Theo báo cáo "Tương lai việc làm" công bố ngày 8/1 bởi Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), nhiều doanh nghiệp lớn trên toàn cầu đã được khảo sát và đưa ra kết luận rằng trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc thay đổi cơ cấu lao động. Dự kiến từ nay đến năm 2030, 41% doanh nghiệp lên kế hoạch giảm nhân sự vì AI có khả năng đảm nhiệm một số công việc.
Song song đó, khoảng 77% doanh nghiệp dự kiến sẽ tập trung vào việc đào tạo và nâng cao kỹ năng cho nhân viên hiện tại từ năm 2025 đến 2030, nhằm giúp họ hợp tác hiệu quả hơn với AI. Tuy nhiên, khác với báo cáo năm 2023, lần này WEF không còn đánh giá các công nghệ mới, bao gồm AI, sẽ tạo ra tác động tích cực đến số lượng việc làm.
"Các cải tiến về AI và năng lượng tái tạo sẽ định hình lại thị trường việc làm, thông qua tăng nhu cầu với các vị trí về công nghệ hoặc chuyên gia, đồng thời giảm nhu cầu ngành nghề khác, như thiết kế đồ họa" WEF nhận định. Báo cáo này được công bố trước thềm hội nghị thường niên tại Davos vào cuối tháng.
Một số ngành nghề như nhân viên dịch vụ bưu chính, trợ lý lãnh đạo, và kế toán tiền lương được dự đoán sẽ chịu ảnh hưởng mạnh mẽ, dẫn đến sự suy giảm nhân sự trong tương lai gần. "Lần đầu tiên, các công việc như thiết kế đồ họa và thư ký pháp lý nằm trong danh sách những nghề sụt giảm lớn nhất. Điều này phản ánh khả năng ngày càng vượt trội của AI trong các lĩnh vực liên quan đến tri thức," báo cáo nhấn mạnh.
Ngược lại, nhu cầu về kỹ năng liên quan đến trí tuệ nhân tạo đang gia tăng nhanh chóng. Gần 70% doanh nghiệp cho biết họ sẽ tuyển dụng thêm nhân sự có khả năng thiết kế các công cụ AI, trong khi 62% lên kế hoạch tìm kiếm lao động có khả năng làm việc hiệu quả với AI.
Mặc dù vậy, báo cáo vẫn mang lại sự lạc quan, nhấn mạnh rằng AI chủ yếu sẽ giúp nâng cao kỹ năng của con người thông qua sự hợp tác giữa con người và máy móc, thay vì hoàn toàn thay thế lao động. Đặc biệt, các kỹ năng mềm vẫn đóng vai trò quan trọng không thể thay thế.
Tuy nhiên, tác động của AI trong việc thay thế lao động đã được cảm nhận rõ rệt. Trong những năm gần đây, nhiều công ty công nghệ lớn như Dropbox hay Duolingo đã viện dẫn AI là lý do chính dẫn đến các đợt cắt giảm nhân sự.
