Hiệp hội Ngân hàng Thụy Sĩ: Vai trò “nơi trú ẩn” của vàng ngày càng gia tăng trong một thế giới phân mảnh

Theo nhận định của Swiss Bankers Association, vàng đang ngày càng khẳng định vị thế là tài sản lưu trữ giá trị trong bối cảnh hệ thống tài chính toàn cầu trở nên phân mảnh và nhạy cảm hơn với yếu tố chính trị – dù giá kim loại quý này gần đây biến động mạnh.

Trong báo cáo phân tích mới công bố, bà Nina-Alessa Michel – cố vấn chính sách về quy định và kinh tế của SBA – cho rằng những diễn biến gần đây một lần nữa cho thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa giá vàng và mức độ bất ổn toàn cầu.

Vàng hưởng lợi từ bất ổn, nhưng không “miễn nhiễm” biến động

Theo bà Michel, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị, nợ công gia tăng và rủi ro kinh tế leo thang, nhu cầu đối với các tài sản an toàn đang tăng lên rõ rệt. Tuy nhiên, trái với quan niệm truyền thống, vàng không phải lúc nào cũng ổn định.

Thực tế, giá vàng đã trải qua những biến động rất mạnh trong thời gian gần đây. Điển hình, kim loại quý này từng giảm tới 14% chỉ trong vòng ba ngày sau khi Donald Trump đề cử Chủ tịch mới của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ – động thái cũng kéo theo áp lực giảm lên các tài sản như bạc và Bitcoin.

Điều này cho thấy vàng không chỉ phản ứng với rủi ro địa chính trị mà còn rất nhạy cảm với kỳ vọng chính sách tiền tệ và các tín hiệu chính trị.

Thụy Sĩ – “trung tâm vàng” chịu tác động trực tiếp

Là một trong những trung tâm giao dịch và tinh luyện vàng lớn nhất thế giới, Thụy Sĩ đặc biệt nhạy cảm với những biến động của thị trường này. Hệ thống các nhà máy tinh luyện, mạng lưới giao dịch và vai trò tài trợ của hệ thống ngân hàng khiến nền kinh tế nước này chịu ảnh hưởng trực tiếp từ dòng chảy vàng toàn cầu.

Dữ liệu thương mại cho thấy, chỉ trong nửa đầu năm 2025, Thụy Sĩ đã xuất khẩu hơn 476 tấn vàng sang Mỹ, với tổng giá trị khoảng 39 tỷ CHF. Nhu cầu tăng mạnh tại Mỹ được thúc đẩy bởi bất ổn kinh tế, lạm phát cao và lo ngại về nợ công.

Ngoài các nhà đầu tư cá nhân và ngân hàng trung ương, những tổ chức mới như Tether cũng nổi lên như một người mua lớn, với khoảng 70 tấn vàng được mua vào trong năm 2025 – vượt nhiều ngân hàng trung ương.

Chính sách thương mại và tin đồn có thể “khuấy đảo” thị trường

Một điểm đáng chú ý là giá vàng ngày càng phản ứng mạnh với các tín hiệu chính sách, kể cả khi đó chỉ là tin đồn. Ví dụ, giá vàng đã tăng khi xuất hiện thông tin Mỹ có thể áp thuế đối với vàng, trước khi giảm trở lại khi kế hoạch này bị bác bỏ.

Theo SBA, điều này phản ánh mức độ “nhạy cảm chính sách” ngày càng cao của thị trường vàng trong bối cảnh địa chính trị phức tạp.

Diễn biến bùng nổ rồi điều chỉnh mạnh trong năm 2026

Bước sang năm 2026, vàng khởi đầu với đà tăng ấn tượng. Sau một năm 2025 tăng trưởng mạnh, giá vàng tiếp tục leo thang nhanh hơn kỳ vọng:

  • Đầu năm: khoảng 4.330 USD/ounce
  • Giữa tháng 1: liên tục lập đỉnh mới
  • Ngày 28/1: đạt mức cao kỷ lục gần 5.600 USD/ounce, vượt xa mốc tâm lý 5.000 USD

Tuy nhiên, đà tăng này không bền vững. Ngay sau đó, thị trường chứng kiến một đợt điều chỉnh mạnh do hoạt động chốt lời và những đồn đoán về hướng đi chính sách tiền tệ của Mỹ.

Giá vàng nhanh chóng giảm xuống dưới 5.000 USD/ounce trong thời gian ngắn trước khi ổn định trở lại. Đặc biệt, kể từ khi xung đột Iran bùng phát cuối tháng 2, giá vàng tiếp tục chịu áp lực giảm và biến động mạnh.

Ở thời điểm hiện tại, giá vàng đã lùi về quanh vùng 4.366 – 4.400 USD/ounce, phản ánh tâm lý thị trường còn nhiều bất định.

Triển vọng: Vai trò tăng lên, không nhất thiết đi kèm giá tăng mạnh

Theo SBA, xu hướng dài hạn của vàng sẽ không chỉ phụ thuộc vào các sự kiện riêng lẻ mà còn chịu chi phối bởi các yếu tố cấu trúc:

  • Bất ổn địa chính trị: càng lớn, vàng càng hấp dẫn như tài sản dự trữ
  • Ngân hàng trung ương: tiếp tục gia tăng nắm giữ để đa dạng hóa dự trữ và giảm phụ thuộc vào các đồng tiền chủ chốt
  • Chính sách tiền tệ: ảnh hưởng thông qua kỳ vọng lạm phát, thanh khoản và tâm lý rủi ro

Tuy nhiên, trong ngắn hạn, các tín hiệu chính trị và quyết định điều tiết có thể tạo ra biến động mạnh hơn cả các yếu tố cơ bản.

Kết luận

Bức tranh của thị trường vàng hiện nay mang tính “đa chiều”: vừa phản ánh mức độ bất ổn toàn cầu, vừa cho thấy sự nhạy cảm cao trước các cú sốc chính sách và địa chính trị.

Theo Swiss Bankers Association, vàng sẽ tiếp tục gia tăng vai trò như một trụ cột chiến lược trong danh mục đầu tư, dự trữ quốc gia và thương mại quốc tế. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc giá sẽ tăng liên tục.

Trong bối cảnh mới, vàng nên được nhìn nhận như một công cụ đa dạng hóa rủi ro, nằm trong một chiến lược đầu tư tổng thể, thay vì là “kênh trú ẩn tuyệt đối” như trước đây.