Vingroup “đánh thức” cảng biển Nam Đồ Sơn với siêu dự án cảng biển 14 tỷ USD

Ngành cảng biển tăng tốc, hạ tầng – công nghệ còn nhiều điểm nghẽn

Hơn một thập kỷ qua, hệ thống cảng biển Việt Nam ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao, đóng vai trò trọng yếu trong nền kinh tế xuất khẩu. Theo Cục Hàng hải Việt Nam, năm 2024, lượng hàng hóa thông qua cảng đạt 864,4 triệu tấn, tăng 14% so với 2023; riêng container đạt 29,9 triệu TEU, tăng 21%.

Tuy nhiên, sự tăng trưởng nóng bộc lộ nhiều hạn chế. Hạ tầng luồng vào cảng chưa đồng bộ, chi phí nạo vét cao, nhiều cảng chưa thể tiếp nhận tàu cỡ lớn khiến hiệu suất khai thác bị thu hẹp. Ứng dụng công nghệ số cũng chậm: chỉ 35% cảng biển có hệ thống quản lý thông minh, trong khi nhiều cảng vẫn vận hành bằng công nghệ cũ.

Bài toán logistics hậu phương tiếp tục là điểm nghẽn lớn. Kết nối giữa cảng với trung tâm phân phối, đường sắt, đường thủy còn thiếu đồng bộ, khiến chi phí logistics chiếm 16–20% GDP – cao hơn nhiều so với các nước phát triển (10–12%). Trong bối cảnh đó, nhu cầu mở rộng cảng nước sâu và trung tâm logistics quy mô lớn trở thành yêu cầu cấp thiết.

Cảng Nam Đồ Sơn: Kinh Bắc bỏ ngỏ dự án 5 tỷ USD

Tháng 9/2023, UBND TP Hải Phòng cùng Kinh Bắc (KBC), SGT, Energy Capital Vietnam và Cảng Los Angeles ký thỏa thuận nghiên cứu dự án Cảng tổng hợp Nam Đồ Sơn quy mô khoảng 5 tỷ USD. Dự án được định hướng đón tàu tới 18.000 TEU, hàng rời 200.000 tấn, khí – lỏng 150.000 tấn và tàu khách 225.000 GT; tổng diện tích nghiên cứu dự kiến lên đến 5.000 ha.

Tuy nhiên, sau hơn hai năm, phía Kinh Bắc không có động thái tiếp theo, khiến kế hoạch nghiên cứu rơi vào trạng thái “để ngỏ”.

Vingroup bất ngờ trở lại đường đua với siêu dự án 14 tỷ USD

Trái ngược với sự im ắng của Kinh Bắc, Vingroup bất ngờ tăng tốc. Tháng 8/2025, tập đoàn phê duyệt chủ trương đầu tư Khu bến cảng và Trung tâm logistics Nam Đồ Sơn. Đến tháng 11/2025, doanh nghiệp hoàn tất hồ sơ đánh giá tác động môi trường, một bước tiến quan trọng trong quá trình triển khai.

Quy mô “khổng lồ” 4.394 ha, vốn đầu tư 14,1 tỷ USD

Dự án đặt tại xã Kiến Hải và phường Nam Đồ Sơn, tổng diện tích nghiên cứu 4.394 ha, trong đó:

• 1.134 ha khu bến cảng

• 2.878 ha trung tâm logistics

• 189 ha khu nước trước bến

• 117 ha tuyến đường kết nối

Tổng vốn đầu tư ước 373.841 tỷ đồng (14,1 tỷ USD), thời hạn hoạt động 70 năm.

Lộ trình triển khai 4 giai đoạn, kéo dài đến 2040

• 2025–2026: Hoàn thiện pháp lý

• 2027–2030: Khởi công 2 cầu cảng dài 900m; khai thác từ 2030

• 2031–2035: Xây dựng thêm 22 cầu cảng

• 2036–2040: Mở rộng thêm 18 cầu cảng

Khi hoàn thành, dự án có 42 cầu cảng tổng chiều dài 18,9 km, đón tàu đến 200.000 DWT. Công suất thông quan dự kiến:

• 2 triệu TEU năm 2030

• 24 triệu TEU năm 2035

• 42 triệu TEU năm 2040

Khu logistics phía sau cảng phát triển lên 2.015 ha vào năm 2040.

Hải Phòng hướng tới trung tâm logistics hàng đầu khu vực

Theo các chuyên gia, siêu dự án của Vingroup vừa là thách thức vừa là cơ hội cho Hải Phòng – địa phương đang hưởng lợi từ sự dịch chuyển chuỗi cung ứng và dòng vốn FDI. Cùng với tổ hợp VinFast và loạt dự án công nghiệp – năng lượng lớn mà Vingroup triển khai tại đây, hệ sinh thái cảng – công nghiệp – logistics của Hải Phòng được kỳ vọng tạo lợi thế cạnh tranh dài hạn.

Cảng biển Việt Nam đứng trước vận hội mới

Thương mại phục hồi mạnh mẽ đang tạo động lực cho ngành cảng biển. Trong 10 tháng năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 762,4 tỷ USD, tăng 17,3% so với cùng kỳ; xuất khẩu sang Mỹ tăng gần 28%.

PMI tháng 10/2025 đạt 54,5 điểm – mức cao nhất năm, cho thấy sản xuất phục hồi rõ rệt. Mirae Asset đánh giá ngành cảng biển có nền tảng duy trì tăng trưởng ổn định trong năm 2026 và triển vọng tích cực trung – dài hạn nhờ dòng vốn FDI dịch chuyển mạnh vào Việt Nam.