Dự kiến tăng giá điện bán lẻ để EVN bớt lỗ, khả năng vượt 2.000 đồng/kWh. Ảnh: Internet
EVN đang bị mất cân đối tài chính khi mà giá nhiên đầu vào mảng phát điện tăng mạnh, trong khi giá bán lẻ bình quân lại thấp hơn và không được điều chỉnh phù hợp trong nhiều năm qua, EVN đang duy trì mức lỗ năm 2022 là 26.235,78 tỷ đồng.
Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam - EVN - Ông Nguyễn Xuân Nam cho biết, chi phí mua điện đầu vào tăng cao nên dẫn đến khoản lỗ trên. Trên thực tế, giá các loại nhiên liệu đầu vào cho phát điện như than, khí, dầu đã tăng rất cao so với năm 2020. Nhất là giá than đá tăng gấp 3 lần, có giai đoạn cao gấp 4 - 5 lần. Giá dầu đã tăng gấp đôi. Đây là một trong những nguyên nhân khiến việc mua điện tăng cao.
Đứng trước tình trạng trên, EVN đã thực hiện nhiều biện pháp tiết kiệm như chi phí sửa chữa được giảm xuống 30%; khâu sản xuất tiết kiệm được 10.000 tỷ đồng; nguồn thủy điện cũng được tối ưu hóa hệ thống vận hành một cách hợp lý.
Theo dự định, sẽ tăng giá bán lẻ điện bình quân thêm 167,82 đồng/kWh, rơi vào khoảng 2.032,26 đồng/kWh để phù hợp với giá thành sản xuất năm 2022. Như vậy, mức tăng bình quân của giá bán lẻ điện khoảng 9%.
Ông Nguyễn Xuân Nam cũng cho biết, điện than có giá đầu vào cao gấp nhiều lần so với trước đây, dẫn đến lỗ 36.294,15 tỷ đồng. Chính phủ cùng các ngành bộ cũng đã nỗ lực hỗ trợ EVN, đã giảm mức lỗ xuống còn 26.235 tỷ đồng.
Theo ông Nam, tình hình tài chính của EVN hiện nay rất khó khăn và tập đoàn đã báo cáo Thủ tướng, các bộ, ngành để tìm giải pháp. Bởi theo Quyết định 24 của Thủ tướng, với giá thành sản xuất điện như hiện nay thì phải điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân. Nhưng hơn 4 năm qua, giá bán lẻ điện bình quân không được điều chỉnh, trong khi giá nhiều loại nhiên liệu sử dụng trong phát điện tăng.
Hiện, giá điện bán lẻ bình quân của Việt Nam vẫn giữ ở mức 1.864,44 đồng/ kWh trong gần 5 năm qua (từ tháng 3/2019), nếu tiếp tục giữ mức giá này cho EVN năm 2023, chắc chắn đơn vị này sẽ lâm vào lỗ lớn hơn nữa, ước tính gần 4 tỷ USD.
Công ty TNHH Deloitte Việt Nam chịu trách nhiệm kiểm toán, báo cáo tài chính hợp nhất về hoạt động sản xuất kinh doanh điện. Qua thanh tra, tổng chi phí phát điện và hoạt động là 419.031 tỷ đồng trong năm 2021, trong năm 2022 đạt hơn 493.265 tỷ đồng, bao gồm chi phí phát điện và chi phí tiện ích, chi phí thương mại của các khâu phát điện, truyền tải, phân phối điện - bán lẻ điện và phụ trợ bán hàng - quản lý của ngành hàng.
Giá thành sản xuất và hoạt động điện năm 2021 tăng 1,84% so với cùng kỳ năm 2020, là 1.859,90 đồng/kWh; năm 2022 tăng 9,27% so với năm 2021, là 2.032,26 đồng/kWh. Kết quả được Bộ công thương công bố cho thấy trong 2 năm (2021 - 2022), Tập đoàn EVN đều có sản lượng sản xuất và điện thương phẩm tăng nhưng tập đoàn này liên tục báo lỗ nặng.
Trên cơ sở số liệu về giá thành sản xuất kinh doanh điện, Bộ Công Thương và EVN sẽ tính toán, đề xuất điều chỉnh giá bán lẻ điện trong năm nay. Với kết quả sản xuất kinh doanh điện năng năm 2022 của EVN vừa công bố và khung giá bán lẻ điện bình quân mới công bố khoảng từ 1.826,22 - 2.444,09 đồng/kWh, giá điện sẽ tăng bao nhiêu là hợp lý?
Tháng 3/2019, Chính phủ tăng giá bán điện lên 1.864,44 đồng/kWh (năm 2018 là 1.721 đồng/kWh), giá điện bình quân đã tăng 8,36%. Tuy nhiên, giá thành phát điện năm 2019 so với năm 2018 cũng chỉ tăng hơn 7,03%, năm 2022 tăng ít hơn nhiều so với năm 2021 (9,27%). Nếu giá điện tăng 8,36% như năm 2019 sau khi tính toán các chi phí khác thì giá bán lẻ điện sẽ tăng 155,87 đồng/kWh, tương ứng giá bán lẻ bình quân năm 2023 dự kiến khoảng 2.020,31 đồng/kWh.
Phương án này vẫn cho ra mức giá thấp hơn so với giá thành sản xuất được báo cáo năm 2022. Nếu muốn giá thành sản xuất năm 2022 đạt được mất cân bằng, thì có lẽ phải tăng giá bán lẻ điện bình quân lên thêm 167,82 đông/kWh, nằm trong khoảng 2.032,26 đồng/kWh, tăng lên khoảng 9%.
