Tập đoàn tài chính HSBC vừa chấp nhận chi gần 300 triệu euro (khoảng 350 triệu USD) để đóng sập các cuộc điều tra hình sự và thuế tại Pháp, liên quan đến bê bối “Cum-Cum” vụ việc được xem là cơn địa chấn lớn nhất ngành ngân hàng châu Âu trong nhiều năm qua.
Theo thỏa thuận đạt được với Văn phòng Công tố Tài chính Quốc gia Pháp (PNF), HSBC đã nộp 268 triệu euro tiền phạt cùng gần 30 triệu euro tiền truy thu thuế. Đổi lại, ngân hàng này thoát truy tố hình sự mà không phải thừa nhận hành vi phạm pháp, một chi tiết đang gây tranh cãi dữ dội trong giới tài chính và chính trị Pháp.
🧾 Thừa nhận “thuế không chính xác”, nhưng né án hình sự
Tại phiên điều trần ở Paris, đại diện HSBC ông Benjamin Rossan xác nhận ngân hàng thừa nhận các tình tiết thực tế liên quan đến các giao dịch do đội ngũ giao dịch tại Paris thực hiện trong giai đoạn 2014–2019, đồng thời thừa nhận số thuế đã nộp tại Pháp là “không chính xác”.
Dù vậy, thỏa thuận dàn xếp giúp HSBC khép lại hồ sơ điều tra, tránh nguy cơ đối mặt với các cáo buộc hình sự kéo dài và hệ lụy pháp lý nghiêm trọng hơn.
🌊 Hiệu ứng domino đè nặng ngành ngân hàng châu Âu
Động thái “xuống tiền” của HSBC được đánh giá là cú hích pháp lý làm gia tăng áp lực đối với hàng loạt ngân hàng lớn khác như BNP Paribas, Société Générale, Natixis những tổ chức từng bị PNF đồng loạt khám xét trụ sở vào năm 2023.
Trước đó, vào tháng 9/2025, mảng ngân hàng đầu tư của Crédit Agricole cũng đã chấp nhận nộp khoảng 134 triệu euro để dàn xếp các cáo buộc tương tự, cho thấy chiến dịch “truy quét Cum-Cum” của Pháp đang leo thang mạnh mẽ.
🧠 Cum-Cum “mánh khóe” né thuế làm thất thoát hàng tỷ euro
Nhà chức trách Pháp ước tính, các giao dịch Cum-Cum đã khiến ngân sách nước này thất thoát tới 4,5 tỷ euro. Về bản chất, đây là một thủ thuật tài chính tinh vi: nhà đầu tư nước ngoài tạm thời cho các tổ chức trong nước (được miễn thuế) vay cổ phiếu ngay trước ngày chốt quyền nhận cổ tức, nhằm né thuế khấu trừ tại nguồn. Sau khi cổ tức được chi trả, cổ phiếu lại quay về tay chủ sở hữu ban đầu.
Dù Hiệp hội Ngân hàng Pháp cho rằng đây chỉ là hoạt động nghiệp vụ hợp pháp, PNF khẳng định đã thu thập được bằng chứng cho thấy nhiều ngân hàng chủ động tiếp thị các sản phẩm này dưới danh nghĩa “tối ưu hóa cổ tức”, làm dấy lên nghi vấn về ranh giới mong manh giữa tối ưu thuế và gian lận thuế.
⚖️ Bài toán khó cho Paris: Siết thuế hay giữ vị thế trung tâm tài chính?
Vụ việc đặt Chính phủ Pháp vào thế tiến thoái lưỡng nan: mạnh tay chống gian lận thuế hay giữ sức hút của trung tâm tài chính Paris. Bộ Tài chính Pháp từng cảnh báo, nếu diễn giải và áp dụng quy định thuế quá nghiêm ngặt, dòng vốn và hoạt động phái sinh có thể dịch chuyển sang London hoặc các trung tâm tài chính khác.
Không dừng lại ở châu Âu, giới chức Pháp đang mở rộng vòng kiểm toán sang các ngân hàng Phố Wall có hoạt động giao dịch tại Paris, trong đó có Goldman Sachs và Bank of America (BoA), báo hiệu làn sóng điều tra chưa có điểm dừng.
