Hàng loạt ngân hàng đang đẩy mạnh mua lại trái phiếu trước hạn với quy mô lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng, dù nhiều lô trái phiếu vẫn còn nhiều năm mới đáo hạn. Động thái này diễn ra song song với làn sóng mua lại trái phiếu doanh nghiệp trên toàn thị trường, làm dấy lên câu hỏi: các nhà băng đang chủ động tối ưu cấu trúc vốn hay chuẩn bị cho những thay đổi lớn về quản trị bảng cân đối?
Làn sóng tất toán sớm lan rộng
Quý II/2026 chứng kiến nhiều ngân hàng đồng loạt công bố kế hoạch hoặc hoàn tất mua lại trái phiếu trước hạn.
Ở nhóm ngân hàng quốc doanh, VietinBank (CTG) đã quyết định mua lại toàn bộ lô trái phiếu thứ cấp CTG2230T2/01 trị giá 2.000 tỷ đồng. Dù có kỳ hạn 10 năm, ngân hàng thực hiện quyền mua lại sau 3 năm phát hành, với ngày thanh toán vào 20/7/2026.
Trong nhóm ngân hàng tư nhân, VPBank (VPB) là tổ chức mạnh tay nhất khi liên tiếp phê duyệt mua lại 5 lô trái phiếu riêng lẻ có tổng giá trị 8.600 tỷ đồng. Các lô trái phiếu này đều được phát hành trong năm 2025 với kỳ hạn 3 năm, song phần lớn đã hoặc sẽ được tất toán chỉ sau khoảng một năm lưu hành.
HDBank (HDB) cũng gây chú ý khi tất toán trước hạn 3.000 tỷ đồng trái phiếu công chúng mã HDB124006. Đây là lô trái phiếu có kỳ hạn gốc tới 7 năm nhưng đã được mua lại sau khoảng 2 năm.
Tại Vietbank (VBB), ngân hàng đã mua lại hơn 2.286 tỷ đồng trái phiếu thuộc hai lô phát hành năm 2022, trong đó một lô đã được tất toán toàn bộ, lô còn lại đã mua lại hơn 90% giá trị lưu hành.
Trong khi đó, VietABank (VAB) hoàn tất mua lại trước hạn lô trái phiếu 230 tỷ đồng có kỳ hạn 7 năm theo đề nghị của trái chủ.
Đáng chú ý nhất là MB (MBB) với quy mô mua lại gần 6.000 tỷ đồng trái phiếu trong hai tháng đầu năm. Một phần trong số này được thực hiện theo yêu cầu của Thanh tra Ủy ban Chứng khoán Nhà nước nhằm thu hồi các lô trái phiếu phát hành trước đó.
Phần lớn trái phiếu đều "ra về" trước nhiều năm
Điểm chung của các thương vụ là phần lớn trái phiếu được tất toán khi còn rất xa ngày đáo hạn.
- VPBank mua lại các lô trái phiếu kỳ hạn 3 năm chỉ sau khoảng 1 năm phát hành.
- HDBank và VietABank tất toán trái phiếu kỳ hạn 7 năm sau khoảng 2 năm.
- VietinBank thực hiện quyền mua lại đối với trái phiếu cấp 2 kỳ hạn 10 năm sau 3 năm.
Việc chủ động tất toán sớm cho thấy các ngân hàng không đơn thuần chờ đến ngày đáo hạn mà đang linh hoạt điều chỉnh cơ cấu nguồn vốn theo điều kiện thị trường.
Động lực phía sau là gì?
Theo dữ liệu của Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA), doanh nghiệp đã mua lại trước hạn khoảng 16.663 tỷ đồng trái phiếu trong tháng 4/2026, tăng gần 38% so với cùng kỳ. Sang tháng 5, giá trị mua lại tiếp tục đạt gần 19.780 tỷ đồng.
Trong khi đó, áp lực đáo hạn vẫn rất lớn khi VBMA ước tính khoảng 141.900 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp sẽ đến hạn trong 7 tháng cuối năm 2026.
Trong bối cảnh này, việc các ngân hàng chủ động mua lại trái phiếu có thể xuất phát từ nhiều mục tiêu cùng lúc:
- Tối ưu chi phí vốn khi mặt bằng lãi suất thay đổi.
- Điều chỉnh cơ cấu nguồn vốn và hệ số an toàn vốn (CAR), đặc biệt với trái phiếu cấp 2.
- Giảm nghĩa vụ nợ trước các đợt phát hành mới.
- Chủ động quản trị thanh khoản và bảng cân đối kế toán.
- Thực hiện yêu cầu từ cơ quan quản lý đối với một số trường hợp đặc biệt.
Không hẳn là tín hiệu tiêu cực
Việc mua lại trái phiếu trước hạn không đồng nghĩa ngân hàng gặp khó khăn thanh khoản. Ngược lại, trong nhiều trường hợp, đây là dấu hiệu cho thấy tổ chức phát hành có đủ nguồn lực tài chính để tất toán sớm, đồng thời tối ưu cấu trúc vốn khi điều kiện thị trường thuận lợi hơn.
Tuy nhiên, với quy mô mua lại lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng trong thời gian ngắn, động thái này phản ánh một xu hướng rõ nét: các ngân hàng đang bước vào giai đoạn tái cơ cấu nguồn vốn mạnh mẽ hơn, thay vì đơn thuần duy trì các khoản nợ đến ngày đáo hạn.
Trong bối cảnh hơn 141.000 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp sẽ đáo hạn trong những tháng cuối năm, hoạt động mua lại trước hạn được dự báo sẽ tiếp tục sôi động và trở thành một chỉ báo đáng chú ý về chiến lược quản trị vốn của hệ thống ngân hàng.
