Bán hàng không đủ bù chi phí, nhà máy thiếu đơn, danh mục đầu tư giảm giá. Những nguyên nhân khác nhau đang đưa nhiều doanh nghiệp về cùng một kết quả: lợi nhuận quý III âm.
Tính đến sáng 2/11, dữ liệu WiChart ghi nhận khoảng 130 trong số 942 doanh nghiệp đã công bố báo cáo tài chính quý III/2026 bị lỗ ròng, tương đương gần 14%.
Đây là thống kê tại một thời điểm, chưa phải danh sách đầy đủ của toàn thị trường.
💎 PNJ dẫn đầu về mức lỗ trong nhóm được thống kê
PNJ ghi nhận lỗ ròng khoảng 257 tỷ đồng, trái ngược khoản lãi gần 500 tỷ đồng cùng kỳ.
Sức ép đến từ thay đổi nhu cầu mua sắm sau điều chỉnh chính sách thanh toán mua lại sản phẩm, cơ cấu doanh thu nghiêng sang bán sỉ có biên lãi thấp và việc đưa giá bán kim cương sát thị trường hơn. Chi phí lãi vay tăng tiếp tục thu hẹp kết quả.
Vấn đề của PNJ không chỉ là doanh thu giảm. Khi phần lợi nhuận giữ lại trên mỗi đồng bán hàng thấp đi, hệ thống cửa hàng và bộ máy vận hành trở nên khó trang trải hơn.
🚕 Taxi mất doanh thu, thanh lý xe cũng phát sinh lỗ
Vinasun báo lỗ gần 55 tỷ đồng trong quý III.
Doanh nghiệp cho biết doanh thu kinh doanh giảm, trong khi vẫn duy trì chính sách hỗ trợ tài xế. Hoạt động thanh lý xe còn phát sinh khoản lỗ lớn.
Nguồn thu vận hành suy yếu, còn bán tài sản không mang lại phần bù như kỳ vọng, khiến kết quả chịu sức ép từ cả hai phía.
🏭 Nhà máy đã có, đơn hàng chưa theo kịp
Sợi Thế Kỷ lỗ ròng khoảng 34 tỷ đồng. Một số máy tại Unitex phải dừng vì thiếu đơn hàng, làm phát sinh chi phí được ghi trực tiếp vào giá vốn. Giá bán giảm và lãi vay tăng khiến khả năng sinh lời tiếp tục suy yếu.
Garmex Sài Gòn cũng lỗ khoảng 25 tỷ đồng khi sản xuất duy trì ở quy mô thấp, nhưng chi phí để giữ hoạt động vẫn phải chi.
Hai trường hợp cho thấy công suất sẵn có chỉ phát huy hiệu quả khi đầu ra đủ lớn. Máy dừng chưa đồng nghĩa chi phí dừng theo.
🌱 HNG giảm lỗ, nhưng chưa trở lại có lãi
Nông nghiệp Quốc tế Hoàng Anh Gia Lai ghi nhận khoản lỗ gần 65 tỷ đồng, thu hẹp khoảng 54 tỷ đồng so với cùng kỳ.
Lợi nhuận gộp cải thiện là điểm tích cực. Chi phí lãi vay ghi nhận trong kỳ cũng giảm nhờ tăng vốn hóa vào các dự án mới.
Tuy nhiên, vốn hóa không làm chi phí đi vay biến mất. Khoản này được đưa vào giá trị đầu tư và có thể ảnh hưởng kết quả khi dự án đi vào khai thác.
🏘️ Bất động sản chờ doanh thu, chi phí vẫn phát sinh
Trong nhóm địa ốc, Phát triển Đô thị Từ Liêm lỗ khoảng 77 tỷ đồng, LDG lỗ 28 tỷ đồng. Dịch vụ Bất động sản Đất Xanh chuyển từ lãi hơn 77 tỷ đồng cùng kỳ sang lỗ 23 tỷ đồng.
Hoạt động bất động sản phụ thuộc nhiều vào thời điểm đủ điều kiện ghi nhận doanh thu. Nhưng trong thời gian chờ triển khai, bàn giao hoặc hoàn thiện thủ tục, lãi vay và chi phí duy trì doanh nghiệp vẫn tiếp tục phát sinh.
Một quý lỗ chưa phản ánh toàn bộ hiệu quả vòng đời dự án. Dù vậy, thời gian chờ càng dài, yêu cầu thu xếp dòng tiền càng lớn.
📊 Chứng khoán cũng có nhiều tên trong danh sách thua lỗ
APG ghi nhận lỗ ròng khoảng 108 tỷ đồng. Bảng Thống kê còn nêu Rồng Việt, Chứng khoán Bảo Minh, APEC và EVS trong nhóm báo lỗ.
Với các công ty chứng khoán, giá tài sản giảm có thể tác động qua đánh giá lại danh mục, ngay cả khi chưa bán để chốt lỗ. Nếu môi giới và các nguồn thu khác suy yếu, phần đệm để hấp thụ biến động cũng mỏng đi.
Nhìn chung, danh sách thua lỗ quý III không có một nguyên nhân duy nhất. Điều cần phân biệt là khoản lỗ đến từ hoạt động thường xuyên, đánh giá tài sản hay chi phí gắn với giai đoạn đầu tư.
Con số âm cho biết doanh nghiệp vừa trải qua một quý khó khăn. Khả năng phục hồi còn phụ thuộc việc họ giải quyết đúng điểm nghẽn nào và tạo lại nguồn tiền ra sao.
