Tin không vui cho các tín đồ “Táo khuyết”: iPhone 18 có thể lại tăng giá trong kỳ mở bán sắp tới. Truyền thông quốc tế ước khoảng 200 USD, tức 5 triệu đồng.

Khá sốc!

Lý do nghe thuần kỹ thuật: chip mới đắt hơn, tiến trình bán dẫn tiên tiến hơn, chi phí bộ nhớ bị cuộc đua AI kéo lên. Từ nhà máy TSMC ở Đài Loan, câu chuyện chi phí đi thẳng đến các cửa hàng điện thoại tại Việt Nam.

Thực sự đây không còn là câu chuyện của chip 2nm. Phần lớn người dùng không cần đến công nghệ mới nhất. Đây là một nghệ thuật kinh doanh đặc trưng của Apple.

Con chip chỉ là lý do.

Apple có kỹ thuật kinh doanh biến iPhone thành một thứ vượt khỏi định nghĩa điện thoại: phương tiện liên lạc, vừa là công cụ làm việc, vừa là máy ảnh, ví điện tử, thiết bị giải trí, biểu tượng thẩm mỹ và đôi khi là tấm danh thiếp không lời.

Apple không chỉ bán hiệu năng. Apple bán cảm giác người sở hữu iPhone đang thuộc về một tầng tiêu dùng hiện đại, tinh tế và đáng tin cậy hơn.

Đó là kỹ thuật kinh doanh làm nên thương hiệu Apple.

1. Con chip chỉ là bề mặt

Nhiều thương hiệu tăng giá lập tức bị phản ứng. Apple tăng giá lại thường kéo theo một làn sóng truyền thông quốc tế giải thích giúp thương hiệu: đời mới mạnh hơn, chip tốt hơn, camera xịn hơn, vật liệu cao cấp hơn.

Đây là nghệ thuật định giá của Apple. Giá cao không chỉ là hệ quả của chi phí mà là một phần của nhận diện có chủ đích của thương hiệu.

iPhone nếu bán quá rẻ sẽ mất một phần hào quang thương hiệu. Fan “Táo khuyết” không chỉ mua công năng. Họ mua cảm giác mình đang sở hữu thứ tốt nhất, ổn định nhất, ít rủi ro nhất.

Thực tế, phần lớn người dùng bình thường chỉ sử dụng một phần rất nhỏ tính năng của điện thoại, có thể 10-15%. Họ không thật sự cần biết chip 3nm khác chip 2nm ra sao. Họ cũng không nâng cấp iPhone liên tục chỉ vì một con số kỹ thuật nhỏ hơn trên dây chuyền bán dẫn. Nhưng họ vẫn “nghiện iPhone.”

2. iPhone gắn với một hệ sinh thái

Có nhiều chiếc điện thoại hệ điều hành Android cùng cấu hình có thể rẻ hơn iPhone. Nhưng iPhone không đua cấu hình thuần túy với các đối thủ.

Apple bán sự liền mạch: iOS, iCloud, AirDrop, Apple Watch, MacBook, AirPods, camera, video, bảo mật và cả giá trị bán lại. Khi đã bước vào hệ sinh thái Apple, người dùng rất khó rời đi.

Ở Việt Nam, iPhone càng có nhiều vai hơn. Nó vừa là công cụ làm việc, vừa là máy ảnh, ví điện tử, thiết bị giải trí, công cụ bán hàng online, công cụ livestream và công cụ xây dựng hình ảnh cá nhân.

Với content creator, chủ shop, môi giới, nhân viên kinh doanh, iPhone không còn đơn thuần là điện thoại. Nó là một thiết bị sản xuất, công cụ làm việc tạo ra tiền. Nó giúp họ chụp ảnh đẹp hơn, quay video tiện hơn, giao tiếp chuyên nghiệp hơn và xuất hiện chỉn chu hơn trước khách hàng.

Vì vậy, nhiều người tự lý giải: đắt một lần nhưng đáng tiền. Điều này có lý.

Với nhiều người Việt, iPhone không nằm hẳn trong ngăn “đồ dùng điện tử cá nhân”. Nó nằm giữa ba ngăn: món đồ liên lạc, công cụ kiếm tiền và vật dụng xây dựng/đại diện hình ảnh cá nhân.

3. Trả góp làm giá cao trở nên “nhỏ lại”

35 triệu đồng (tạm tính) là con số lớn với phần đông người Việt cho một món đồ tiêu dùng cá nhân. Nhưng 1,5 triệu đồng mỗi tháng trong 24 tháng lại nghe dễ chịu hơn nhiều. Trên web Apple Việt Nam luôn để kèm mức giá trả góp hàng tháng!

Tài chính tiêu dùng đã bẻ nhỏ cú sốc giá của iPhone. Trong tiêu dùng truyền thống, giá cao là rào cản khiến thế hệ cũ chùn tay. Người ta phải chờ đủ tiền rồi mới mua và khi có đủ tiền lại đổi ý. Trong tiêu dùng hiện đại, giá cao được chia nhỏ thành dòng tiền tháng. Người mua không cần băn khoăn: “Có đủ 35 triệu đồng không?”. Họ chỉ cần có một số tiền ban đầu và khả năng trả góp mỗi thái 1 triệu.

Đó là một thay đổi rất lớn trong tâm lý tiêu dùng. Trả góp không làm iPhone rẻ đi. Nó chỉ làm cảm giác đau ví được chia thành nhiều lát mỏng hơn. Dĩ nhiên kéo theo những “công nhân trả góp iPhone.”

4. Giá trị bán lại khiến iPhone giống một tài sản tiêu dùng

Một lý do quan trọng khiến người Việt thu nhập trung bình vẫn cố gắng sở hữu iPhone: nó giữ giá tốt hơn nhiều dòng máy khác.

Người mua không chỉ nghĩ “mất 35 triệu đồng”. Họ nghĩ thêm vế phụ: “có dùng hai năm vẫn bán lại được” chứ không đến nỗi đem cho người thân như điện thoại Androin

Apple và các hệ thống bán lẻ thêm chất xúc tác cho logic này bằng chương trình thu cũ đổi mới. Người dùng không phải bước vào một giao dịch mua đứt đoạn. Họ bước vào một chu kỳ nâng cấp: dùng máy cũ, bán lại, bù thêm tiền, lên đời máy mới.

Đây là chiêu tâm lý nhiều thương hiệu Việt Nam nên học hỏi.

Apple không chỉ bán chiếc iPhone mới. Apple thiết kế cả một chiếc thang để lôi kéo người dùng leo từ đời cũ lên đời mới. Mỗi bậc thang đều khiến người dùng có cảm giác mình không mua quá đắt, vì chiếc máy cũ vẫn còn giá trị.

Giá trị bán lại khiến iPhone giống một tài sản tiêu dùng. Nó vẫn mất giá, nhưng mất giá trong một trật tự dễ chấp nhận hơn.

5. Người Việt mua iPhone bằng cả ẩn ức xã hội

Ở các nước thu nhập cao, iPhone vẫn là thiết bị cao cấp nhưng nằm trong khả năng tiêu dùng phổ biến. Ở Việt Nam, với thu nhập bình quân theo GDP khoảng 8–9 triệu đồng mỗi tháng, một chiếc iPhone cao cấp thật sự là món hàng rất đắt, có thể tương đương 5–8 tháng thu nhập.

Nhưng chính khoảng cách đó lại làm iPhone có sức hấp dẫn mạnh trong một số nhóm người dùng nhất định với khát khao thể hiện “cái tôi.”

iPhone không chỉ là điện thoại. Nó là hình ảnh cá nhân. Người trẻ mới đi làm mua iPhone như một phần thưởng. Người kinh doanh mua iPhone để tạo hình ảnh chuyên nghiệp. Người làm nội dung mua iPhone vì camera và sự tiện dụng. Người dùng phổ thông mua vì cảm giác “an tâm”, “bền”, “không lỗi vặt”, “dễ bán lại”.

Đằng sau một chiếc iPhone là nhiều lớp tâm lý: nhu cầu tiện dụng, nhu cầu an toàn, nhu cầu thể hiện và cả khát vọng đi lên.

Apple thành công ở Việt Nam vì họ không chỉ bán một chiếc điện thoại bằng vài tháng lương. Họ bán cảm giác vài tháng lương đó có thể đổi lấy một vị trí khác trong mắt người xung quanh và cả tâm lý tự tin ở phía người mua.

Vì thế, mỗi lần iPhone tăng giá, người dùng có lý do để phàn nàn. Nhưng rất nhiều người vẫn sẽ đặt cọc, trả góp, xếp hàng, rồi tự nhủ: Đắt nhưng đáng.

Đó mới là quyền lực thật sự của thương hiệu và nghệ thuật kinh doanh của Apple.

--------------

Nguồn: Omega Money