Không lâu sau khi trở thành Chủ tịch Fed, Kevin Warsh thừa nhận đã hơn 5 năm kể từ khi Fed đạt mục tiêu lạm phát 2%. Ông cũng tuyên bố sẽ thay đổi điều đó. Nhưng dữ liệu cung tiền mới nhất từ Viện Mises đặt ra câu hỏi về tính nhất quán giữa lời cam kết đó và thực tế chính sách tiền tệ đang diễn ra.
65 tháng liên tiếp trên mục tiêu — và cung tiền vẫn đang tăng tốc
Thước đo lạm phát ưa thích của Fed — core PCE — tăng 3,7% so với cùng kỳ trong dữ liệu tháng 7 gần nhất. Đây là tháng thứ 65 liên tiếp lạm phát vượt mục tiêu 2% của Fed.
Theo phân tích của Viện Mises, khó có thể kỳ vọng xu hướng này thay đổi nhiều chừng nào tăng trưởng cung tiền tiếp tục tăng tốc như đã diễn ra suốt hai năm qua. Dữ liệu cung tiền tháng 7 — mới nhất hiện có — cho thấy tốc độ tăng trưởng theo năm nhanh nhất trong 59 tháng.
65 tháng lạm phát trên mục tiêu. 59 tháng cung tiền tăng nhanh nhất. Hai con số này xuất hiện cùng lúc không phải trùng hợp ngẫu nhiên, theo phân tích của trường phái kinh tế học tiền tệ Áo (Austrian economics).
Thước đo TMS: tăng 226% từ 2009, 70% được tạo ra sau khủng hoảng tài chính
Bài phân tích sử dụng thước đo "Cung tiền thực" (True Money Supply — TMS), phát triển bởi các nhà kinh tế học Murray Rothbard và Joseph Salerno, được thiết kế để phản ánh biến động cung tiền chính xác hơn so với M2 truyền thống.
Theo TMS, tháng 7/2026, cung tiền tăng lên trên $19,71 nghìn tỷ — tăng $1,5 nghìn tỷ chỉ trong một năm. Tăng trưởng theo năm đạt 8,62%, tăng từ 8,59% tháng 6, và tăng đáng kể so với mức chỉ 1,46% cùng kỳ năm ngoái.
Kể từ cuối 2009, TMS đã tăng hơn 226%. Trong tổng cung tiền hiện tại $19,7 nghìn tỷ, khoảng 30% được tạo ra kể từ tháng 1/2020, và khoảng 70% được tạo ra kể từ sau khủng hoảng tài chính toàn cầu 2009.
Về chỉ số M2 truyền thống, con số này hiện ở mức cao kỷ lục $23,1 nghìn tỷ, tăng trưởng theo năm đạt 5,42% trong tháng 7 — mức tăng trưởng cao nhất trong 49 tháng.
Nghịch lý: kinh tế yếu, nhưng cung tiền vẫn tăng mạnh
Đây là điểm phân tích đáng chú ý nhất trong bài viết.
Ước tính tăng trưởng GDP quý 2/2026 gần đây chỉ đạt 1,5%. Số lượng việc làm tại Mỹ đã giảm hơn 1,2 triệu kể từ cuối 2025. Tăng trưởng lương thực tế đã âm (thấp hơn tỷ lệ lạm phát PCE) kể từ tháng 3 năm nay.
Theo logic thông thường, khi điều kiện kinh tế yếu, cho vay ngân hàng thương mại — vốn là kênh chính khuếch đại cung tiền — thường giảm theo, tạo áp lực giảm tốc độ tăng cung tiền. Nhưng dữ liệu hiện tại lại cho thấy điều ngược lại.
Nếu điều kiện kinh tế yếu mà cung tiền vẫn tăng nhanh nhất trong gần 5 năm, câu hỏi đặt ra là: điều gì đang thực sự thúc đẩy tăng trưởng đó?
Bảng cân đối Fed tăng $124 tỷ — dấu hiệu "chuẩn hóa" chưa thực sự diễn ra
Theo phân tích của Viện Mises, một minh chứng cho việc chính sách tiền tệ vẫn nghiêng về nới lỏng là bảng cân đối kế toán của Fed — dù nhiều năm tuyên bố về "chuẩn hóa" (normalization), đã tăng thêm $124 tỷ trong năm qua. Nói cách khác, Fed vẫn đang mua trái phiếu Kho bạc bằng tiền mới tạo ra, góp phần duy trì đà tăng cung tiền ngay cả khi nền kinh tế chậm lại.
Đây là góc nhìn phân tích của trường phái Austrian economics — không phải tuyên bố chính sách chính thức từ Fed. Nhiều nhà kinh tế học chính thống sẽ diễn giải cùng dữ liệu này theo hướng khác, ví dụ như phản ứng cần thiết trước rủi ro suy thoái hoặc bất ổn thị trường tài chính, thay vì chỉ đơn thuần là "nới lỏng có chủ đích."
Cơ chế truyền dẫn: cung tiền không tăng giá theo tỷ lệ 1:1
Bài phân tích lưu ý một điểm kỹ thuật quan trọng: tăng trưởng cung tiền không dẫn đến tăng giá theo tỷ lệ tương ứng — tăng cung tiền 10% không nhất thiết dẫn đến tăng giá 10%. Luôn có độ trễ và vấn đề đo lường trong việc tính toán lạm phát tiền tệ ảnh hưởng đến lạm phát giá cả như thế nào.
Tuy nhiên, theo quan điểm của tác giả, lạm phát tiền tệ là yếu tố cho phép chính (enabling factor) của lạm phát giá cả nói chung. Các sự kiện như chiến tranh hay gián đoạn logistics có thể đẩy giá lên ở một số lĩnh vực — nhưng nếu không có lạm phát tiền tệ, giá tăng ở nơi này thường cần giá giảm ở nơi khác để cân bằng. Chỉ khi cung tiền tăng mới có thể xảy ra tăng giá trên diện rộng đồng thời ở nhiều lĩnh vực — như đang quan sát thấy hiện tại với năng lượng, thực phẩm, bất động sản và cả may mặc đều tăng giá cùng lúc.
Góc nhìn cho nhà đầu tư Việt
Khung phân tích tham khảo cho lạm phát Việt Nam: Luận điểm về mối liên hệ giữa tăng trưởng cung tiền và lạm phát diện rộng là góc nhìn lý thuyết hữu ích khi phân tích áp lực giá cả trong nước — dù cơ chế cung tiền của NHNN khác biệt đáng kể so với Fed. Việc theo dõi tăng trưởng M2 trong nước song song với CPI có thể cung cấp thêm góc nhìn bổ sung cho các nhà đầu tư.
Kết nối với chuỗi bài Fed/Warsh đã phân tích: Bài này bổ sung góc nhìn phản biện cho các phân tích trước trong session về cam kết chống lạm phát của Warsh. Dữ liệu cung tiền tăng tốc trong khi tuyên bố chính sách hướng đến kiềm chế lạm phát tạo ra một câu hỏi đáng theo dõi: liệu hành động thực tế có nhất quán với thông điệp hay không.
Giao dịch hàng hóa nông sản, đồng và nhôm qua MXV/HCT: Nếu lạm phát tiền tệ tiếp tục là yếu tố nền tảng đẩy giá hàng hóa toàn cầu tăng trên diện rộng — như đã phân tích trong báo cáo "siêu ép cung" của HSBC trước đó — đây là bối cảnh vĩ mô củng cố thêm cho các vị thế hàng hóa dài hạn, đặc biệt nhóm nông sản và kim loại công nghiệp.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------
Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, năng lượng, kim loại, và nguyên liệu công nghiệp. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá, đồng thời tạo cơ hội sinh lời từ sự chênh lệch giá trong tương lai. Với sự phát triển của công nghệ và hội nhập kinh tế, thị trường này ngày càng thu hút sự quan tâm nhờ tính thanh khoản cao và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư. NĐT quan tâm liên hệ với tôi cũng như tham gia nhóm cộng đồng qua thông tin trên trang cá nhân.
***Tư vấn đầu tư hàng hoá thông qua Sở giao dịch Hàng hoá Việt Nam (MXV)***
- Hợp pháp - Minh Bạch - Thanh khoản cao tiêu chuẩn quốc tế
- Mua bán 2 chiều LONG SHORT - Giao dịch T0 - Đòn bẩy 20 lần không lãi vay Margin - Liên thông 52 quốc gia
- Mobile/ z.a.lo: 0867 091 553 ( Để tham gia room )
- Link nhóm zalo tin tức hàng hóa phái sinh: https://zalo.me/g/tdoxrn656
