94,2% hàng nhập khẩu Việt Nam trong 4 tháng đầu năm là máy móc, linh kiện, nguyên liệu sản xuất. Hàng tiêu dùng chỉ 5,8%. Vàng đầu cơ: 0.
Nhập siêu 7,11 tỷ đô mà gần như toàn bộ là đồ để sản xuất, không phải đồ để xài.
Vậy mà một số nguồn tin chạy tít "nhập siêu đáng lo". Đọc comment hoảng hốt nhiều. Nhưng đọc xong thì cần ngồi lại hỏi ngược: nếu nhập siêu này là tin xấu thật, thì phải thấy gì?
Phải thấy hàng tiêu dùng nhập tăng mạnh. Không. 5,8%, thấp hơn cả 2010. Phải thấy vàng đầu cơ nhập ào ào. Không. 0 tấn. Năm 2010 nhập 71 tấn vàng net.
Phải thấy CPI mất kiểm soát. Chưa. CPI bình quân 4 tháng vẫn 3,99%. Tháng 4 nhảy lên 5,46% vì dầu, nhưng so với 2010 là 11,75% thì còn xa.
Phải thấy VND phá giá. Không. VND giảm 0,03% từ đầu năm. Năm 2010 phá giá 2 lần, mất 10%.
4/4 dấu hiệu xấu đều vắng. Vậy con số 7 tỷ đang nói gì?
Nó nói nền kinh tế đang nhập hàng để sản xuất. Electronics tăng 52,9%. Máy móc thiết bị tăng 22,9%. Linh kiện ô tô tăng 46,5% nhưng không rõ bao nhiêu là lắp ráp FDI thật, bao nhiêu là V group nhập về. Số này chưa tách được. Tuy nhiên cơ bản thì DN đang mua máy, mua linh kiện, mua nguyên liệu... chuẩn bị chạy.
Mà nhập từ đâu cũng kể chuyện. Nhập siêu từ TQ 46,4 tỷ, tăng 33,4%. Nghe hoảng. Nhưng FDI qua Singapore nhảy từ 28% lên gần 50% trong một quý. Không phải tự nhiên Singapore yêu VN gấp đôi. Trăm siết thuế hàng TQ, DN TQ dời trụ sở sang Singapore, rót FDI vào VN mang tên Singapore. TQ chính thức chỉ còn 4,3% FDI cấp mới. Nhưng linh kiện nhập từ TQ tăng 62%. Vốn đổi áo, hàng vẫn đi đường cũ.
Vốn vào cửa trước mang tên Singapore. Linh kiện vào cửa sau mang tên Trung Quốc. Cùng một dòng tiền.
Hàn Quốc nhập siêu tăng 57,8%, đi cùng FDI Hàn mạnh. Nhật FDI yếu, nhập máy móc từ Nhật giảm. FDI mạnh từ nước nào thì nhập siêu mạnh từ nước đó. Nhập siêu đi theo nhà máy, không đi theo siêu thị.
Nhìn tổng: nhập siêu 46,4 tỷ từ TQ, xuất siêu 46,9 tỷ sang Mỹ. Gần như đối ứng. VN ngồi giữa, nhập linh kiện châu Á, lắp ráp, xuất thành phẩm sang Mỹ/EU.
IIP chế biến chế tạo tăng 9,9%, cả 34 địa phương đều tăng. FDI giải ngân 7,4 tỷ đô trong 4 tháng, cao nhất 5 năm, 82,7% vào chế tạo. Hàng thật đang chạy.
Mà có một con số nói thẳng cái lõi: khu vực FDI xuất siêu 8,5 tỷ, khu vực nội địa nhập siêu 15,61 tỷ. Túi FDI phình, túi nội xẹp. Nhà nước sẽ hành động, đang chọn và kiến tạo. Chọn bằng room tín dụng, bằng cơ chế đặc thù, bằng mở cửa cho vốn ngoại vào mang theo công nghệ và năng suất. DN đột phá năng suất ở nền kinh tế đang phát triển không phải DN sáng tạo nhất mà là DN được hệ thống chọn. Chọn bằng demand hệ thống tạo ra, hoặc chọn bằng vốn từ partner ngoại đưa vào. Đây là điểm ae chơi vnindex cần nhìn.
Nền kinh tế sản xuất khởi động bằng nhập trước. Mua máy, mua linh kiện, mua nguyên liệu. Rồi lắp ráp. Rồi xuất. Rồi cash về. Cash đi ra trước 6-12 tháng, hàng và tiền về sau. XK hiện tại tăng 19,7% nhưng chậm hơn NK 9 điểm. Đúng pattern: nhập trước, xuất sau.
Nhưng cũng vẫn cần tính. Và đây là chỗ phải sòng phẳng.
PMI tháng 4 còn 50,5. Đơn hàng mới đã dưới 50 lần đầu trong 8 tháng. Pipeline yếu. Tháng 5 mà PMI tụt thêm thì hàng nhập về có thể bị delay off-take. Nhập về để chạy mà đơn hàng không tới thì máy đắp chiếu, linh kiện nằm kho.
Dự trữ ngoại hối chỉ đủ khoảng 2 tháng nhập khẩu. IMF khuyến nghị 3-4 tháng. Buffer mỏng.
XK khu vực nội địa chỉ tăng 0,4%. Gần như đứng yên. FDI ăn, nội địa nhìn.
Và phải tách một thứ ra: trong cái nhập siêu này, điện tử với linh kiện là nhập để xuất, 6-12 tháng sau quay về thành hàng bán đi. Nhưng dầu thô thì khác. Đốt là hết, không quay lại thành xuất khẩu. Iran căng, dầu cao, phần thâm hụt dầu là tiền mất thật. Cái này đám đông gộp chung với điện tử rồi hoảng là sai.
Tóm lại cho gọn: nhập siêu 7 tỷ này là nhập để chạy máy, không phải nhập để tiêu. 4/4 dấu hiệu xấu vắng. 94% là đồ sản xuất. FDI giải ngân cao nhất 5 năm. Sản xuất tăng 34/34 tỉnh.
Nhưng nó chỉ lành nếu hàng ra đúng hẹn. PMI dưới 50 là cái phải canh. Nhập để sản xuất mà cuối cùng không bán được, lúc đó mới là vấn đề thật. Còn bây giờ thì chưa.
Đọc nhập siêu mà không đọc nhập gì thì giống đọc hóa đơn mà không đọc mặt hàng. Số tiền giống nhau, ý nghĩa khác nhau hoàn toàn.
