Trong báo cáo “Triển vọng vốn mạo hiểm và công nghệ Việt Nam” vừa được VinVentures - quỹ đầu tư công nghệ do tỷ phú Phạm Nhật Vượng tài trợ - công bố, lĩnh vực robot hình người nổi lên như một trong những hướng đi chiến lược của hệ sinh thái Vingroup.
Chia sẻ với VinVentures, ông Ngô Quốc Hưng - Tổng giám đốc VinRobotics - cho biết doanh nghiệp đã triển khai robot hình người trong môi trường nhà máy và kho vận thực tế, thay vì chỉ thử nghiệm trong phòng thí nghiệm.
Theo ông Hưng, vào tháng 07/2025, VinRobotics đã đưa robot vào dây chuyền sản xuất và chứng minh khả năng hoàn thành một nhiệm vụ công nghiệp phức tạp: nâng các chi tiết ô tô cỡ lớn và đặt chính xác vào vị trí định sẵn. Robot được huấn luyện thông qua điều khiển từ xa, cho kết quả với sai số rất nhỏ, đáp ứng yêu cầu sản xuất công nghiệp.
Kết quả này cho thấy nền tảng công nghệ cốt lõi của VinRobotics có thể vận hành trong điều kiện thực tế. “Thách thức tiếp theo không còn là làm được hay không, mà là mở rộng quy mô”, ông Hưng nhấn mạnh, bao gồm việc rút ngắn chu kỳ thao tác, nâng cao độ tin cậy và tỷ lệ thành công, để hiệu suất robot không chỉ ngang bằng mà còn vượt lao động con người.
Cuộc đua với Trung Quốc không chỉ là giá thành
Trước lo ngại về khả năng cạnh tranh chi phí với Trung Quốc - quốc gia đang dẫn đầu thế giới về robot công nghiệp và robot hình người - lãnh đạo VinRobotics cho rằng bài toán giá thành chỉ thực sự rõ ràng khi sản phẩm đạt độ chín và bước vào sản xuất hàng loạt.
Ở giai đoạn hiện tại, VinRobotics vẫn trong quá trình học hỏi và tối ưu theo các chuẩn mực toàn cầu. Theo ông Hưng, cạnh tranh với Trung Quốc không đơn thuần là so sánh giá linh kiện, mà là cuộc đua về tốc độ học hỏi, đổi mới và khả năng mở rộng quy mô.
Trong khi Trung Quốc có lợi thế về sản lượng và chuỗi cung ứng khổng lồ, VinRobotics lại dựa vào hệ sinh thái nội bộ mạnh, vòng lặp cải tiến nhanh và khả năng kiểm soát trực tiếp mọi lớp trong hệ thống điều khiển robot - từ phần cứng đến phần mềm. Đây được xem là lợi thế giúp rút ngắn thời gian đổi mới công nghệ.
Hướng tới “lực lượng lao động máy móc” toàn cầu
Nhìn về dài hạn, VinRobotics đặt mục tiêu phát triển robot hình người theo hai giai đoạn. Trong ngắn hạn, thành công được xác định khi robot có thể làm việc hoàn toàn tự chủ bên cạnh con người trong nhà máy và kho vận, với chi phí, độ tin cậy và tính hữu dụng tương đương một lao động thực thụ.
Về dài hạn, tham vọng lớn hơn là xây dựng một “lực lượng lao động máy móc” ở quy mô toàn cầu, đóng vai trò bổ trợ cho con người và tạo ra giá trị kinh tế bền vững.
“Nếu đạt được những mục tiêu này, VinRobotics sẽ nằm trong số rất ít doanh nghiệp có thể đưa robot hình người vào vận hành thực tế ở quy mô lớn trong môi trường công nghiệp, thay vì chỉ dừng lại ở các hệ thống thử nghiệm hay trình diễn công nghệ”, ông Hưng nhấn mạnh.
Lý giải vì sao lĩnh vực robot hình người tại Việt Nam chủ yếu do các tập đoàn lớn theo đuổi, lãnh đạo VinRobotics cho rằng bản chất phát triển của ngành này có nhiều điểm tương đồng với xe điện. Khoảng 70% linh kiện của robot hình người đã có trong xe điện, điển hình như hệ sinh thái VinFast.
Bên cạnh đó, để thương mại hóa robot ở quy mô lớn, doanh nghiệp phải chấp nhận mức đầu tư ban đầu rất lớn, từ 50 - 100 triệu USD hoặc hơn. Điều này khiến các tập đoàn công nghiệp sở hữu chuỗi cung ứng, kinh nghiệm tự động hóa và tiềm lực tài chính mạnh trở thành những ứng viên phù hợp nhất cho cuộc chơi robot hình người.
