life có nhiều chính sách thu hút đại lý mới. Tiêu biểu như đại lý giới thiệu một nhân sự tham gia học, thi cấp chứng chỉ đại lý mới sẽ nhận ngay khoản “thưởng” 500.000 đồng/người.

Tính đến 31/12/2022, nợ phải trả tại Sun Life Việt Nam ghi nhận gần 7.123 tỷ đồng, tăng 18% so với đầu năm. Tuy nhiên, chưa tính danh mục tiền và các khoản tương đương tiền, chỉ riêng lượng tiền dùng để đầu tư tài chính tại Sun Life Việt Nam (bao gồm ngắn hạn và dài hạn) đã lên đến hơn 7.723 tỷ đồng.

Trong năm 2022, Sun Life Việt Nam đã dành đến 4.924 tỷ đồng tiền chi cho vay, mua công cụ nợ của đơn vị khác, tăng thêm 1.745 tỷ đồng so với năm 2021. 

Danh mục đầu tư tài chính của Sun Life Việt Nam chủ yếu là các khoản tiền gửi ngắn hạn tại các ngân hàng (2.961,3 tỷ đồng), hưởng lãi suất từ 4,6-9,9%/năm; trái phiếu Chính phủ (3.213,8 tỷ đồng); trái phiếu doanh nghiệp dài hạn (1.394,1 tỷ đồng). Ngoài ra, Sun Life Việt Nam còn ghi nhận 9.702,7 tỷ đồng tài sản dài hạn khác, chủ yếu là phí hỗ trợ theo hợp đồng bancassurance với số dư 9.532,9 tỷ đồng.