Dự án Khu phức hợp Nhà Rồng - Khánh Hội, từng được quy hoạch với hơn 3.000 căn hộ, đang đứng trước bước ngoặt lớn khi chủ đầu tư chính thức đề xuất loại bỏ hoàn toàn chức năng nhà ở. Thay vào đó, khu đất ven sông Sài Gòn này sẽ được phát triển thành một tổ hợp không gian công cộng - văn hóa - du lịch - dịch vụ đa chức năng, lấy hình tượng con rồng hướng về quận 1 (cũ) làm ý niệm chủ đạo.
Định hướng mới này xuất phát từ chủ trương của TPHCM. Cuối tháng 10/2025, tại hội nghị tổng kết 50 năm văn học nghệ thuật TPHCM, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang cho biết thành phố đã quyết định dừng phát triển dự án nhà ở tại khu vực Bến Nhà Rồng (quận 4 cũ) nhằm mở rộng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh và hình thành công viên công cộng.
Theo đó, Không gian văn hóa Hồ Chí Minh sẽ được mở rộng về phía Bến Nhà Rồng; phần diện tích còn lại được quy hoạch thành công viên, kết hợp mở rộng trục đường Nguyễn Tất Thành và phát triển các dịch vụ công cộng, tuyệt đối không phát triển nhà ở.
Hưởng ứng chủ trương này, Công ty TNHH Đầu tư Phát triển Đô thị Ngọc Viễn Đông - chủ đầu tư dự án Khu phức hợp Nhà Rồng - Khánh Hội đã gửi kiến nghị tới lãnh đạo TPHCM và các sở, ngành, khẳng định sẵn sàng điều chỉnh toàn bộ quy hoạch đã được phê duyệt trước đó. Doanh nghiệp bày tỏ mong muốn đồng hành cùng thành phố trong việc kiến tạo một không gian văn hóa - sinh thái - cộng đồng mang tính biểu tượng, thay vì phát triển khu đất như một dự án bất động sản đơn thuần.
Cụ thể, toàn bộ quỹ đất ở trong quy hoạch cũ đã được loại bỏ. Phương án mới được đề xuất là một tổ hợp không gian công cộng, công trình văn hóa, du lịch và dịch vụ đa chức năng. Hình ảnh con rồng hướng về trung tâm quận 1 (cũ) được chọn làm trục ý niệm xuyên suốt, vừa gợi nhắc tên gọi lịch sử Nhà Rồng và biểu tượng “Hòn ngọc Viễn Đông”, vừa thể hiện khát vọng kết nối, thịnh vượng và vươn ra thế giới của TPHCM.
Điểm nhấn quan trọng nhất của quy hoạch mới là ưu tiên tuyệt đối cho không gian xanh. Gần 58% diện tích toàn khu được dành cho cây xanh và mặt nước, hình thành một tổ hợp công viên - bảo tàng văn hóa ven sông quy mô lớn. Khoảng 25% diện tích được bố trí cho các công trình công cộng phục vụ văn hóa, du lịch, dịch vụ và sinh hoạt cộng đồng. Phần diện tích còn lại, hơn 17%, dành cho cảng du lịch quốc tế - cấu phần chiến lược trong tầm nhìn phát triển TPHCM thành trung tâm du lịch tàu biển trong tương lai.
Quy hoạch cũng mở rộng khu vực Bến Nhà Rồng - Bảo tàng Hồ Chí Minh, kết nối liên hoàn với công viên và không gian văn hóa ven sông. Các quảng trường trung tâm, đài phun nước, cầu đi bộ trên cao và cầu đi bộ bắc sang quận 1 (cũ) được tổ chức thành một trục đi bộ - trải nghiệm văn hóa liên tục, mở ra tầm nhìn trực diện về phía trung tâm lịch sử của thành phố.
Các không gian tiện ích đa tầng tích hợp thương mại, dịch vụ, giải trí, ẩm thực và kinh tế đêm được bố trí có chọn lọc, khéo léo “ẩn mình” dưới các mảng xanh, nhằm đảm bảo tầm nhìn ra sông Sài Gòn luôn thông thoáng.
Một trong những cấu phần then chốt của quy hoạch là cảng du lịch tàu biển quốc tế. Với lợi thế hiếm có là dòng sông Sài Gòn ăn sâu vào nội đô, cảng này cho phép du khách quốc tế tiếp cận trực tiếp trung tâm thành phố bằng đường thủy, qua đó giảm áp lực cho hệ thống giao thông đường bộ.
Theo định hướng mới, Khu phức hợp Nhà Rồng - Khánh Hội không tồn tại như một khu vực biệt lập, mà được kết nối chặt chẽ với hệ sinh thái thương mại - giải trí - văn hóa của quận 1 (cũ), từ Đồng Khởi, Nguyễn Huệ đến các không gian ven sông.
Bên cạnh đó, chủ đầu tư còn đề xuất dành một phần quỹ đất để mở rộng đường Nguyễn Tất Thành, góp phần giải quyết tình trạng ùn tắc kéo dài nhiều năm trên tuyến giao thông huyết mạch này. Do đã hoàn tất công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng trong phạm vi dự án, giải pháp này được đánh giá có tính khả thi cao.
“Nếu được triển khai đúng tinh thần quy hoạch, dự án sẽ trở thành động lực phát triển mới, góp phần nâng tầm vị thế TPHCM trong mạng lưới các trung tâm thương mại, du lịch và dịch vụ quốc tế”, đại diện chủ đầu tư nhận định.
Trao đổi với PV Tiền Phong, kiến trúc sư Khương Văn Mười - nguyên Chủ tịch Hội Kiến trúc sư TPHCM đánh giá việc dừng dự án nhà ở tại khu vực Bến Nhà Rồng để mở rộng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh và công viên là một quyết định đúng đắn, thể hiện tầm nhìn dài hạn và nhân văn trong phát triển đô thị. Theo ông, TPHCM đang thiếu nghiêm trọng mảng xanh và không gian sinh hoạt cộng đồng; nếu tiếp tục phát triển bất động sản, khu vực này sẽ gia tăng áp lực giao thông và ngập nước cho cả khu trung tâm.
Ông Mười cho rằng Không gian Hồ Chí Minh không chỉ là nơi trưng bày tư liệu hay hiện vật, mà cần được hiểu như một không gian sống, nơi người dân có thể đi bộ, chiêm nghiệm và kết nối với lịch sử, tinh thần của thành phố mang tên Bác. Nếu được triển khai hiệu quả, đây sẽ là một dấu ấn quan trọng trong tiến trình phát triển đô thị của TPHCM - một thành phố hiện đại nhưng vẫn nhân văn và giàu bản sắc văn hóa.
