Có một câu hỏi nghe rất đời: fan đi xem concert thì nhà tổ chức kiếm tiền như thế nào?

Trước đây, mô hình kinh doanh truyền hình khá đơn giản: Khán giả ngồi ở nhà xem miễn phí. Đài truyền hình và nhà sản xuất gom sự chú ý của hàng triệu người, rồi bán sự chú ý đó cho nhãn hàng. Nói nôm na, doanh nghiệp không bán chương trình cho khán giả. Họ bán “mắt xem” của khán giả cho bên quảng cáo.

DatVietVAC, công ty đứng sau concert đình đám Anh Trai Say Hi, đang chuẩn bị chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng, quy mô vốn hóa dự kiến hơn 6.100 tỷ đồng, tương đương 240 triệu USD.

Khi một công ty giải trí bước ra thị trường chứng khoán, điều thú vị không chỉ là họ được định giá bao nhiêu. Điều thú vị hơn là lần đầu tiên, những tiếng hò reo trong sân vận động, những chiếc áo fan mặc, những bài hát được nghe đi nghe lại, những lightstick giơ lên trong đêm diễn bắt đầu hiện thành con số tài chính.

Anh Trai Say Hi cho thấy một cánh cửa khác đang mở ra trong ngành giải trí Việt Nam: không chỉ bán “mắt xem”, mà bán “cảm xúc”. Theo tài liệu giới thiệu, riêng Anh Trai Say Hi mùa 1 và mùa 2 đạt tổng doanh thu trực tiếp 607 tỷ đồng.

Đó là điểm khác rất lớn giữa truyền hình cũ và nền kinh tế người hâm mộ. Truyền hình cũ giống một quán nước đông khách nhưng khách không trả tiền ly nước. Người trả tiền là nhãn hàng treo biển quảng cáo ngoài quán. Còn kinh tế người hâm mộ giống một buổi biểu diễn mà khán giả mua vé, mua áo, mua đồ lưu niệm, nghe nhạc, chia sẻ clip, tranh luận trên mạng và… háo hức đón chờ mùa sau. Khi cảm xúc đủ mạnh, khán giả không chỉ xem. Họ tiêu tiền để thuộc về một cộng đồng: fan concert.

Anh Trai Say Hi không dừng lại ở màn hình. Nó kéo được người xem từ ghế sofa ra sân vận động. Có 10 đêm diễn, trong đó có 2 đêm tại Las Vegas; sân Mỹ Đình đạt quy mô vài chục ngàn khán giả mỗi đêm. Một chương trình truyền hình, nếu chỉ phát sóng rồi kết thúc, giống như pháo hoa: sáng rực 15 phút rồi tắt. Nó biến thành concert, có cộng đồng người hâm mộ, thành thói quen nghe nhạc và mua sản phẩm, nó đã trở thành một cỗ máy kiếm tiền nhiều tầng.

Tầng thứ nhất là tài trợ. Nhãn hàng trả tiền vì chương trình tạo được đám đông và sự chú ý. Tài trợ chương trình là 158 tỷ đồng, tài trợ concert là 114 tỷ đồng.

Tầng thứ hai là vé: 335 tỷ đồng. Đây là “tiền thật” nhất, vì nó đến trực tiếp từ túi khán giả. Một người có thể xem miễn phí trên mạng, nhưng khi họ bỏ vài triệu đồng để đi concert, đó không còn là lượt xem. Đó là niềm yêu thích quy đổi ra tiền. Nhìn con số bán vé, đây đã là một thay đổi lớn: khán giả không còn chỉ “xem cho vui”, mà đã thật sự chịu mở ví để bước vào thế giới của chương trình.

Tầng thứ ba là hàng lưu niệm: Áo, poster, lightstick, vật phẩm gắn với chương trình và nghệ sĩ. Về bản chất, fan không chỉ mua một món đồ. Họ mua một dấu hiệu nhận diện: “Tôi thuộc về cộng đồng này”.

Tầng thứ tư là tài sản trí tuệ: bài hát, hình ảnh, tên chương trình, quyền cấp phép, quyền khai thác lại. Anh Trai Say Hi mùa 1 và 2 còn tạo ra 67 tỷ đồng doanh thu từ tài sản trí tuệ, gồm 20 tỷ đồng từ nhạc, 22 tỷ đồng từ hàng lưu niệm gắn với tài sản trí tuệ và 25 tỷ đồng từ cấp phép bản quyền.

IPO của DatVietVAC không chỉ hé lộ doanh thu của một chương trình giải trí đình đám. Nó hé lộ một mô hình kinh doanh sáng tạo đang phát triển mạnh ở Việt Nam: biến sự chú ý thành cộng đồng, biến cộng đồng thành tiêu dùng, biến tiêu dùng thành doanh thu: fan đi concert, giơ lightstick và hát theo thần tượng. Trên sân khấu là âm nhạc. Dưới sân khấu là cảm xúc.

Còn phía sau hậu trường, đó là một ngành kinh doanh biến tiếng reo hò thành âm thanh của máy đếm tiền.

-------------------

Nguồn: Omega Money