Việt Nam vừa trở thành một trong những quốc gia đầu tiên xây dựng khung pháp lý toàn diện cho AI tạo sinh, trong bối cảnh công nghệ này đang phát triển với tốc độ quá nhanh để nhiều chính phủ có thể theo kịp.
Nghị định 142, được ban hành trong tháng này để triển khai Luật Trí tuệ Nhân tạo, yêu cầu các công ty AI phải phân loại mô hình theo mức độ rủi ro, tương tự cách tiếp cận của Đạo luật AI Châu Âu.
Theo đó, các hệ thống AI có nguy cơ ảnh hưởng tới an ninh, tính mạng hoặc gây thao túng thông tin sẽ chịu mức giám sát cao hơn. Việt Nam cũng yêu cầu chatbot phải được công khai danh tính, trong khi các nội dung deepfake phải được dán nhãn rõ ràng.
Luật đồng thời cấm các nội dung deepfake mang tính lừa dối hoặc thao túng gây hậu quả nghiêm trọng từ tin giả, video giả cho đến các nội dung có thể ảnh hưởng tới an ninh hoặc trật tự xã hội.
Một điểm đáng chú ý là Việt Nam đang chọn cách tiếp cận nhấn mạnh mạnh vào quyền kiểm soát dữ liệu và hạ tầng trong nước. Các công ty AI lớn nhiều khả năng sẽ phải bổ nhiệm đại diện tại Việt Nam, đồng thời tuân thủ các quy định về lưu trữ dữ liệu và báo cáo sự cố liên quan đến an ninh mạng hoặc lợi ích công cộng.
Trong khi đó, Việt Nam cũng muốn thúc đẩy hệ sinh thái AI nội địa. Luật mới đưa ra nhiều ưu đãi cho startup, bao gồm hỗ trợ sử dụng trung tâm dữ liệu và tiếp cận bộ dữ liệu để huấn luyện các mô hình AI tiếng Việt.
Động thái này diễn ra giữa lúc AI đang tạo ra cả cơ hội lẫn rủi ro trên toàn cầu, từ bùng nổ nội dung “AI slop” chất lượng thấp cho đến các hình thức lừa đảo ngày càng tinh vi tại Đông Nam Á.
