Báo cáo mới đây của SHS cho chúng ta câu chuyện của ngành điện Việt Nam có tính chi phối rất cao, đặc biệt là trong các khâu sau:
- Truyền tải, điều độ, phân phối đều do các đơn vị thuộc EVN đảm nhận. Cụ thể gồm 5 Tổng công ty điện lực Bắc - Trung - Nam, Hà Nội và TP.HCM.
- Cung cấp đầu vào bị chi phối bởi: PV GAS cung cấp khí đốt; Tập đoàn Than Khoáng sản VN và Tổng Công ty Đông Bắc cung cấp than
- Sản xuất điện là khâu mở cửa nhiều nhất trong chuỗi giá trị ngành điện Việt Nam với 43% của tư nhân, còn EVN và các doanh nghiệp có vốn nhà nước chiếm tỷ trọng chi phối, đặc biệt trong các nguồn điện than và thủy điện lớn
Nghị quyết 70-NQ/TW ban hành ngày 20/8/2025 mang tính chiến lược đột phá, định hướng lại toàn bộ cấu trúc ngành điện:
- Tách bạch chuỗi giá trị: sản xuất – truyền tải – phân phối – bán lẻ sẽ được tổ chức theo mô hình tách rời, hướng tới cấu trúc thị trường điện minh bạch và có cạnh tranh thực chất.
- Khuyến khích tư nhân và FDI tham gia mọi khâu, đặc biệt là phân phối và bán lẻ – đây là điểm mới so với các chính sách trước đó vốn chỉ tập trung vào sản xuất.
- Cơ chế Cơ chế mua bán điện trực tiếp DPPA (Direct Power Purchase Agreement) chính thức được thúc đẩy, tạo nền tảng cho doanh nghiệp được chọn mua điện từ nguồn điện tái tạo với giá và điều kiện linh hoạt hơn.
