Hơn 1.000 tỷ hàng tồn kho được ghi nhận trên sổ sách nhưng không nằm tại kho của doanh nghiệp đã trở thành “điểm mù” khiến BCTC kiểm toán năm 2023 của CTCP Thương mại Xuất nhập khẩu Thiên Nam (TNA) bị kiểm toán từ chối đưa ra ý kiến.
Theo báo cáo kiểm toán vừa được công bố khi năm 2025 sắp khép lại, toàn bộ số tồn kho khổng lồ này được TNA hạch toán là hàng gửi tại kho của hai doanh nghiệp trong cùng hệ sinh thái, gồm Tập đoàn Thép Nguyễn Minh và CTCP Sản xuất và Thương mại Thép Nguyễn Minh.
🔥Ban Điều hành TNA cho biết, cơ sở ghi nhận tồn kho dựa trên biên bản xác nhận hàng giữ hộ có chữ ký giữa các bên, đồng thời khẳng định mọi rủi ro thất thoát (nếu có) thuộc về đơn vị giữ hàng.
Tuy nhiên, kiểm toán không chấp nhận cách ghi nhận này. Do không được tham gia kiểm kê tại thời điểm khóa sổ ngày 31/12/2023, kiểm toán buộc phải áp dụng các thủ tục thay thế bằng việc chứng kiến kiểm kê sau thời điểm báo cáo. Kết quả vẫn không đủ bằng chứng để xác nhận tính hiện hữu và giá trị của hơn 1.000 tỷ đồng hàng tồn kho.
Việc không thể xác minh một khoản mục chiếm tỷ trọng lớn trong tổng tài sản đã khiến kiểm toán từ chối đưa ra ý kiến đối với toàn bộ BCTC riêng và hợp nhất năm 2023 của TNA, một trong những mức cảnh báo cao nhất trong kiểm toán.
⚠️ Thêm “điểm nóng” 184 tỷ đồng phải thu quá hạn
Không dừng lại ở tồn kho, kiểm toán còn chỉ ra khoản phải thu quá hạn hơn 184 tỷ, kéo dài trên 3 năm nhưng chưa được trích lập dự phòng. Doanh nghiệp cho biết các khoản nợ này được bảo lãnh bằng bất động sản của bên thứ ba, song kiểm toán không thể xác minh giá trị cũng như tính pháp lý của tài sản bảo đảm.
Theo quy định, các khoản phải thu quá hạn như vậy phải trích lập dự phòng 100%. Nếu thực hiện đầy đủ, lợi nhuận của TNA sẽ bị bào mòn mạnh.
💥 Lãi “bốc hơi”, doanh nghiệp quay đầu lỗ nặng
Hệ quả của loạt điều chỉnh sau kiểm toán là bức tranh lợi nhuận đảo chiều hoàn toàn. Trước kiểm toán, TNA báo lãi sau thuế hơn 3,4 tỷ. Sau kiểm toán, con số này chuyển thành lỗ hơn 19 tỷ đồng.
Ban lãnh đạo lý giải nguyên nhân chủ yếu đến từ chi phí khác tăng đột biến, bao gồm tiền phạt và tiền chậm nộp thuế theo kết luận thanh tra của cơ quan thuế, cùng với việc điều chỉnh hồi tố chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp của các năm trước. Quyết định thanh tra thuế được ban hành đầu năm 2025, buộc số liệu năm 2023 phải cập nhật lại.
⏳ Chậm báo cáo kéo dài, cổ phiếu bị siết giao dịch
Đáng chú ý, đến nay TNA vẫn chưa công bố BCTC kiểm toán năm 2024, khiến tình trạng thiếu minh bạch thông tin kéo dài. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến cổ phiếu TNA bị hủy niêm yết khỏi HOSE cuối năm 2024 và hiện vẫn bị kiểm soát chặt khi giao dịch trên UPCoM.
Tại ĐHĐCĐ thường niên 2025, nhiều cổ đông bày tỏ lo ngại về nguy cơ tiếp tục bị siết giao dịch hoặc mất tư cách giao dịch nếu tình trạng này không sớm được khắc phục. HĐQT thừa nhận sai sót, cho biết nguyên nhân đến từ việc chưa thống nhất được số liệu với kiểm toán và biến động nhân sự điều hành, đồng thời cam kết sớm hoàn tất các báo cáo còn tồn đọng.
📉 Từ “đỉnh cao” đến vòng xoáy thua lỗ
TNA từng đạt đỉnh lợi nhuận hơn 136 tỷ vào năm 2019, nhưng sau đó kết quả kinh doanh lao dốc. Năm 2023 lần đầu báo lỗ, năm 2024 tiếp tục lỗ nặng (theo BCTC tự lập). Trong 9 tháng đầu năm 2025, doanh nghiệp vẫn chưa thoát đáy với lỗ ròng gần 44 tỷ, doanh thu chỉ đạt 295 tỷ đồng.
Để xoay xở dòng tiền, TNA đã phải bán bớt bất động sản cho thuê tại khu vực trung tâm TP.HCM nhằm đối trừ nghĩa vụ tài chính.
