Sau hơn 3 năm đặt dưới diện kiểm soát đặc biệt, lộ trình hồi kết cho Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB) đang dần định hình. Giữa các lựa chọn, câu hỏi "SCB đi về đâu?" không chỉ là bài toán của riêng một nhà băng, mà còn là phép thử lớn đối với năng lực điều hành của hệ thống tài chính quốc gia.
Theo hồ sơ vụ án, tổng số tiền bị rút ruột, chiếm đoạt và gây thiệt hại cho ngân hàng lên tới hơn 677.000 tỷ đồng (bao gồm hơn 415.000 tỷ đồng dư nợ gốc khống và hơn 262.000 tỷ đồng tiền lãi phát sinh). Bên cạnh đó, vụ án còn trực tiếp ảnh hưởng tới hơn 35.800 nhà đầu tư mua trái phiếu khống thông qua hệ thống SCB với tổng giá trị hơn 30.000 tỷ đồng.
Tương lai của SCB nhiều khả năng sẽ được định đoạt theo hai kịch bản chính:
Kịch bản 1 - Chuyển giao bắt buộc: Toàn bộ quyền sở hữu SCB sẽ được chuyển dịch sang cho một hoặc một nhóm ngân hàng thương mại lớn quản trị. Nhìn từ lịch sử, việc đại phẫu một hệ thống theo hướng này luôn cần thời gian dài để chuẩn bị pháp lý và làm sạch dòng vốn. Minh chứng rõ nét nhất là làn sóng chuyển giao lịch sử vừa qua: CBBank về Vietcombank, OceanBank được MB tiếp quản để chuyển mình thành MBV. Hay DongA Bank, sau gần một thập kỷ kiểm soát đặc biệt, đã về với HDBank và lột xác thành ngân hàng số Vikki. Nhà băng "mẹ" sẽ bơm năng lực điều hành, công nghệ để từng bước đưa SCB ổn định trở lại dưới một thương hiệu mới.
Kịch bản 2 - Tái thiết bằng dòng vốn chiến lược: Chính phủ áp dụng cơ chế phối hợp liên ngành để đẩy nhanh tốc độ thanh lý, phát mãi các tài sản bảo đảm nhằm thu hồi nợ tối đa. Khi cấu trúc tài chính lành mạnh hơn, ngân hàng sẽ mở cửa đón dòng vốn từ các nhà đầu tư lớn. Hiện tại, kịch bản này đã thu hút sự chú ý của các quỹ tài chính, tập đoàn lớn từ Mỹ, Đức, Thụy Sĩ (như Alvarez & Marsal, Fortlane Partners, GHG) phối hợp cùng liên danh trong nước, sẵn sàng bơm nguồn vốn mồi ước tính hàng tỷ USD để tái thiết nhà băng gắn liền với các dự án "đất vàng".
Hồi kết của SCB không chỉ là câu chuyện giải cứu một định chế đơn lẻ, mà là bài học mang tính bước ngoặt cho toàn ngành ngân hàng về quản trị rủi ro ở cấp độ vĩ mô. Việc xử lý triệt để "vết cắt" này sẽ đặt nền móng cho một kỷ nguyên giám sát chặt chẽ hơn, nơi sự minh bạch thông tin và tính an toàn hệ thống được đặt lên trên áp lực tăng trưởng. Vượt qua phép thử SCB, hệ thống tài chính Việt Nam sẽ bước vào giai đoạn phát triển thực chất, nâng cao năng lực chống chịu trước các cú sốc và củng cố vững chắc niềm tin của thị trường.
