Khi bị đưa vào diện thí điểm thu thuế cách đây 2 năm bạn tôi một chủ cửa hàng cafe ở thành phố Bắc Ninh đã rất ngỡ ngàng. Cho đến bây giờ mỗi cốc cafe bán ra là đã full thuế 35,000 đồng, bát phở Thìn cũng đã 60,000 đồng cả thuế. Khác với các loại thuế khoán ít ỏi, thuế VAT thu trên sản phẩm sẽ được ghi nhận vào tổng GDP hàng năm.
Tôi có một công ty cửa nhôm, sản phẩm chúng tôi mua bán phần nhiều có nguồn gốc Trung Quốc. Tôi mua hàng linh kiện chính hãng mà bên cung cấp không thể xuất thuế cho tôi theo mã hàng từng dự án, ngược lại họ đòi VAT là 12%. Thật ra họ không muốn bán cho tôi vì khi mua bán hóa đơn khống cho các đơn vị khác để hợp thức hóa đầu vào họ còn bán được với giá 15%. Đó chính là sợi dây bóp nghẹt đơn vị làm ăn và tiếp tay cho hàng lậu, hàng giả được hợp thức hóa trên thị trường. Rất nhiều công trình hàng kém chất lượng được hợp thức hóa.
Khi vị thế bán lẻ và tiêu dùng trong nước bị ảnh hưởng trực tiếp bởi kinh doanh online trên các sàn TMĐT thì việc tăng cường giám sát và thu thuế là việc làm quan trọng để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và nền kinh tế trong nước trước sức ép hàng lậu, hàng giá rẻ phi thuế từ nước làng giềng ngày càng mạnh mẽ trong những năm gần đây.
Rất nhiều công ty dù chính danh phân phối nhưng cũng là đầu mối hàng lậu, hàng trốn thuế. Những năm 2000 khi Đông Nam Associates phân phối điện thoại Nokia chính hãng, nhưng cũng chính họ là đầu mối nhập lậu số lượng lớn điện thoại và hợp thức hóa qua tem chống giả và hàng rào thuế quan lỏng lẻo khi đó để bán điện thoại ra thị trường. Đông Nam sụp đổ, FPT chính thức nhận lại quyền phân phối Nokia khi đó.
Thuế quan, đặc biệt VAT nếu làm tốt sẽ góp phần tăng trưởng đáng kể GDP và hình thành nên những đơn vị làm ăn tốt hơn theo chuẩn mực mới, ngăn chặn tối đa hàng lậu và hàng giả được hợp thức hóa, là tấm khiên bảo vệ khi hàng hóa Trung Quốc ngày càng được đẩy mạnh ra thế giới đặc biệt là Đông Nam Á.
2025 Việt Nam cải tổ mạnh thể chế, đã sáp nhập địa phương mạnh mẽ và đến giờ vẫn đang làm rất quyết liệt. Thể chế là điểm nghẽn lớn cho tăng trưởng. Trong thế chân vạc kinh tế, chính trị, quốc phòng thì cải tổ thể chế, kèm giám sát chặt chẽ kinh tế, ổn định an ninh quốc phòng, duy trì tăng trưởng sắp tới chạm ngưỡng hai con số là điều Việt Nam phải làm trong thập kỷ tới trước khi dân số già ở giai đoạn trước 2040.
Để duy trì được tăng trưởng hai con số trên 10% một thời gian dài thì việc "thanh lọc cơ thể" từ cải tổ bộ máy là tối cần thiết. Ở "Kỷ nguyên vươn mình" Việt Nam chắc chắn sẽ làm chặt, làm mạnh với tham nhũng, thuế quan và can thiệp nhanh chóng với mọi biến động trong xã hội ở tất cả các lĩnh vực khi đã xóa bỏ nhiều khâu trung gian trong quản lý.
Ở Việt Nam bất động sản như một dạng bản vị để đồng Việt Nam leo vào. Sự ổn định và phát triển có kiểm soát ở thị trường này là rất quan trọng. Mọi sự tác động dẫn đến bất ổn thị trường này sẽ được can thiệp nhanh chóng. Định danh bđs và hướng đến tất cả mua bán bđs phải qua sàn của chính phủ quản lý sẽ giúp thị trường minh bạch và sẽ hướng đến thu thuế trên lợi nhuận mỗi lần giao dịch, thậm chí thuế kế thừa tài sản. Mọi biến động thị trường này sẽ được giám sát, điều tiết linh hoạt.
Khi nguồn thu được cải thiện thì phúc lợi xã hội, y tế, giáo dục cũng sẽ có bước chuyển tích cực, lương sẽ tăng theo.
Chu kỳ tăng trưởng mới Việt Nam sẽ là một đại công trường. Với người hoài nghi thì nó thật vớ vẩn, mơ mộng. Nhưng cơ bản hạ tầng sẽ được thúc đẩy mạnh, những doanh nghiệp xây dựng, làm hạ tầng tốt, nhanh chóng, thần tốc sẽ được giao phó những nhiệm vụ lớn. Cơ bản bđs sẽ phát triển và đương nhiên sẽ có kiểm soát chặt chẽ. Nhật Bản trong kỷ nguyên tăng trưởng 40 năm, Trung Quốc cũng 20, 30 năm vươn mình với một thị trường bđs rực rỡ và tôi thấy Việt Nam mới chỉ ở đầu chu kỳ phát triển này.
2025 qua đi cơ bản đã thấy rõ sự thần tốc trong chuyển mình:
GDP tăng 8,02%.
Thuế quan làm mạnh mẽ quyết liệt
Dự trù tăng lương 2026
Cải tổ mạnh mẽ thể chế, sáp nhập tỉnh thành.
Hàng loạt công trình lớn được "bấm nút".
Hướng tới nâng hạng thị trường chứng khoán.
Lới lỏng tối đa chính sách dân số.
Nếu không chuyển mình Việt Nam sẽ gặp nhiều khó khăn và mắc kẹt khi dân số già. Tôi vẫn nói vui với bạn bè 40 tuổi không "vay mượn" mà làm thì 60 tuổi đá ống bơ còn không xong. Mọi nguồn lực từ con người, thể chế, tài nguyên sẽ được huy động trong giai đoạn sắp tới. Việt Nam không hướng tới kỷ nguyên in tiền để tăng trưởng, rõ ràng Đảng và chính phủ rất hiểu những nơi, chỗ cần điều tiết, cần sửa, để quá trình tăng trưởng này được diễn ra ổn định và có kiểm soát trước mọi yếu tố từ kinh tế, chính trị trong và ngoài nước.
Nhiều tập đoàn tư nhân sẽ được tham gia trong giai đoạn phát triển này, những cái tên như Sun, Vin, KBC, Thaco, Hòa Phát....với tốc độ thi công nhanh chóng, hiệu quả, tối ưu sẽ có nhiều cơ hội được "giao việc" thay cho sự ì ạch, thiếu hiệu quả của các tổng công ty nhà nước dần mất bóng.
Ngân hàng nhà nước sẽ tiếp tục chống vàng hóa và đô la, ngoại tệ hóa nền kinh tế. Hướng đến sự tăng trưởng đến từ bđs, thị trường chứng khoán và sản xuất như nhiều quốc gia đi trước đã từng làm. Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Hồng Kông...với Nikkei, Kospi, Hang Seng...và Việt Nam cũng đang củng cố, tiến tới nâng hạng, xây dựng thị trường tài chính, chứng khoán. Từng bước tìm đến định vị "một chỉ số" toàn cầu cho chính mình trên tấm bản đồ kinh tế địa chính trị đầy phức tạp
Đại hội 14 kết thúc, kỷ nguyên vươn mình sẽ lại tiếp tục, các bác sắm vest, đóng giầy tây vào đi để lên chuyến tầu tốc hành 20 năm này. Rõ ràng đây là một chuyến tầu không dễ dàng và có quá nhiều thách thức, thậm chí có phần ảo tưởng khi xét đến nhiều yếu tố, thế giới cũng khó có tiền lệ nhưng dù sao vẫn phải lên tầu. Chuyến phưu lưu mạo hiểm và thú vị đã bắt đầu
Nguồn: Nguyen Doan Thang/Group [VPC]
