Xung đột Nga – Ukraine leo thang, giá dầu bật tăng mạnh
Trong phiên giao dịch ngày 16/9, thị trường năng lượng toàn cầu chứng kiến đợt tăng giá đáng kể của dầu thô khi các nhà đầu tư lo ngại nguồn cung từ Nga có thể bị gián đoạn do làn sóng tấn công bằng máy bay không người lái từ Ukraine nhằm vào các cơ sở hạ tầng năng lượng trọng yếu.
Cụ thể, giá dầu Brent Biển Bắc tăng thêm 1,03 USD/thùng, tương đương 1,5%, chốt phiên ở mức 68,47 USD/thùng. Trong khi đó, dầu thô ngọt nhẹ Mỹ (WTI) cũng tăng 1,22 USD, tương ứng 1,9%, lên 64,52 USD/thùng. Đây là mức tăng mạnh sau nhiều phiên dao động trong biên độ hẹp, phản ánh rõ ràng những lo ngại về khả năng gián đoạn nguồn cung toàn cầu.
Nguồn cung từ Nga chịu sức ép lớn
Theo ba nguồn tin trong ngành dầu khí, tập đoàn Transneft – đơn vị độc quyền vận hành hệ thống đường ống dẫn dầu của Nga – đã cảnh báo các nhà sản xuất trong nước về khả năng phải cắt giảm sản lượng sau loạt tấn công gần đây. Các đòn tập kích bằng UAV của Ukraine đã nhắm trực tiếp vào cảng dầu và các nhà máy lọc dầu xuất khẩu quan trọng của Nga, trong đó có cảng Primorsk – một cửa ngõ chiến lược ở phía tây nước này.
Trong những tuần vừa qua, Kiev liên tục đẩy mạnh tấn công hạ tầng năng lượng của Moscow, khiến hoạt động xuất khẩu gặp gián đoạn. Đây được xem là động thái gia tăng áp lực lên Nga trong bối cảnh các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột rơi vào bế tắc.
Theo ước tính của Goldman Sachs, các cuộc tấn công đã khiến công suất lọc dầu của Nga giảm khoảng 300.000 thùng/ngày trong tháng 8 và đầu tháng 9. Con số này, nếu tiếp tục kéo dài, có thể tác động trực tiếp đến cán cân cung – cầu dầu mỏ toàn cầu.
Tác động lan tỏa đến thị trường năng lượng
Chuyên gia phân tích năng lượng Alex Hodes thuộc StoneX Energy nhận định: “Nếu các nhà máy lọc dầu của Nga chịu thiệt hại nghiêm trọng hơn, điều đó sẽ thúc đẩy nhu cầu nhập khẩu dầu diesel từ Mỹ, đồng thời khiến thị trường nhiên liệu toàn cầu rơi vào tình trạng thắt chặt”.
Điều này có nghĩa là, ngoài việc giá dầu thô tăng, giá các sản phẩm tinh chế như dầu diesel, dầu sưởi cũng có thể leo thang, kéo theo chi phí vận tải, sản xuất và tiêu dùng trên toàn cầu chịu thêm áp lực.
Yếu tố Fed – điểm tựa kỳ vọng nhu cầu
Ngoài yếu tố địa chính trị, nhà đầu tư còn đặc biệt quan tâm đến cuộc họp chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), diễn ra trong hai ngày 16-17/9. Thị trường hiện kỳ vọng Fed sẽ cắt giảm lãi suất, qua đó kích thích hoạt động kinh tế, hỗ trợ tiêu dùng và sản xuất – những yếu tố trực tiếp thúc đẩy nhu cầu sử dụng nhiên liệu.
Một kịch bản Fed hạ lãi suất có thể khiến nhu cầu dầu mỏ trong ngắn hạn phục hồi, tạo thêm lực đẩy cho giá dầu. Tuy nhiên, giới phân tích cũng cảnh báo rằng nếu căng thẳng Nga – Ukraine tiếp tục leo thang, rủi ro nguồn cung mới chính là yếu tố mang tính quyết định trong việc định hình xu hướng giá dầu sắp tới.
Tóm lại, giá dầu phiên 16/9 bật tăng mạnh do kết hợp cả hai yếu tố: rủi ro nguồn cung từ Nga và kỳ vọng chính sách nới lỏng tiền tệ từ Mỹ. Trong khi các cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine đang làm tê liệt một phần hệ thống năng lượng của Nga, thị trường đồng thời dõi theo động thái của Fed để đánh giá triển vọng nhu cầu dầu mỏ toàn cầu.
