Tinh gọn bộ máy là việc phải làm. Lời hiệu triệu của Tổng bí thư Tô Lâm đã đáp ứng kỳ vọng của đông đảo người dân. Việc bây giờ là làm sao để đạt được kết quả tốt nhất.

Ngày 16/12/2024, Tổng bí thư đã phát biểu: “Tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị cần phải được tiến hành khách quan, thận trọng, dân chủ, khoa học, bài bản.”

Tôi muốn đóng góp bằng cách chia sẻ thông tin về khu vực công của Việt Nam đặt trong bối cảnh so sánh quốc tế. Thông tin hôm nay sẽ là về quy mô nhân sự khu vực công của Việt Nam.

Theo số liệu thống kê của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), năm 2022, tổng số lao động khu vực công của Việt Nam là 4,23 triệu người, chiếm 7,9% tổng số lao động của cả nước. Con số này bao gồm cả lực lượng vũ trang và lao động trong các doanh nghiệp nhà nước.

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, năm 2022 có 4 triệu người làm việc trong khu vực kinh tế nhà nước, chiếm 7,9% tổng số lao động đang làm việc của cả nước (tỷ lệ này tương đương với số thống kê chính thức của Trung Quốc và số lao động theo thống kê của Việt Nam thấp hơn số của ILO). Con số này bao gồm cả những người làm trong các doanh nghiệp nhà nước tuy nhiên có thể có một số số liệu không rõ ràng như lực lượng vũ trang.

Theo số liệu thống kê của Bộ Nội vụ, vào ngày 31/12/2022, tổng số cán bộ công chức và viên chức của Việt Nam là 2,25 triệu người. Thống kê này chưa bao gồm một số lĩnh vực như lực lượng vũ tranh, những người làm trong các doanh nghiệp nhà nước.

Theo quyết định 72-QĐ/TW ngày 18/7/2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, tổng biên chế của các cơ quan trực thuộc Đảng, các địa phương đến năm 2026 (không bao gồm các bộ và cơ quan ngang bộ) là 1,98 triệu người. Với khoảng 70 nghìn thuộc các đoàn thể các cấp, còn lại là chính quyền các địa phương. Biên chế các bộ ngành theo số liệu từ Bộ nội vụ năm 2016 vào khoảng 270 nghìn người. Số này nhất quán với số liệu nêu trên của Bộ Nội vụ.

Theo số liệu thống kê của Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế thì lực lượng vũ trang của Việt Nam là 450 nghìn người.

Đối chiếu các nguồn và các thông tin liên quan, tôi nhận thấy số của ILO có lẽ là toàn diện nhất. Tuy nhiên, trong 4,2 triệu người này bao gồm 1 triệu lao động trong các doanh nghiệp nhà nước mà trên thực tế không hưởng lương ngân sách và đa phần đều không làm nhiệm vụ của khu vực công.

Ngoài ra, còn một con số nữa là có khoảng 2,9 triệu người đang hưởng lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội từ ngân sách nhà nước. Đội ngũ này, đương nhiên các chế độ chính sách vẫn vậy (thường là tăng thêm theo thời gian).

Thú thực, đây là con số rất khó tính. Tôi đưa ra để cả nhà bổ sung thêm.