Và điều đó ảnh hưởng như thế nào đến nghệ sĩ lẫn khán giả?
Một chương trình biểu diễn lớn vừa phải hủy sát giờ diễn, để lại nhiều bức xúc, thất vọng và tổn thương niềm tin của khán giả.
Câu chuyện đang được nhắc đến nhiều ở khía cạnh đúng – sai, trách nhiệm của nhà tổ chức hay các hệ lụy pháp lý. Nhưng có một câu hỏi lớn hơn cần được đặt ra:
Sau cú sốc này, ngành công nghiệp biểu diễn sẽ thay đổi ra sao?
A. Khán giả sẽ còn như trước?
Trước đây, nhiều khán giả có thói quen mua vé sớm để giữ chỗ, để ủng hộ nghệ sĩ, và vì tin rằng chương trình đã công bố thì chắc chắn sẽ diễn ra.
Sau sự cố hụt hẫng vừa rồi, tâm lý đó khó tránh khỏi thay đổi.
Khán giả có xu hướng:
- cân nhắc kỹ hơn
- mua vé trễ hơn, thậm chí sát ngày diễn
- và chỉ ưu tiên những chương trình, đơn vị sản xuất thật sự có uy tín
Đây là phản ứng rất tự nhiên khi niềm tin bị tổn thương.
B. Không chỉ khán giả, các thương hiệu cũng dè chừng
Người mua của ngành biểu diễn không chỉ là khán giả mua vé.
Các thương hiệu tài trợ, quảng cáo, bảo trợ cũng là những “người mua” quan trọng.
Với họ, một cú hủy show sát giờ diễn là rủi ro lớn:
- ảnh hưởng hình ảnh thương hiệu
- gây lãng phí ngân sách
- làm đổ vỡ một chiến dịch truyền thông đã được thiết kế kỹ lưỡng
- và có thể tác động đến kết quả kinh doanh cả năm
Vì vậy, sau sự cố, các thương hiệu sẽ:
- chọn lọc kỹ hơn
- ưu tiên các đơn vị tổ chức “an toàn”
- hạn chế tài trợ cho những mô hình mới, chưa có tên tuổi
C. Khi niềm tin giảm, tiền sẽ đến chậm
Khi cả khán giả lẫn thương hiệu đều xuống tiền muộn hơn, dòng tiền của các chương trình sẽ chậm lại.
Trong khi đó, chi phí tổ chức vẫn phải chi trước:
- sân khấu – địa điểm
- âm thanh – ánh sáng
- truyền thông – quảng cáo
- giấy phép – bản quyền
- tập luyện – nhân sự
Những đơn vị nhỏ, ê-kíp độc lập, các chương trình thử nghiệm sẽ gặp khó khăn lớn.
Không phải vì họ kém tài năng, mà vì không chịu nổi dòng tiền đến quá chậm – thậm chí là có rủi ro không đến.
D. Quyền lực sẽ dồn về một số ít đơn vị lớn
Khi rủi ro tăng, thị trường sẽ tự co lại một cách rất lạnh lùng:
- khán giả chọn nơi an toàn
- thương hiệu chọn nơi chắc chắn
- tiền dồn về các đơn vị có vốn lớn, thương hiệu mạnh
Hệ quả là:
- ngành biểu diễn dần tập trung vào một số ít nhà sản xuất lớn
- các sân chơi nhỏ ngày càng ít
- cơ hội cho những mô hình mới, thử nghiệm mới ngày càng khó
E. Nghịch lý: nghệ sĩ có thể bị thiệt nhiều nhất
Khi ngành còn đa dạng, nghệ sĩ có nhiều lựa chọn hợp tác.
Họ có cơ hội, có sân chơi và có tiếng nói.
Khi ngành tập trung, lựa chọn ít đi, quyền lên tiếng cũng giảm xuống.
Bởi lúc đó, câu hỏi không còn là “ai hợp với ai”, mà là “ai cần ai hơn?”
Hãy nhìn vào những nghệ sĩ tham gia các chương trình quy mô lớn, các sự kiện trọng điểm trong những năm gần đây như A50/A80/VTV/concert quốc gia…:
liệu họ có thật sự được chọn bài, chọn cách thể hiện, chọn thời điểm tập luyện hay đàm phán sòng phẳng về thù lao?
Nghịch lý nằm ở chỗ:
những phản ứng tự vệ rất dễ hiểu hôm nay có thể khiến nghệ sĩ mất dần không gian sáng tạo trong tương lai.
F. Nguy cơ lớn nhất: ngành có bị biến dạng?
Điều đáng lo không phải là ngành biểu diễn “khó hơn”, mà là ngành có nguy cơ bị biến dạng.
Từ một ngành dựa trên:
- năng lực sáng tạo
- ý tưởng độc đáo
- cảm xúc nghệ thuật…
có thể dần trở thành một ngành dựa trên:
- tiềm lực tài chính
- khả năng chịu lỗ
- mức độ “an toàn” thương hiệu
Khi đó:
- chương trình an toàn sẽ nhiều lên
- nhưng thử nghiệm và sáng tạo sẽ ít dần
Ngành nghệ thuật biểu diễn có vì vậy mà “chết” dần đi?
Nghệ sĩ có vì vậy mà “hiền” hơn, dè dặt hơn?
Và khán giả có vì vậy mà “đói” những trải nghiệm mới mẻ?
G. Niềm tin là nền móng của ngành biểu diễn
Mất niềm tin không chỉ làm sụp một show mà còn có thể làm lệch hướng cả một ngành công nghiệp.
Nếu muốn ngành biểu diễn phát triển bền vững thì:
- nghệ sĩ
- đơn vị tổ chức, sản xuất
- khán giả
- và các thương hiệu đồng hành…
đều cần cùng nhau bảo vệ niềm tin chung ấy.
Bởi suy cho cùng, bảo vệ niềm tin cũng chính là bảo vệ không gian sáng tạo của nghệ thuật.
-------------------
#DrNeo #giaiphapphattrien #NeoAcademy #InnoLead
