Xung đột Iran làm gián đoạn chuỗi cung ứng phân bón toàn cầu

Xung đột tại Trung Đông đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz - tuyến đường đóng vai trò then chốt trong thương mại năng lượng và phân bón toàn cầu. Khoảng 1/3 lượng phân bón toàn cầu được vận chuyển qua khu vực này, khiến bất kỳ gián đoạn nào cũng tạo ra cú sốc lớn đối với thị trường.

Việc hạn chế lưu thông tàu chở hàng và các rủi ro an ninh gia tăng đã khiến nguồn cung phân bón bị thu hẹp đáng kể. Đặc biệt, các loại phân bón nitrogen như ure - yếu tố thiết yếu trong sản xuất nông nghiệp - chịu ảnh hưởng nặng nề do phụ thuộc lớn vào nguồn cung từ Trung Đông.

Ngoài ra, khu vực này còn đóng vai trò quan trọng trong cung ứng nguyên liệu đầu vào như khí tự nhiên và lưu huỳnh - những thành phần cốt lõi trong sản xuất phân bón. Khi nguồn cung các nguyên liệu này bị gián đoạn, chi phí sản xuất phân bón toàn cầu cũng tăng mạnh, làm trầm trọng thêm áp lực giá.

Giá phân bón tăng mạnh tạo áp lực lớn lên ngành nông nghiệp

Giá phân bón đã ghi nhận mức tăng đáng kể kể từ khi xung đột leo thang. Giá ure toàn cầu đã tăng gần 50% lên khoảng 684 USD/tấn, phản ánh mức độ thiếu hụt nguồn cung trên thị trường quốc tế.

 

Tại Mỹ, giá phân bón nitrogen - thành phần chính trong sản xuất nông nghiệp - đã tăng khoảng 23,6% trong một năm, trong khi một số khu vực ghi nhận mức tăng từ 350 USD lên 600 USD/tấn chỉ trong vài tháng.

Chi phí phân bón vốn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí sản xuất nông nghiệp, đặc biệt đối với các loại cây trồng như ngô và lúa mì. Việc giá phân bón tăng mạnh buộc nông dân phải cắt giảm sử dụng, thay đổi cơ cấu cây trồng hoặc chấp nhận lợi nhuận thấp hơn, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến sản lượng nông nghiệp toàn cầu.

Nguy cơ lạm phát thực phẩm và khủng hoảng an ninh lương thực

Sự gia tăng chi phí đầu vào trong nông nghiệp đang làm dấy lên lo ngại về một làn sóng lạm phát thực phẩm mới trên toàn cầu. Khi phân bón trở nên đắt đỏ, năng suất cây trồng có thể giảm do nông dân hạn chế sử dụng, kéo theo nguồn cung lương thực suy giảm.

Các quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu phân bón, đặc biệt tại châu Á và châu Phi, sẽ chịu tác động mạnh nhất. Giá lương thực tăng cao có thể buộc các chính phủ áp dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu hoặc trợ giá, từ đó làm gia tăng biến động trên thị trường nông sản toàn cầu.

Trong kịch bản xấu hơn, sự kết hợp giữa chi phí năng lượng cao và gián đoạn nguồn cung phân bón có thể tái hiện một cuộc khủng hoảng lương thực tương tự giai đoạn 2007 - 2008, khi giá phân bón và giá lương thực cùng tăng mạnh trên toàn cầu.

Tác động đến thị trường hàng hóa và kim loại quý

Giá phân bón tăng mạnh đang mở ra cơ hội đáng chú ý đối với thị trường lúa mì trong trung và dài hạn. Khi chi phí đầu vào nông nghiệp gia tăng, nông dân có xu hướng cắt giảm lượng phân bón sử dụng hoặc thu hẹp diện tích gieo trồng, từ đó làm giảm năng suất và sản lượng thực tế. Điều này tạo ra rủi ro thiếu hụt nguồn cung, qua đó hỗ trợ giá lúa mì trên thị trường quốc tế.

Bên cạnh đó, lúa mì là một trong những mặt hàng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ biến động chi phí phân bón do phụ thuộc lớn vào phân bón nitrogen. Khi giá ure và các loại phân bón khác tăng mạnh, chi phí sản xuất lúa mì bị đẩy lên cao, buộc thị trường phải điều chỉnh giá bán để cân bằng cung cầu. Đây là yếu tố nền tảng có thể thúc đẩy một chu kỳ tăng giá mới của lúa mì nếu tình trạng gián đoạn nguồn cung phân bón kéo dài.

- Trên khung (M) có thể thấy giá Lúa hiện tại đang tiệm cận kênh tăng giá từ năm 2000 cho đến bây giờ, lịch sử cho thấy mỗi lần chạm kênh tăng giá, giá có sự tích lũy đi ngang sau đó có nhịp tăng rất mạnh thể hiện ở khối lượng MUA tại vùng này

- Hiện tại giá Lúa đã đi ngang quanh vùng đáy này gần 1 năm nay, tháng 2 vừa rồi đóng nến tháng tăng mạnh khối lượng MUA tăng đột biến cho thấy dấu hiệu của dòng tiền lớn đã tham gia => Đây sẽ là cơ hội đầu tư cực kỳ hấp dẫn trong năm 2026

Trong bối cảnh rủi ro an ninh lương thực gia tăng trên toàn cầu, nhu cầu tích trữ và đảm bảo nguồn cung lương thực thiết yếu như lúa mì có xu hướng tăng lên. Kết hợp với áp lực chi phí đầu vào và nguy cơ suy giảm sản lượng, thị trường lúa mì đang hình thành nền tảng cho một cơ hội đầu tư tiềm năng trong năm 2026, đặc biệt khi xuất hiện thêm các yếu tố hỗ trợ từ giá năng lượng và dòng tiền đầu cơ hàng hóa.

--------------

Đầu tư Nông sản: Đậu tương, Lúa mỳ, Ngô qua Sở giao dịch hàng hóa Việt Nam (MXV)

Link Sở giao dịch hàng hóa MXV: https://mxv.com.vn/

Công Ty Cổ Phần Giao Dịch Hàng Hóa TP.HCM (HCT)

Địa chỉ: 44 Triều Khúc - Phường Thanh Liệt - Hà Nội

Liên hệ: Trần Nhài - 0964.274.326