Sau hơn một thập kỷ hoạt động trong trạng thái tái cơ cấu, PVcomBank chuẩn bị xuất hiện trên thị trường chứng khoán với mã PCB. Nhà băng này sở hữu quy mô tài sản hơn 263.000 tỷ đồng, lợi nhuận năm 2025 tăng đột biến, nhưng phía sau những con số tăng trưởng vẫn còn bài toán về chất lượng lợi nhuận, nợ xấu, mức độ tập trung tín dụng và bộ đệm vốn khá mỏng.
-------------------
Ngày 14/7/2026, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội chấp thuận cho Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam – PVcomBank đăng ký giao dịch toàn bộ 900 triệu cổ phiếu phổ thông trên UPCoM với mã chứng khoán PCB.
Tổng giá trị cổ phiếu đăng ký theo mệnh giá đạt 9.000 tỷ đồng, tương ứng vốn điều lệ hiện nay của ngân hàng. Theo quy định, cổ phiếu PCB phải được đưa vào giao dịch trong vòng 30 ngày kể từ ngày nhận quyết định chấp thuận.
Tuy nhiên, đến ngày 16/7, ngày giao dịch đầu tiên và giá tham chiếu vẫn chưa được công bố. Khi chính thức lên sàn, PCB sẽ trở thành cổ phiếu ngân hàng thứ 28 giao dịch trên thị trường chứng khoán tập trung.
- TỪ CUỘC HỢP NHẤT PVFC – WESTERNBANK ĐẾN MÃ CHỨNG KHOÁN PCB
PVcomBank chính thức hoạt động từ tháng 10/2013 trên cơ sở hợp nhất Tổng công ty Tài chính Cổ phần Dầu khí Việt Nam – PVFC và Ngân hàng TMCP Phương Tây – WesternBank.
Cuộc hợp nhất tạo ra một ngân hàng có vốn điều lệ 9.000 tỷ đồng ngay từ thời điểm thành lập. Tuy nhiên, hơn 12 năm sau, quy mô vốn điều lệ của PVcomBank vẫn giữ nguyên, trong khi tổng tài sản đã tăng lên hàng trăm nghìn tỷ đồng.
Cơ cấu sở hữu của ngân hàng tương đối cô đặc. Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam, trước đây là Tập đoàn Dầu khí Việt Nam – PVN, đang nắm 52% vốn. Morgan Stanley International Holdings Inc. sở hữu khoảng 6,67%, còn lại hơn 41% thuộc về các cổ đông khác sở hữu dưới 5%.
Đến cuối quý I/2026, PVcomBank có gần 110 chi nhánh, phòng giao dịch và phục vụ hơn 3,6 triệu khách hàng.
- LỢI NHUẬN NĂM 2025 TĂNG HƠN 15 LẦN KẾ HOẠCH
Trước thời điểm đưa cổ phiếu lên UPCoM, PVcomBank vừa ghi nhận năm kinh doanh có lợi nhuận cao nhất kể từ khi thành lập.
Theo báo cáo của Ban Kiểm soát, tổng doanh thu hợp nhất năm 2025 đạt 30.693 tỷ đồng, hoàn thành 154% kế hoạch. Lợi nhuận trước thuế hợp nhất đạt 1.704 tỷ đồng, trong khi mục tiêu được giao đầu năm chỉ là 111 tỷ đồng, tương đương hơn 15 lần kế hoạch.
Thu nhập lãi thuần trong năm đạt khoảng 3.529 tỷ đồng, còn lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước chi phí dự phòng đạt hơn 6.267 tỷ đồng. Điều này cho thấy ngân hàng đã tạo ra nguồn thu đáng kể trước khi dành một phần lớn để xử lý rủi ro tín dụng.
Dù vậy, mức tăng lợi nhuận đột biến cần được nhìn cùng với cơ cấu nguồn thu.
Trong 9 tháng đầu năm 2025, thu nhập lãi thuần của PVcomBank giảm hơn 16%, xuống khoảng 1.447 tỷ đồng. Ngược lại, thu nhập từ hoạt động khác tăng hơn 40 lần, đạt gần 6.277 tỷ đồng. Cùng kỳ, ngân hàng phải trích gần 3.844 tỷ đồng chi phí dự phòng rủi ro tín dụng.
Diễn biến này cho thấy kết quả năm 2025 không hoàn toàn đến từ việc mở rộng hoạt động tín dụng cốt lõi. Thu hồi nợ, xử lý tài sản, hoàn nhập hoặc tái cơ cấu các khoản đầu tư có thể đã đóng vai trò quan trọng hơn so với tăng trưởng thu nhập lãi thông thường.
- QUÝ I LÃI 680 TỶ ĐỒNG, GẦN GẤP 6 LẦN KẾ HOẠCH CẢ NĂM
Sự chênh lệch giữa kết quả thực tế và kế hoạch tiếp tục xuất hiện trong năm 2026.
PVcomBank đặt mục tiêu lợi nhuận trước thuế hợp nhất cả năm ở mức 114,3 tỷ đồng, giảm hơn 93% so với kết quả năm 2025. Ngân hàng xác định tiếp tục ưu tiên tái cơ cấu, xử lý nợ xấu và tăng cường trích lập dự phòng.
Tuy nhiên, chỉ sau ba tháng đầu năm, PVcomBank đã báo lãi trước thuế khoảng 680 tỷ đồng và lãi sau thuế gần 660 tỷ đồng, tăng lần lượt khoảng 39% và 36% so với cùng kỳ. Như vậy, lợi nhuận quý I đã gần gấp 6 lần mục tiêu được đặt ra cho cả năm.
Động lực chính tiếp tục không nằm ở tín dụng. Thu nhập lãi thuần suy giảm, trong khi lợi nhuận được hỗ trợ đáng kể bởi việc cơ cấu lại danh mục chứng khoán đầu tư. Chi phí dự phòng trong quý cũng tăng hơn 13 lần so với cùng kỳ.
Việc kế hoạch lợi nhuận cả năm thấp hơn rất nhiều so với kết quả quý I có thể phản ánh cách xây dựng mục tiêu thận trọng trong giai đoạn tái cơ cấu. Nhưng khoảng cách quá lớn này cũng đặt ra câu hỏi về khả năng dự báo và mức độ bền vững của nguồn lợi nhuận hiện nay.
- NỢ XẤU DƯỚI 3%, NHƯNG QUY MÔ TUYỆT ĐỐI VẪN TĂNG
Báo cáo của Ban Kiểm soát cho biết tỷ lệ nợ xấu bình quân của PVcomBank trong năm 2025 là 2,43%. Một số thời điểm cuối tháng trong quý IV, tỷ lệ này từng vượt mức 3%.
Dù tỷ lệ nợ xấu tại thời điểm cuối năm đã giảm xuống dưới ngưỡng 3%, số dư nợ xấu tuyệt đối vẫn tăng so với cuối năm 2024. Đáng chú ý, dư nợ bất động sản chiếm khoảng 47% tổng dư nợ cho vay khách hàng – một tỷ lệ tương đối cao trong bối cảnh thị trường địa ốc vẫn phân hóa và quá trình xử lý pháp lý của nhiều dự án kéo dài.
Cơ quan quản lý cũng từng lưu ý PVcomBank về một số giới hạn an toàn, bao gồm tăng trưởng tín dụng vượt mức được thông báo tại một số thời điểm, tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn, mức độ tập trung tín dụng và đầu tư trái phiếu doanh nghiệp.
Một khách hàng lớn tại ngân hàng có tổng mức cấp tín dụng khoảng 2.494 tỷ đồng, tương đương 13,71% vốn tự có, khá sát giới hạn 14%. Dư nợ đối với khách hàng này và người có liên quan đạt khoảng 3.957 tỷ đồng, tương đương 21,75% vốn tự có, so với giới hạn 23%.
- HỆ SỐ AN TOÀN VỐN CHỈ NHỈNH HƠN MỨC TỐI THIỂU
Một chỉ số đáng chú ý khác là hệ số an toàn vốn – CAR của PVcomBank tại cuối năm 2025 đạt khoảng 8,1%, chỉ nhỉnh hơn một chút so với mức tối thiểu 8%.
Khoảng đệm vốn mỏng khiến khả năng mở rộng tín dụng của ngân hàng bị hạn chế, đồng thời tạo thêm áp lực khi quy mô tài sản, dư nợ và nghĩa vụ bảo lãnh tiếp tục tăng.
Điều này phần nào lý giải vì sao PVcomBank đang chuẩn bị một kế hoạch tăng vốn tương đối lớn. Ngân hàng dự kiến phát hành riêng lẻ 300 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, huy động khoảng 3.000 tỷ đồng trong giai đoạn từ quý IV/2026 đến quý I/2027.
Lượng cổ phiếu dự kiến phát hành tương đương một phần ba số cổ phiếu hiện hữu. Nếu hoàn tất, vốn điều lệ PVcomBank sẽ tăng từ 9.000 tỷ đồng lên 12.000 tỷ đồng.
Theo lộ trình dài hạn, ngân hàng dự kiến tiếp tục tăng vốn thêm 3.000 tỷ đồng mỗi năm trong giai đoạn 2027-2028 và bổ sung 2.000 tỷ đồng vào năm 2030, hướng đến vốn điều lệ 20.000 tỷ đồng. Bên cạnh đó là phương án phát hành khoảng 6.000 tỷ đồng trái phiếu nhằm bổ sung vốn cấp 2.
- CUỘC TÁI CƠ CẤU VẪN CHƯA KẾT THÚC
Biến số lớn nhất đối với PCB vẫn là quá trình tái cơ cấu kéo dài đến năm 2030.
Trong các năm 2020-2024, PVcomBank nhiều lần xây dựng và điều chỉnh phương án cơ cấu lại gắn với xử lý nợ xấu. Ngân hàng từng đề xuất kéo dài thời gian thực hiện, giãn tiến độ trích lập dự phòng, kéo dài kỳ hạn trái phiếu đặc biệt của VAMC và tiếp cận nguồn tái cấp vốn trên cơ sở các trái phiếu này.
Tại báo cáo tài chính năm 2025, đơn vị kiểm toán không đưa ra ý kiến ngoại trừ nhưng nhấn mạnh một số vấn đề. Trong đó, PVcomBank đang áp dụng các chính sách kế toán đặc thù liên quan đến phân loại nợ, trích lập dự phòng và thoái thu lãi phải thu theo phương án tái cơ cấu đã được phê duyệt.
Đến cuối năm 2025, ngân hàng vẫn chưa hoàn tất việc phân loại nợ, trích lập dự phòng và thoái thu lãi dự thu đối với một số khoản mục thuộc phương án cơ cấu lại. Khả năng thu hồi của một số khoản cho vay, khoản phải thu quá hạn cũng phụ thuộc vào những điều kiện trong tương lai.
Bên cạnh đó, phương án xử lý phần vốn góp của PVN tại PVcomBank vẫn chưa hoàn tất tại thời điểm cuối năm 2025. Ban Kiểm soát đề nghị Hội đồng quản trị tiếp tục làm việc với PVN và Ngân hàng Nhà nước để tháo gỡ vấn đề vốn, hoàn thiện phương án tái cơ cấu và tăng cường năng lực tài chính.
-------------------
Nguồn: Chuyện Nhà băng
