Tại dự án thành phần 3 sân bay Long Thành, các nhà thầu đã thực hiện khoảng 59.195 tỷ đồng khối lượng xây lắp nhưng mới được thanh toán 40.919 tỷ đồng. Hơn 18.276 tỷ đồng còn lại đang chờ được tháo gỡ, trong đó gần 8.925 tỷ đồng liên quan đến 12/16 gói thầu vướng thay đổi vật tư, thiết bị và điều chỉnh thiết kế.
💰 Gần 1/3 khối lượng đã làm vẫn chưa được thanh toán
Theo báo cáo của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), tính đến ngày 31/7, tổng sản lượng thực hiện tại 16 gói thầu xây lắp thuộc dự án thành phần 3 sân bay Long Thành đạt khoảng 59.195 tỷ đồng.
Tuy nhiên, số tiền đã được thanh toán mới đạt 40.919 tỷ đồng, tương đương 69,1% khối lượng thực hiện.
Như vậy, còn tới 18.276 tỷ đồng giá trị đã thực hiện nhưng chưa được thanh toán.
Đây là khoản tiền không nhỏ trong bối cảnh dự án đang bước vào giai đoạn quan trọng, khi tiến độ thi công và khả năng hoàn thành các hạng mục đang chịu sức ép lớn.
⚠️ 12/16 gói thầu đang vướng
Trong tổng số hơn 18.276 tỷ đồng chưa thanh toán, khoảng 9.351 tỷ đồng được ACV xác định không vướng các vấn đề liên quan đến thay đổi thương hiệu, chủng loại hay xuất xứ.
Với phần này, ACV đang phối hợp cùng các nhà thầu bổ sung, hoàn thiện hồ sơ để thực hiện thanh toán theo quy định.
Phần đáng chú ý hơn là 8.925 tỷ đồng còn lại, liên quan tới 12/16 gói thầu.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc thay đổi nhà sản xuất, mã hiệu, xuất xứ vật tư, thiết bị cũng như điều chỉnh thiết kế trong quá trình triển khai.
Những thay đổi này kéo theo phát sinh khối lượng và chi phí, khiến quá trình thẩm định, phê duyệt và thanh toán trở nên phức tạp hơn.
🏗️ Thay đổi thiết kế, phát sinh chi phí: “nút thắt” nằm ở đâu?
Theo ACV, một số hạng mục sau khi điều chỉnh đã phát sinh thêm chi phí.
Tuy nhiên, chủ đầu tư gặp khó khăn trong việc thẩm định, phê duyệt các khoản chi phí phát sinh này.
Đáng chú ý, có trường hợp việc thay đổi làm tăng khối lượng thi công nhưng chưa có chủ trương phê duyệt của chủ đầu tư.
Điều này khiến một phần khối lượng dù đã được triển khai trên công trường nhưng chưa thể hoàn tất các thủ tục cần thiết để thanh toán.
Nói cách khác, vấn đề hiện nay không đơn thuần nằm ở việc “có tiền hay không”, mà còn nằm ở hồ sơ, quy trình, thiết kế, đơn giá và căn cứ pháp lý để xác nhận giá trị thanh toán.
🏦 Chính phủ yêu cầu không để nhà thầu “chờ tiền”
Trước những vướng mắc này, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đã yêu cầu Bộ Xây dựng và Bộ Tài chính khẩn trương rà soát báo cáo của ACV, đồng thời hướng dẫn chủ đầu tư tháo gỡ các vấn đề liên quan đến thanh toán.
Bộ Tài chính được giao chỉ đạo tổ công tác hướng dẫn ACV xử lý những khó khăn về tạm ứng, thanh toán và công tác tài chính.
Trong khi đó, Bộ Xây dựng có trách nhiệm hỗ trợ ACV về điều phối, tổ chức thi công và các thủ tục nội nghiệp.
Thông điệp đáng chú ý là yêu cầu không để tình trạng chậm thanh toán ảnh hưởng đến tiến độ thi công sân bay Long Thành.
👷 ACV phải chủ động xử lý
Với vai trò chủ đầu tư, ACV được yêu cầu chịu trách nhiệm toàn diện về tiến độ và chất lượng dự án.
Đồng thời, ACV phải chủ động xử lý những vấn đề thuộc thẩm quyền để kịp thời thanh toán khối lượng đã thực hiện cho các nhà thầu.
Đây là yếu tố quan trọng bởi dòng tiền thanh toán không chỉ là vấn đề tài chính trên giấy tờ. Đối với các nhà thầu đang trực tiếp thi công, việc được xác nhận và thanh toán đúng thời điểm có ý nghĩa trực tiếp với khả năng duy trì nguồn lực, nhân công, vật tư và tiến độ trên công trường.
🔎 ACV đề nghị bổ sung chuyên gia để gỡ “nút thắt”
Trước áp lực này, ACV kiến nghị lãnh đạo Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng cử chuyên gia hỗ trợ kiểm tra chất lượng, thẩm tra đơn giá và hướng dẫn các thủ tục thanh toán.
Mục tiêu là nhanh chóng xác định những phần việc đủ điều kiện thanh toán, đồng thời tháo gỡ các vấn đề liên quan đến thay đổi thiết kế, vật tư, thiết bị và chi phí phát sinh.
Theo ACV, xử lý sớm các vướng mắc sẽ giúp bảo đảm nguồn lực tài chính cho nhà thầu, duy trì nhịp độ thi công và hạn chế phát sinh thêm những vấn đề trong quá trình triển khai.
✈️ Long Thành bước vào giai đoạn không còn nhiều dư địa cho chậm trễ
Sân bay Long Thành đang được đặt trong mục tiêu hoàn thành và đưa vào khai thác trong năm 2026.
Trong bối cảnh đó, 18.276 tỷ đồng khối lượng chưa được thanh toán trở thành một điểm cần được xử lý nhanh, đặc biệt khi gần một nửa số tiền này liên quan tới những thay đổi về vật tư, thiết bị và thiết kế tại 12 gói thầu.
Chỉ đạo mới của Chính phủ vì vậy tập trung vào một yêu cầu khá rõ: gỡ vướng thanh toán để dòng tiền không trở thành điểm nghẽn của tiến độ.
Với một dự án hạ tầng quy mô lớn như Long Thành, mỗi thủ tục được tháo gỡ không chỉ có ý nghĩa về tài chính, mà còn tác động trực tiếp đến khả năng duy trì tiến độ thi công trên công trường.
