Từ có lãi thành thua lỗ, lợi nhuận “bốc hơi” hơn 80% hay giảm gần 60% sau kiểm toán 4 doanh nghiệp niêm yết vừa bị Thanh tra Chứng khoán Nhà nước xử phạt vì công bố thông tin sai lệch về lợi nhuận năm 2025.
Một điểm đáng chú ý trên thị trường chứng khoán thời gian gần đây là khoảng cách giữa báo cáo tài chính tự lập và báo cáo sau kiểm toán. Không phải mọi chênh lệch đều là vi phạm, nhưng với một số trường hợp, mức điều chỉnh đủ lớn để cơ quan quản lý phải vào cuộc.
Từ tháng 8 đến đầu tháng 9/2026, có 4 doanh nghiệp bị xử phạt liên quan đến việc công bố sai lệch lợi nhuận. Tổng số tiền phạt lên tới 550 triệu đồng, đồng thời các doanh nghiệp phải hủy bỏ hoặc cải chính thông tin đã công bố.
➡️Từ 90 tỷ đồng lợi nhuận thành khoản lỗ hơn 8 tỷ
Trường hợp gây chú ý nhất là CTCP Tập đoàn ST8 (HOSE: ST8).
Trên báo cáo tài chính hợp nhất quý IV/2025 tự lập, ST8 công bố lợi nhuận sau thuế cả năm đạt khoảng 90,3 tỷ đồng.
Nhưng khi báo cáo được kiểm toán, con số này đảo chiều hoàn toàn: doanh nghiệp ghi nhận lỗ sau thuế hơn 8 tỷ đồng.
Khoảng cách giữa hai báo cáo không còn đơn thuần là vài tỷ đồng điều chỉnh. Từ một doanh nghiệp được công bố là có lợi nhuận, kết quả sau kiểm toán lại chuyển sang trạng thái thua lỗ.
➡️NRC: lợi nhuận “bốc hơi” hơn 81%
Một trường hợp khác cũng có mức điều chỉnh rất mạnh là CTCP Tập đoàn Bất động sản Quốc gia (HNX: NRC).
Báo cáo tự lập cho thấy NRC đạt 35,5 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế năm 2025. Tuy nhiên, sau kiểm toán, lợi nhuận chỉ còn gần 6,7 tỷ đồng.
Như vậy, hơn 81% lợi nhuận trên báo cáo tự lập đã không còn sau quá trình kiểm toán.
Đây là mức chênh lệch đặc biệt lớn nếu đặt trong tương quan với quy mô lợi nhuận mà doanh nghiệp công bố ban đầu.
➡️ Điện Quang và C32 cũng có lợi nhuận bị điều chỉnh mạnh
Tại CTCP Tập đoàn Điện Quang (HOSE: DQC), báo cáo tài chính hợp nhất quý IV/2025 tự lập ghi nhận lợi nhuận sau thuế hơn 11,5 tỷ đồng.
Sau kiểm toán, con số này giảm xuống còn khoảng 4,9 tỷ đồng, tức thấp hơn khoảng 58% so với số liệu ban đầu.
DQC bị phạt 150 triệu đồng và phải hủy bỏ hoặc cải chính thông tin sai lệch theo quy định.
Với CTCP Đầu tư và Xây dựng 3-2 (HOSE: C32), lợi nhuận sau thuế hợp nhất tự lập được công bố ở mức 39,4 tỷ đồng, nhưng báo cáo kiểm toán chỉ còn 26,3 tỷ đồng.
C32 cũng nhận mức phạt 150 triệu đồng.
Như vậy, chỉ riêng 4 trường hợp trên đã cho thấy mức độ điều chỉnh rất khác nhau: từ giảm hàng chục phần trăm lợi nhuận cho tới trường hợp đảo chiều từ lãi sang lỗ.
💥Không chỉ lợi nhuận, giao dịch và tiền trái phiếu cũng bị soi
Việc Thanh tra Chứng khoán Nhà nước xử lý các trường hợp trên nằm trong bức tranh rộng hơn về kỷ luật công bố thông tin trên thị trường.
Một số doanh nghiệp khác cũng bị xử phạt vì những nội dung không khớp giữa báo cáo quản trị và báo cáo tài chính.
💰CTCP Đầu tư Xây dựng và Vật liệu Đồng Nai (UPCoM: DND) bị phạt 175 triệu đồng do thông tin về giao dịch với các bên liên quan trong báo cáo tình hình quản trị năm 2025 không phù hợp với số liệu trên BCTC năm 2025 đã kiểm toán.
💰CTCP Transimex (HOSE: TMS) cũng bị phát hiện tình trạng tương tự khi giá trị một số giao dịch với các doanh nghiệp liên quan được ghi nhận trong báo cáo quản trị khác với số liệu tại báo cáo tài chính riêng năm 2025 đã kiểm toán.
Ở mảng trái phiếu, cơ quan quản lý cũng đang đặc biệt chú ý tới việc tiền huy động được sử dụng có đúng mục đích đã công bố hay không.
💰Đầu tháng 7, CTCP Thành Thành Công - Biên Hòa (HOSE: SBT) bị xử phạt vì sử dụng 200 tỷ đồng tiền phát hành trái phiếu để mua một mã trái phiếu duy nhất, trong khi phương án sử dụng vốn được công bố trước đó dự kiến mua hai mã.
Trước đó, CTCP Năng lượng Bắc Hà bị phạt do sử dụng nguồn vốn huy động từ ba mã trái phiếu phát hành năm 2021 cho mục đích đầu tư tài chính ngắn hạn, khác với mục đích được xác định là hoạt động sản xuất, kinh doanh điện.
Thông điệp phía sau những con số “lệch”
Khung pháp lý về xử phạt hành chính trong lĩnh vực chứng khoán đã quy định chế tài đối với hành vi công bố thông tin sai lệch, trong đó mức phạt có thể lên tới 100 - 200 triệu đồng, kèm yêu cầu cải chính thông tin.
Điểm đáng chú ý là chênh lệch giữa báo cáo tự lập và báo cáo kiểm toán không mặc nhiên đồng nghĩa với vi phạm. Báo cáo tự lập có thể được điều chỉnh trong quá trình kiểm toán do nhiều nguyên nhân nghiệp vụ.
📌Vấn đề nằm ở việc doanh nghiệp đã công bố thông tin như thế nào và mức độ sai lệch có thuộc trường hợp vi phạm quy định hay không.
Với nhà đầu tư, những trường hợp như ST8, NRC, DQC hay C32 là lời nhắc khá rõ: con số lợi nhuận trên báo cáo tự lập chưa phải lúc nào cũng là con số cuối cùng.
Và khi một khoản lợi nhuận có thể giảm hơn 80%, giảm gần 60%, thậm chí chuyển từ lãi sang lỗ, thì báo cáo kiểm toán không chỉ là bước thủ tục cuối kỳ mà có thể làm thay đổi đáng kể cách thị trường nhìn về kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.
