OECD cảnh báo “cú sốc Trung Đông”: Tăng trưởng toàn cầu đối mặt phép thử lớn từ giá năng lượng

Trong Báo cáo Triển vọng Kinh tế công bố ngày 26/3, OECD đưa ra cảnh báo đáng chú ý: kinh tế toàn cầu đang bước vào một giai đoạn thử thách mới khi xung đột tại Trung Đông làm gia tăng rủi ro đối với tăng trưởng, lạm phát và ổn định tài chính.

Tăng trưởng toàn cầu suy yếu dưới áp lực năng lượng

Theo OECD, tăng trưởng kinh tế thế giới dự kiến giảm từ mức 3,3% năm 2025 xuống còn 2,9% trong năm nay, trước khi phục hồi nhẹ lên 3% vào năm 2027. Điểm đáng lưu ý là các dự báo này phản ánh tác động tiêu cực ngày càng rõ rệt của cú sốc giá năng lượng xuất phát từ căng thẳng địa chính trị.

Trước khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát vào cuối tháng 2, nền kinh tế toàn cầu duy trì đà ổn định nhờ sự bùng nổ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) cùng điều kiện tài chính thuận lợi. Tuy nhiên, diễn biến mới tại Trung Đông đã đảo chiều triển vọng này khi giá năng lượng tăng mạnh, kéo theo chi phí sản xuất và tiêu dùng leo thang, đồng thời làm suy yếu nhu cầu.

OECD nhấn mạnh rằng nếu giá năng lượng duy trì ở mức cao trong thời gian dài, hệ quả sẽ không chỉ dừng ở áp lực lạm phát mà còn trực tiếp bào mòn động lực tăng trưởng của kinh tế toàn cầu.

Phân hóa triển vọng giữa các nền kinh tế lớn

Bức tranh kinh tế toàn cầu cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa các khu vực:

• Mỹ: Tăng trưởng năm 2026 được điều chỉnh tăng lên 2%, cao hơn 0,3 điểm phần trăm so với dự báo trước, nhờ làn sóng đầu tư mạnh vào AI. Tuy nhiên, đà tăng này dự kiến suy yếu còn 1,7% vào năm 2027 khi tiêu dùng và thu nhập thực giảm tốc.
• Trung Quốc: Duy trì ổn định với mức tăng trưởng 4,4% năm nay và 4,3% vào năm sau, cho thấy nền kinh tế vẫn giữ được sự cân bằng tương đối trong bối cảnh bất ổn toàn cầu.
• Eurozone: Là khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề từ giá năng lượng, tăng trưởng năm 2026 bị hạ xuống còn 0,8%, thấp hơn đáng kể so với dự báo trước đó. Dù vậy, khu vực này được kỳ vọng phục hồi lên 1,2% vào năm 2027 nhờ gia tăng chi tiêu quốc phòng.
• Châu Á phụ thuộc năng lượng nhập khẩu: Các nền kinh tế như Nhật Bản và Hàn Quốc đối mặt với áp lực lớn do phụ thuộc vào nguồn cung Trung Đông. OECD đã hạ dự báo tăng trưởng của Hàn Quốc xuống 1,7% trong năm nay, trong khi Nhật Bản giữ nguyên mức 0,9% cho giai đoạn 2026–2027.

Lạm phát gia tăng, rủi ro vẫn ở mức cao

Về lạm phát, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của nhóm G20 được dự báo đạt 4% trong năm nay, cao hơn 1,2 điểm phần trăm so với ước tính trước đó. Áp lực này được kỳ vọng sẽ giảm dần, đưa lạm phát xuống 2,7% vào năm 2027, với điều kiện giá năng lượng hạ nhiệt.

Tuy nhiên, OECD cảnh báo rằng triển vọng hiện tại vẫn phụ thuộc lớn vào giả định nguồn cung năng lượng toàn cầu sẽ dần ổn định từ giữa năm. Trong kịch bản tiêu cực hơn – khi xuất khẩu năng lượng từ Trung Đông bị gián đoạn kéo dài – giá năng lượng có thể tiếp tục leo thang, kéo theo lạm phát tăng cao và tăng trưởng suy giảm sâu hơn.

Khuyến nghị chính sách: Thận trọng và linh hoạt

Trước bối cảnh nhiều bất định, OECD khuyến nghị các nhà hoạch định chính sách cần duy trì lập trường thận trọng:

• Ngân hàng trung ương cần kiểm soát chặt chẽ kỳ vọng lạm phát và sẵn sàng điều chỉnh chính sách tiền tệ khi cần thiết.
• Chính phủ nên triển khai các gói hỗ trợ có mục tiêu, tập trung vào nhóm dễ bị tổn thương và các doanh nghiệp có tiềm năng tăng trưởng, đồng thời đảm bảo tính bền vững của nợ công.
• Hệ thống tài chính cần được giám sát chặt chẽ nhằm giảm thiểu rủi ro lan truyền trong bối cảnh biến động.
• Thương mại quốc tế cần tránh các biện pháp hạn chế mới, vốn có thể làm trầm trọng thêm tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng.

Chiến lược trung hạn: Giảm phụ thuộc năng lượng

Về dài hạn, OECD nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu. Đây được xem là giải pháp then chốt giúp các nền kinh tế tăng khả năng chống chịu trước các cú sốc địa chính trị trong tương lai.

Tổng thể, thông điệp từ OECD là rõ ràng: xung đột Trung Đông không chỉ là một rủi ro khu vực mà đã trở thành “phép thử” thực sự đối với sức bền của kinh tế toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh thế giới vẫn đang trong quá trình phục hồi mong manh sau các cú sốc trước đó.

.......................................

Liên hệ tư vấn đầu tư hàng hoá phái sinh: 0327.555.026