JPMorgan tuần trước cảnh báo cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu tiếp theo "sẽ không phải hiện tượng ngắn hạn" — như đã phân tích trong bài viết trước. Giờ đây, HSBC đưa ra cùng mức báo động, với một con số USDA cụ thể khiến vấn đề trở nên cụ thể hơn nhiều.
Con số quan trọng nhất: 2026/27 sẽ là năm thiếu hụt lớn nhất từ 2006/07
Jamie Culling, kinh tế gia HSBC phụ trách Australia, New Zealand và hàng hóa toàn cầu, công bố báo cáo hôm thứ Ba với tiêu đề "Food Prices Rising Due to the Weather and Wars" (Giá lương thực tăng do thời tiết và chiến tranh), cảnh báo tình trạng siết chặt nguồn cung đã bắt đầu xuất hiện rõ trên thị trường giao ngay.
Theo dự báo mới nhất của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), sản lượng ngũ cốc toàn cầu dự kiến sẽ thấp hơn mức tiêu thụ trong niên vụ 2026/27 — thiếu hụt đầu tiên kể từ 2020/21, và là mức thiếu hụt lớn nhất kể từ 2006/07. Tỷ lệ tồn kho/tiêu thụ (stock-to-use ratio) dự kiến sẽ thắt chặt hơn, cùng lúc năng suất mùa vụ giảm.
Lần cuối cùng thế giới sản xuất ít ngũ cốc hơn mức tiêu thụ là năm 2020/21. Lần này, khoảng cách còn lớn hơn — lớn nhất trong hai thập kỷ.
Giá đã phản ứng: ngũ cốc +22%, ca cao +50%
Giá nông sản đã tăng rõ rệt. Giá ngũ cốc (bao gồm lúa mì, ngô, lúa mạch và gạo) tăng 22% so với cùng kỳ tính đến tháng 7. Một số mặt hàng "thực phẩm cao cấp" như ca cao và cà phê cũng tăng vọt.
"Việc có nguồn cung và tồn kho mạnh khi bước vào năm nay đã giúp giữ giá không tăng vọt hơn, nhưng vùng đệm đó giờ đang bắt đầu cạn nhanh," Culling cảnh báo khách hàng.
Rủi ro thời tiết đã đẩy giá ca cao tăng 50% chỉ trong vài tháng qua và nâng giá cà phê lên cao.
Ba lực cộng hưởng — đúng như các phân tích trước đã chỉ ra
Culling xác định ba nguồn gián đoạn chính, xác nhận đúng khung phân tích đã được xây dựng xuyên suốt các bài viết trước.
Xung đột Trung Đông: Việc đóng cửa eo biển Hormuz tiếp tục hạn chế nguồn cung phân bón và lưu huỳnh, giữ áp lực chi phí đầu vào ở mức cao trên diện rộng. Các hạn chế xuất khẩu từ một số nền kinh tế nhằm đối phó với tình trạng "siết chặt" này là một nguồn áp lực khác.
Biển Đen leo thang: Đợt leo thang gần đây của chiến tranh Nga-Ukraine đã khiến lượng hàng xuất khẩu từ Biển Đen sụt giảm mạnh. Khu vực này cung cấp gần một phần ba thương mại lúa mì toàn cầu và một phần năm thương mại phân bón toàn cầu — đại diện cho rủi ro nguồn cung then chốt, đúng vào thời điểm thu hoạch ngũ cốc đang tăng tốc. Thiệt hại tại các nhà máy lọc dầu Nga cũng đã đẩy giá diesel lên cao.
Thời tiết cực đoan: Sóng nhiệt Bắc bán cầu, El Niño đang mạnh lên, và Lưỡng cực Ấn Độ Dương dương (positive Indian Ocean Dipole) đang tạo rủi ro giảm nguồn cung hàng hóa nông nghiệp. Tác động của các đợt El Niño trước đây khác nhau theo khu vực và loại hàng hóa, nhưng năng suất có xu hướng giảm và giá có xu hướng tăng. Rủi ro thời tiết cũng có thể tạo ra các tác động phi tuyến tính, như bùng phát dịch bệnh cây trồng nhiều hơn.
HSBC: rủi ro nghiêng hẳn về phía tăng giá, không chỉ trong ngắn hạn
Culling kết luận: "Chúng tôi cho rằng các vấn đề phía cung sẽ tiếp tục chi phối diễn biến giá hàng hóa nông nghiệp, đồng nghĩa với rủi ro giá cao hơn trung bình, biến động giá gia tăng, và tình trạng mất an ninh lương thực xảy ra thường xuyên hơn trong giai đoạn tới."
Đây là nhận định phù hợp hoàn toàn với cảnh báo của JPMorgan trong bài viết trước — hai ngân hàng đầu tư lớn độc lập đưa ra cùng kết luận từ các góc độ phân tích khác nhau.
Góc nhìn cho nhà đầu tư Việt
Con số USDA về thiếu hụt sản xuất-tiêu thụ lần đầu từ 2020/21 là dữ liệu cụ thể nhất trong toàn bộ chuỗi bài về khủng hoảng lương thực của em Nam — và có ý nghĩa trực tiếp với ba nhóm tại Việt Nam.
Gạo và cà phê — cơ hội xuất khẩu được xác nhận bởi dữ liệu cứng: Với sản lượng ngũ cốc toàn cầu dự kiến thấp hơn tiêu thụ lần đầu sau 5 năm, đây không còn là cảnh báo mang tính giả định mà là dự báo USDA cụ thể. Doanh nghiệp xuất khẩu gạo (Lộc Trời, Trung An) và cà phê Việt Nam nên định vị chiến lược cho một chu kỳ giá cao kéo dài, không chỉ đợt tăng giá tạm thời.
Ca cao +50% — ít liên quan trực tiếp nhưng đáng chú ý: Dù Việt Nam không phải nước xuất khẩu ca cao lớn, mức tăng 50% trong vài tháng là tín hiệu về cường độ của cú sốc giá nông sản hiện tại — hữu ích để hiệu chỉnh kỳ vọng về biên độ biến động có thể xảy ra với gạo và cà phê.
Giao dịch nông sản phái sinh qua MXV/HCT: Với dự báo USDA xác nhận thiếu hụt cấu trúc cho niên vụ 2026/27, đây là luận điểm dài hạn mạnh nhất được xây dựng trong toàn bộ chuỗi phân tích nông sản. HCT khuyến nghị nhà đầu tư xem đây là cơ sở để duy trì vị thế trung-dài hạn với nhóm ngũ cốc, thay vì chỉ giao dịch theo tin tức ngắn hạn.
- Cà phê Robusta (ICE London): Việt Nam là nước sản xuất và xuất khẩu Robusta lớn nhất thế giới — giao dịch phái sinh cà phê qua MXV cho phép nhà đầu tư trong nước tiếp cận trực tiếp biến động giá quốc tế, thay vì chỉ chịu tác động một chiều qua giá thu mua nội địa. Đây cũng là công cụ hedging (phòng ngừa rủi ro giá) hữu ích cho doanh nghiệp xuất khẩu cà phê muốn khóa giá bán trước mùa vụ.
- Đường, lúa mì, ngô, đậu tương: Đều nằm trong danh sách sản phẩm MXV niêm yết, cho phép nhà đầu tư xây dựng danh mục đa dạng không chỉ giới hạn ở cà phê.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, năng lượng, kim loại, và nguyên liệu công nghiệp. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá, đồng thời tạo cơ hội sinh lời từ sự chênh lệch giá trong tương lai. Với sự phát triển của công nghệ và hội nhập kinh tế, thị trường này ngày càng thu hút sự quan tâm nhờ tính thanh khoản cao và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư. NĐT quan tâm liên hệ với tôi cũng như tham gia nhóm cộng đồng qua thông tin trên trang cá nhân.
***Tư vấn đầu tư hàng hoá thông qua Sở giao dịch Hàng hoá Việt Nam (MXV)***
- Hợp pháp - Minh Bạch - Thanh khoản cao tiêu chuẩn quốc tế
- Mua bán 2 chiều LONG SHORT - Giao dịch T0 - Đòn bẩy 20 lần không lãi vay Margin - Liên thông 52 quốc gia
- Mobile/ z.a.lo: 0867 091 553 ( Để tham gia room )
- Link nhóm zalo tin tức hàng hóa phái sinh: https://zalo.me/g/tdoxrn656
