Fed vừa tăng lãi suất điều hành thêm 0,25 điểm phần trăm lên 3,75–4%, lần tăng đầu tiên sau ba năm. Donald Trump lập tức yêu cầu lãi suất phải về 1% vì Mỹ là "tín dụng tốt nhất thế giới." Bài bình luận trên Financial Times cho rằng chính từ "tín dụng" mới là nơi lập luận của Trump sụp đổ — vì gốc Latin của nó là "credere": niềm tin.

Điều vừa xảy ra

Trong cuộc họp báo tuần trước, tân Chủ tịch Fed — ông Warsh — đưa ra hai luận điểm chính. Một: "Hơn năm năm qua, lạm phát liên tục vượt mục tiêu. Trọng tâm của chúng tôi vẫn là ổn định giá cả. Thực tế là lạm phát đang quá cao, và đã kéo dài quá lâu." Hai: "Quyết định của chúng tôi đưa ra trong bối cảnh kinh tế Mỹ đang mạnh lên... nên chúng tôi đã rút bớt một phần nới lỏng."

Nói cách khác: đây là một đợt thắt chặt cần thiết, nhưng ở mức độ vừa phải. Quan trọng hơn, quyết định này được thông qua với sự đồng thuận tuyệt đối trong Hội đồng Thống đốc Fed — không có phiếu chống.

Ông Trump phản ứng đúng như dự đoán — bằng sự giận dữ. Ông tuyên bố: "Lãi suất ở Mỹ phải là 1%, hoặc thấp hơn, vì chúng ta là Tín dụng Tốt nhất Thế giới — BỎ XA phần còn lại." Ông còn tiết lộ: "Tôi đã nói với Kevin, tôi bảo, anh cứ bỏ phiếu theo Hội đồng đi vì dù sao cũng chẳng thay đổi được gì. Hội đồng đang rất thù địch," và cáo buộc việc tăng lãi suất "chỉ vì lý do chính trị, đó là một đòn nhắm vào Trump."

Theo tác giả bài viết, đây là một lập luận hoàn toàn vô lý — và không phải vì cảm tính, mà vì cách lãi suất thực sự được xác định không vận hành theo logic đó.

Con số không nói dối — dù người đứng đầu Nhà Trắng có tin hay không

Lãi suất điều hành ngắn hạn phụ thuộc vào điều kiện vĩ mô — chủ yếu là lạm phát và thất nghiệp hiện tại và kỳ vọng. Với lãi suất dài hạn của một quốc gia có tín nhiệm tốt, mức lãi suất danh nghĩa được xác định bởi lãi suất thực, kỳ vọng lạm phát, và các rủi ro được thị trường định giá.

Ngày 17/9, lợi suất trái phiếu TIPS kỳ hạn 10 năm (loại được bảo vệ trước lạm phát) ở mức khoảng 2,6%; lợi suất trái phiếu thông thường cùng kỳ hạn là 4,9%.

Cả lãi suất thực lẫn danh nghĩa hiện đang ở quanh mức trước khủng hoảng tài chính 2007–2009. Mức bù lạm phát 2,3% cũng khá khiêm tốn, nếu xét đến các cú sốc kinh tế kể từ 2021. Nói cách khác, thị trường trái phiếu đang định giá lãi suất ở mức hợp lý, thậm chí có thể còn thấp hơn mức đáng ra phải có — nếu tính đến khả năng nước Mỹ, với thâm hụt ngân sách khổng lồ và nhu cầu vốn nước ngoài ngày càng lớn, một ngày nào đó sẽ khó huy động vốn với điều kiện thuận lợi như hiện tại.

2,6% lãi suất thực. 4,9% lãi suất danh nghĩa. Không có con số nào trong đó là 1% — và thị trường, chứ không phải Nhà Trắng, mới là nơi quyết định điều đó.

"Tín dụng tốt nhất thế giới" — hay chỉ là quốc gia được tin tưởng một cách khó hiểu?

Và đây là chỗ tác giả xoáy vào gốc rễ ngôn ngữ: từ "credit" (tín dụng) bắt nguồn từ tiếng Latin "credere" — nghĩa là "tin tưởng." Nước Mỹ có nền kinh tế lớn nhất và có thể là mạnh nhất thế giới. Nhưng theo tác giả, điều đáng kinh ngạc là nhà đầu tư toàn cầu vẫn tiếp tục tin tưởng vào nợ công của một quốc gia đã hai lần bầu chọn một vị tổng thống mà ông gọi là "cực kỳ thiếu tin cậy."

Nếu yêu cầu đưa lãi suất điều hành về 1% (tức âm 2% về lãi suất thực) thực sự được thực hiện, nhiều khả năng sẽ châm ngòi cho một cuộc "đình công của bên cho vay" — nhà đầu tư trái phiếu bán tháo, đòi hỏi lợi suất bù đắp rủi ro cao hơn nhiều để tiếp tục nắm giữ nợ Mỹ.

Không phải mọi hoài nghi về Fed đều sai

Bài viết cũng không tán dương ông Warsh một cách mù quáng. Nhà kinh tế học Claudia Sahm — một trong những nhà quan sát Fed có ảnh hưởng nhất — đặt ra một loạt câu hỏi đáng chú ý: Theo quan điểm của Warsh, chính sách tiền tệ đóng góp vào tăng trưởng như thế nào? Thắt chặt tiền tệ hạ nhiệt lạm phát bằng cách nào, ngoài việc làm chậm nền kinh tế? Ông có khái niệm rõ ràng về "lãi suất trung tính" hay không — và nếu không, ông dựa vào đâu để đánh giá chính sách hiện tại đang "nới lỏng" hay "thắt chặt" ở mức nào?

Đây là những câu hỏi Warsh cần trả lời thấu đáo, không phải để bào chữa, mà để chứng minh khung chính sách của mình đứng vững được trước chất vấn học thuật.

 

Vì sao điều quan trọng nhất không phải là con số

Theo tác giả, điều đáng ghi nhận hơn cả không phải việc Fed tăng lãi suất, mà là việc Warsh từ chối đưa ra bất kỳ sự ủng hộ nào — về mặt lý luận hay phát ngôn — cho yêu cầu cắt giảm lãi suất mạnh tay của Trump. Fed vẫn đang theo đuổi một cách tiếp cận kinh điển với hai mục tiêu kép: kiểm soát lạm phát và duy trì việc làm cao. Cuộc đối đầu hiện tại, vì vậy, không chỉ là giữa Fed và Trump — mà là giữa một nền kinh tế về cơ bản vẫn vững mạnh và một chính phủ được tác giả mô tả là thiếu trách nhiệm tài khóa.

 

Góc nhìn cho nhà đầu tư Việt

Fed giữ lập trường thắt chặt thận trọng thay vì cắt giảm sâu theo ý muốn của Trump là tín hiệu quan trọng cho tỷ giá VND/USD: chênh lệch lãi suất VND–USD càng duy trì rộng, áp lực mất giá lên VND càng lớn, buộc NHNN phải cân đối giữa ổn định tỷ giá và dư địa lãi suất huy động trong nước. Với nhà đầu tư hàng hóa, đồng USD giữ giá trị cao hơn kỳ vọng (do Fed không hạ lãi suất nhanh như Trump muốn) thường tạo áp lực giảm lên giá hàng hóa định giá bằng USD — bao gồm nông sản và kim loại công nghiệp giao dịch qua MXV — nên đây là biến số đáng theo dõi cho các vị thế phái sinh ngắn hạn. (Tỷ giá và lãi suất huy động cụ thể cần cập nhật thời điểm đăng.)

 

Điều đọng lại

Cuộc chiến lãi suất giữa Fed và Nhà Trắng, xét cho cùng, là cuộc chiến về định nghĩa của chữ "tín dụng": nó không đến từ quy mô nền kinh tế, mà từ việc thị trường có còn tin rằng chính sách được điều hành bởi lý trí, chứ không phải áp lực chính trị, hay không. Ai thắng trong cuộc chiến đó, theo tác giả, sẽ là một trong những câu hỏi quan trọng nhất của thời đại này.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------
Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, năng lượng, kim loại, và nguyên liệu công nghiệp. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá, đồng thời tạo cơ hội sinh lời từ sự chênh lệch giá trong tương lai. Với sự phát triển của công nghệ và hội nhập kinh tế, thị trường này ngày càng thu hút sự quan tâm nhờ tính thanh khoản cao và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư. NĐT quan tâm liên hệ với tôi cũng như tham gia nhóm cộng đồng qua thông tin trên trang cá nhân.

 

***Tư vấn đầu tư hàng hoá thông qua Sở giao dịch Hàng hoá Việt Nam (MXV)***
- Hợp pháp - Minh Bạch - Thanh khoản cao tiêu chuẩn quốc tế
- Mua bán 2 chiều LONG SHORT - Giao dịch T0 - Đòn bẩy 20 lần không lãi vay Margin - Liên thông 52 quốc gia
- Mobile/ z.a.lo: 0867 091 553 ( Để tham gia room )
- Link nhóm zalo tin tức hàng hóa phái sinh: https://zalo.me/g/tdoxrn656