KHÍ TỰ NHIÊN TOÀN CẦU ĐANG BƯỚC VÀO GIAI ĐOẠN CĂNG THẲNG MỚI
Việc Qatar gián đoạn xuất khẩu LNG vì xung đột Trung Đông đang tạo ra một khoảng trống lớn trên thị trường khí tự nhiên toàn cầu, và dù Mỹ đã tạm thời bù đắp phần nào sự thiếu hụt này, giới phân tích cho rằng nguồn cung vẫn sẽ rất căng thẳng trong thời gian tới.
Theo phân tích từ Investing.com, Mỹ đã tăng mạnh xuất khẩu LNG trong những tháng đầu năm, với sản lượng từ tháng 1 đến tháng 4 tăng 28% so với cùng kỳ năm trước, đạt mức kỷ lục 32,15 triệu tấn. Con số này thậm chí cao hơn mức sụt giảm khoảng 6,93 triệu tấn từ Qatar, giúp thị trường tạm thời tránh được cú sốc thiếu hụt nghiêm trọng.
Tuy nhiên, việc các nhà máy LNG của Mỹ hoạt động hết công suất không thể kéo dài trong cả năm. Nhiều cơ sở sẽ phải bước vào giai đoạn bảo trì định kỳ, trong khi mùa bão tại Đại Tây Dương cũng có thể làm gián đoạn hoạt động xuất khẩu trong những tháng tới. Điều đó đồng nghĩa với việc nguồn cung thay thế từ Mỹ chỉ mang tính ngắn hạn.
Trong khi đó, eo biển Hormuz – nơi vận chuyển khoảng 20% dòng LNG toàn cầu – vẫn gần như tê liệt, khiến khí đốt từ Qatar chưa thể quay trở lại thị trường. Người mua tại châu Á đang phải chấp nhận mức giá cao hơn từ 40–50% để tranh giành nguồn hàng giao ngay, khiến châu Âu rơi vào thế khó khi vừa cần bổ sung kho dự trữ khí đốt cho mùa đông, vừa phải cạnh tranh giá với khu vực châu Á.
Wood Mackenzie dự báo nhu cầu LNG tại châu Á có thể giảm hơn 10 triệu tấn trong năm 2026, đánh dấu năm thứ hai liên tiếp suy giảm. Đây được xem là yếu tố quan trọng nhất để cân bằng cú sốc nguồn cung từ Trung Đông, khi giá quá cao đang buộc nhiều quốc gia phải cắt giảm tiêu thụ hoặc chuyển sang các nguồn năng lượng thay thế như than đá.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cũng cho rằng việc Qatar ngừng xuất khẩu cùng với tiến độ chậm lại của các dự án LNG mới sẽ khiến thị trường mất khoảng 120 tỷ mét khối LNG trong giai đoạn 2026–2030. Điều này có thể kéo dài tình trạng thiếu hụt sang cả năm 2026 và 2027, thay vì chỉ là cú sốc ngắn hạn như thị trường từng kỳ vọng.
Điều đó cho thấy thị trường khí tự nhiên toàn cầu không còn đối mặt với bài toán dư cung như trước chiến sự, mà đang bước vào một chu kỳ mới: nguồn cung thắt chặt hơn, giá cao hơn và rủi ro năng lượng trở thành yếu tố trung tâm của kinh tế toàn cầu.
