Dù dự án sân bay Long Thành đang chạy đua tiến độ để kịp khai thác thương mại vào năm 2026, nhưng những tranh cãi liên quan đến thanh toán ngoại tệ tại gói thầu 5.10 thi công nhà ga hành khách, đến nay vẫn chưa được tháo gỡ.
📌 Tâm điểm nằm ở cuộc “đấu” giữa ACV và IC Ictas nhà thầu Thổ Nhĩ Kỳ đứng đầu liên danh Vietur.
Theo đó, hai bên chưa tìm được tiếng nói chung về:
- Đồng tiền thanh toán
- Cách áp dụng tỷ giá quy đổi
- Phạm vi hạng mục được thanh toán bằng USD
Trong thời gian qua, ACV đã thanh toán cho nhà thầu nhiều đợt bằng USD đối với các thiết bị đủ điều kiện thanh toán ngoại tệ:
- Đợt 7: hơn 12,5 triệu USD
- Đợt 8: khoảng 7,9 triệu USD
- Đợt 9: khoảng 8,59 triệu USD
Tuy nhiên, với các hạng mục còn tranh cãi, hai bên vẫn chưa đạt đồng thuận.
⚠️ Mâu thuẫn bùng lên khi ACV đề xuất áp dụng tỷ giá cũ.
Ngày 7/5, chủ đầu tư đề xuất dùng mức tỷ giá 23.650 đồng/USD tương ứng thời điểm trước khi đóng thầu, để quy đổi các khoản không đủ điều kiện thanh toán ngoại tệ sang VNĐ.
Phía IC Ictas lập tức phản đối.
Nhà thầu này yêu cầu:
- Hoặc thanh toán toàn bộ bằng USD
- Hoặc nếu trả bằng VNĐ thì phải áp dụng tỷ giá hiện tại, khoảng 26.000 đồng/USD
Lý do được đưa ra là để tránh thiệt hại do biến động tỷ giá trong quá trình triển khai hợp đồng.
📍 Nguồn cơn của tranh chấp bắt đầu từ hồ sơ dự thầu.
IC Ictas từng chào giá hơn 338,8 triệu USD cho việc cung cấp và lắp đặt thiết bị nhà ga. Tuy nhiên khi triển khai thực tế, ACV phát hiện nhiều thiết bị trong danh mục thanh toán USD lại có nguồn gốc trong nước hoặc được mua từ các nhà cung cấp tại Việt Nam.
Theo quy định của Luật Đấu thầu 2013, các chi phí phát sinh trong nước bắt buộc phải thanh toán bằng VNĐ.
ACV cho rằng nhà thầu chưa bóc tách rõ phần chi phí nội địa và ngoại nhập ngay từ giai đoạn đấu thầu, dẫn tới phát sinh tranh cãi hiện nay.
👷 Không chỉ áp lực tỷ giá, sân bay Long Thành còn đang “khát” nhân lực.
Theo ACV, tổng nhu cầu nhân sự toàn dự án hiện hơn 10.000 người nhưng mới đáp ứng khoảng 73%.
Riêng gói thầu nhà ga hành khách:
- Nhu cầu: 2.635 nhân sự
- Hiện có: 2.026 người
- Thiếu hơn 600 lao động
Nguyên nhân được cho là do hàng loạt dự án hạ tầng lớn tại Đồng Nai và khu vực phía Nam đang cùng lúc triển khai, khiến cạnh tranh lao động ngày càng khốc liệt.
📉 Trong bối cảnh đó, ACV đã kiến nghị:
- Bộ Xây dựng sớm hướng dẫn điều chỉnh giá hợp đồng
- Đồng Nai cập nhật kịp thời giá vật liệu xây dựng sát thị trường
Dù còn nhiều nút thắt về tài chính, tỷ giá và nhân lực, ACV vẫn khẳng định mục tiêu đưa sân bay Long Thành vào khai thác thương mại năm 2026 vẫn đang được giữ nguyên.
