Chính phủ vừa ban hành Nghị định 57/2026/NĐ-CP về cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp, có hiệu lực từ ngày 13/2. Quy định mới được đánh giá mở ra một đợt sắp xếp, cổ phần hóa quy mô lớn, tập trung vào các tập đoàn, tổng công ty giữ vai trò trụ cột của nền kinh tế.
Mục tiêu xuyên suốt là:
🔹 Nâng cao hiệu quả sản xuất – kinh doanh
🔹 Tăng năng lực cạnh tranh
🔹 Bảo toàn và phát triển vốn nhà nước
🏢 Làm rõ phạm vi doanh nghiệp cổ phần hóa
Theo Nghị định, đối tượng cổ phần hóa là doanh nghiệp cấp 1 do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, bao gồm:
- Công ty mẹ của tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước
- Công ty mẹ trong mô hình công ty mẹ – công ty con
- Công ty TNHH một thành viên độc lập 100% vốn nhà nước
Phụ lục 3 kèm theo Nghị định liệt kê 21 doanh nghiệp do Thủ tướng quyết định cơ cấu lại vốn. Đây đều là các “đầu tàu” trong lĩnh vực năng lượng, viễn thông, hạ tầng, vận tải, tài chính – ngân hàng và nông nghiệp.
📌 Danh sách 21 doanh nghiệp trọng điểm
- Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng Quốc gia Việt Nam
- Tập đoàn Điện lực Việt Nam
- Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội
- Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam
- Tập đoàn Hóa chất Việt Nam
- Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam
- Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam
- Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam
- Tổng công ty Hàng không Việt Nam
- Tổng công ty Hàng hải Việt Nam
- Tổng công ty Đường sắt Việt Nam
- Tổng công ty Đầu tư Phát triển đường cao tốc Việt Nam
- Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam
- Tổng công ty Cà phê Việt Nam
- Tổng công ty Lương thực miền Nam
- Tổng công ty Lương thực miền Bắc
- Tổng công ty Lâm nghiệp Việt Nam
- Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước
- Tập đoàn Bảo Việt
- Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam
💰 Ai được mua cổ phần?
Điều 8 của Nghị định quy định 3 nhóm nhà đầu tư được tham gia mua cổ phần khi doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa:
1️⃣ Nhà đầu tư trong nước (không hạn chế số lượng mua)
2️⃣ Nhà đầu tư nước ngoài (phải mở tài khoản theo quy định ngoại hối, đặt cọc bằng ngoại tệ chuyển khoản khi đấu giá)
3️⃣ Nhà đầu tư chiến lược trong và ngoài nước đáp ứng điều kiện theo quy định
Đồng thời, Nghị định cũng siết chặt các trường hợp không được mua cổ phần phát hành lần đầu như: thành viên Ban Chỉ đạo cổ phần hóa (trừ đại diện doanh nghiệp), tổ chức tư vấn, kiểm toán xác định giá trị doanh nghiệp, công ty con – công ty liên kết trong cùng tập đoàn và các bên có liên quan theo Luật Doanh nghiệp 2020.
🎯 Trọng tâm: hiệu quả và minh bạch
Đợt cơ cấu lần này không chỉ dừng ở việc chuyển đổi sở hữu, mà hướng tới:
📈 Tăng hiệu quả hoạt động
🔍 Minh bạch quản trị doanh nghiệp
🌍 Thu hút nguồn lực xã hội, đặc biệt là nhà đầu tư chiến lược
Trong bối cảnh yêu cầu tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao sức cạnh tranh quốc gia, Nghị định 57 được xem là bước đi quan trọng nhằm tái cấu trúc khu vực doanh nghiệp nhà nước, đồng thời giữ vững vai trò dẫn dắt ở các ngành then chốt.
