Liệu Việt Nam có đi theo vết xe đổ của Indo ?
-----
Thị trường Indonesia phiên sáng nay giảm hơn 12% - con số rất khủng khi MSCI đề xuất hạ xếp hạng từ Emerging Market xuống Frontier Market.
Thị trường chứng khoán Indonesia đang trải qua giai đoạn bi đát nhất trong vòng gần 3 thập kỷ qua. Đỉnh điểm là vào ngày 16/10/2026, chỉ số chính Jakarta Composite Index (JCI) đã hứng chịu cú rơi lịch sử gần 12% chỉ trong một phiên, buộc sàn giao dịch phải kích hoạt cơ chế ngắt mạch tạm dừng giao dịch.
Tính chung từ đầu năm 2026, vốn hóa thị trường chứng khoán Indonesia đã bị thổi bay hàng trăm tỷ USD, trở thành một trong những thị trường chứng khoán có hiệu suất tồi tệ nhất thế giới
4 nguyên nhân chính dẫn đến quyết định này:
1. Thiếu minh bạch và quản trị thị trường kém
2. Tỷ lệ free-float quá thấp:
3. Cơ cấu sở hữu thiếu rõ ràng
4. Moody's và Fitch hạ triển vọng tín nhiệm quốc gia Indonesia xuống tiêu cực.
Điển hình : Vào tháng 9/2024, PT Barito Renewables Energy Tbk (BREN) – doanh nghiệp có vốn hóa vọt lên hơn 60 tỷ USD nhờ giá tăng trên 1.000% sau IPO – đã bị FTSE Russell hủy bỏ tư cách thêm vào chỉ số Global Equity Index ngay sát giờ G. Nguyên nhân do FTSE phát hiện 88,07% cổ phần thuộc 4 cổ đông chính và gần như toàn bộ 11,93% lượng trôi nổi (free-float) còn lại thực chất lại bị thâu tóm bởi duy nhất 4 nhà đầu tư có liên quan, khiến free-float thực tế tiệm cận mức 0%. Vi phạm nghiêm trọng về tập trung sở hữu và nghi vấn giao dịch gian lận đẩy giá ảo này khiến BREN lập tức bị bán tháo giảm sàn nhiều phiên liên tiếp, mất hàng chục tỷ USD vốn hóa và trở thành ngòi nổ khiến MSCI đe dọa hạ xếp hạng toàn bộ thị trường Indonesia.
Và cái số 2, Việt Nam hiện tại khá giống. Nhiều DN Nhà nước chi phối trên 90% như GAS, PLX, GVR, BSR, Viettel... Free-float quá thấp là điểm nghẽn lớn nhất cho nâng hạng MSCI.
Nhìn lại Việt Nam, Cái số 2 chúng ta đang khá giống. GAS, PLX, GVR, BSR, Viettel... Nhà nước nắm trên 90%
Vì vậy trong 2026, Nhà nước đang rất quyết liệt chỉ đạo cơ cấu lại vốn Nhà nước - thoái vốn, giảm tỷ lệ chi phối, tăng free-float đáp ứng tiêu chí DN đại chúng và xa hơn là thu hút nguồn vốn nội, ngoại.
Cảm nhận của mình trong 1-2 năm gần đây là cơ quan chức năng đang cải cách cực kỳ quyết liệt: chỉ đạo nhanh chóng, gọn gàng, năng suất, giải quyết các điểm mắc về pháp lý, cơ chế... định hướng phát triển TTCK chuẩn quốc tế.
Khi Nhà nước đã quan tâm và vào cuộc quyết liệt như vậy, thì dư địa kiểu gì cũng ngon. Anh em chứng sĩ trung dài hạn không lo đói.
