Trong khi chi phí vay tăng ở hầu hết các nơi, Trung Quốc đang mở cửa cho dòng vốn giá rẻ chảy ra bên ngoài. Hơn 40% số tiền huy động từ trái phiếu Panda năm nay đã được Bắc Kinh cho phép mang ra nước ngoài, mức cao nhất từng ghi nhận. Đằng sau là một cuộc dịch chuyển lớn hơn: Trung Quốc muốn đồng nhân dân tệ (yuan) trở thành một lựa chọn thay thế cho hệ thống tài chính lấy USD làm trung tâm.
Khoảng cách lãi suất lớn nhất trong nhiều năm
Trái phiếu Panda là trái phiếu định danh bằng yuan, do các tổ chức nước ngoài phát hành tại thị trường nội địa Trung Quốc. Năm nay, lượng tiền huy động được phép chuyển ra nước ngoài lên tới 130 tỷ yuan (khoảng 19 tỷ USD), cũng là kỷ lục.
Lý do nằm ở chi phí vay:
Lạm phát thấp và kinh tế yếu đã kéo lãi suất Trung Quốc xuống, trong khi chi phí vay ở nơi khác đi lên. Ông Dariusz Kowalczyk (BBVA) nhận xét các tổ chức phát hành Panda đơn giản là thấy chi phí vay trên thị trường yuan nội địa ngày càng cạnh tranh hơn so với nơi khác. Bắc Kinh cũng nới các hạn chế đối với việc đưa tiền ra nước ngoài để thúc đẩy quốc tế hóa đồng yuan.
1,68% so với 5,23%. Chênh lệch gần ba lần đó là lý do người đi vay xếp hàng trước cửa thị trường Trung Quốc.
Từ doanh nghiệp xe hơi đến chính phủ và ngân hàng lớn
Vài năm trước, thị trường Panda chủ yếu là chi nhánh của doanh nghiệp Trung Quốc và các hãng xe nước ngoài tài trợ hoạt động tại Trung Quốc. Nay thị trường đã mở rộng toàn cầu. Các đối tác Vành đai và Con đường như Hungary, Slovenia, Kazakhstan, Pakistan và Indonesia đã tham gia, cùng các ngân hàng như Deutsche Bank, Morgan Stanley và Crédit Agricole.
Đến ngày 8/10, tổ chức phát hành nước ngoài đã huy động 115,5 tỷ yuan, gấp đôi cả năm ngoái, chiếm 47% thị trường (so với 13% ba năm trước). Tập đoàn khai khoáng Fortescue (Úc) đang cân nhắc đợt phát hành lần đầu 3 tỷ yuan, còn Vale (Brazil) cũng xem xét hướng đi tương tự. Hồi tháng 8, UBS huy động 2 tỷ yuan với lãi suất chỉ 1,78%, mức thấp nhất từng có cho trái phiếu Panda kỳ hạn 5 năm của một tổ chức tài chính nước ngoài.
Và nếu bạn nghĩ đây chỉ là câu chuyện của trái phiếu, thì các ngân hàng Trung Quốc cũng đang cho vay yuan xuyên biên giới với lãi suất rẻ hơn, cạnh tranh trực tiếp với các định chế cho vay toàn cầu.
Vì sao Bắc Kinh gật đầu?
Mọi chuyện chỉ diễn ra khi có sự chấp thuận của Bắc Kinh, với hai động cơ chính.
Thứ nhất là quốc tế hóa đồng yuan. Một thị trường vốn yuan sâu hơn giúp bên đi vay nước ngoài có thêm nguồn vốn, đồng thời khuyến khích thương mại và đầu tư bằng yuan, giảm sự phụ thuộc vào hệ thống dựa trên USD. Hiện yuan đã thanh toán 29% thương mại hàng hóa của Trung Quốc trong nửa đầu năm, tăng 1 điểm phần trăm so với cùng kỳ.
Thứ hai là thặng dư thương mại kéo dài. Theo ông Timothy Tan (Bloomberg Intelligence), trái phiếu Panda sinh ra để “tái chế” thặng dư tài khoản vãng lai của Trung Quốc: tiết kiệm trong nước dồi dào cần một lối ra, và cho các tổ chức nước ngoài vay bằng yuan là một lối ra như vậy.
Đồng yuan mạnh lên tạo điều kiện cho việc này. Yuan đã tăng hơn 6% so với USD trong một năm, lên mức cao nhất từ 2022, làm dịu nỗi lo tháo chạy vốn. Nhưng nó cũng có mặt trái: người vay đổi yuan sang ngoại tệ sẽ chịu chi phí trả nợ cao hơn, và phòng ngừa rủi ro tốn khoảng 3%, ăn mòn phần lớn khoản tiết kiệm lãi suất. Chỉ những bên thực sự dùng yuan để thanh toán thương mại mới tránh được chi phí này. Như ông Samuel Tse (DBS) nói: “Bạn huy động yuan, bạn dùng yuan, và khoản chi phí phát sinh ấy ở lại trong túi bạn.”
Bài học từ Nhật Bản, với một khác biệt lớn
Nhật Bản từng mở cửa thị trường tài chính và đẩy mạnh dùng đồng yên từ thập niên 1980. Nhiều năm lãi suất cực thấp sau đó biến yên thành nguồn vốn giá rẻ toàn cầu. Trung Quốc đi theo hướng kiểm soát chặt hơn: thúc đẩy dùng yuan nhưng vẫn giữ hạn chế dòng vốn và quản lý tỷ giá. Quy mô dòng vốn của Trung Quốc hiện vẫn chỉ là một phần nhỏ so với Nhật Bản năm xưa.
Góc nhìn cho nhà đầu tư Việt
Có ba điểm đáng theo dõi. Thứ nhất, chênh lệch lãi suất giữa Mỹ và Trung Quốc kéo rộng tạo thêm một “cực” tài trợ ngoài USD cho các nước đang phát triển; Indonesia, một nước ASEAN, đã tham gia thị trường Panda. Thứ hai, đồng yuan mạnh hơn và vai trò quốc tế hóa tăng lên có thể tác động đến tỷ giá VND/USD và cán cân thương mại Việt - Trung, nơi Trung Quốc là đối tác thương mại lớn. Thứ ba, NHNN và các doanh nghiệp Việt vay ngoại tệ cần lưu ý chi phí vốn USD vẫn cao trong khi nguồn vốn yuan rẻ hơn, nhưng rủi ro tỷ giá và chi phí phòng hộ là yếu tố không thể bỏ qua. (Số liệu tỷ giá VND/USD, lãi suất huy động và quy mô thương mại Việt - Trung cần cập nhật thời điểm đăng.)
Trong nhiều thập kỷ, vốn rẻ của thế giới đến từ Mỹ và Nhật. Trung Quốc đang thử đứng vào vị trí đó theo cách của riêng mình: có kiểm soát, có chọn lọc. Như bà Wei Li (BNP Paribas Securities Trung Quốc) nhận định, quá trình này có thể dần chuyển Trung Quốc từ một cường quốc thương mại hoạt động trong hệ thống lấy USD làm trung tâm thành một nhà cung cấp nguồn vốn, thanh toán và lựa chọn đầu tư cho toàn cầu.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------
Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, năng lượng, kim loại, và nguyên liệu công nghiệp. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá, đồng thời tạo cơ hội sinh lời từ sự chênh lệch giá trong tương lai. Với sự phát triển của công nghệ và hội nhập kinh tế, thị trường này ngày càng thu hút sự quan tâm nhờ tính thanh khoản cao và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư. NĐT quan tâm liên hệ với tôi cũng như tham gia nhóm cộng đồng qua thông tin trên trang cá nhân.
***Tư vấn đầu tư hàng hoá thông qua Sở giao dịch Hàng hoá Việt Nam (MXV)***
- Hợp pháp - Minh Bạch - Thanh khoản cao tiêu chuẩn quốc tế
- Mua bán 2 chiều LONG SHORT - Giao dịch T0 - Đòn bẩy 20 lần không lãi vay Margin - Liên thông 52 quốc gia
- Mobile/ z.a.lo: 0867 091 553 ( Để tham gia room )
- Link nhóm zalo tin tức hàng hóa phái sinh: https://zalo.me/g/tdoxrn656
