Khi nhắc đến hệ thống tài chính tại Việt Nam, người ta thường nghĩ ngay đến nhóm "Big 4" - 4 ngân hàng thương mại Nhà nước có quy mô lớn nhất và đóng vai trò chủ chốt đối với nền kinh tế. Nhóm này bao gồm Vietcombank, VietinBank, BIDV và Agribank. Mỗi ngân hàng đều có một thế mạnh riêng, nhưng Agribank luôn nổi bật lên như một doanh nghiệp nhà nước hạng đặc biệt, mang trong mình sứ mệnh lịch sử và đặc thù gắn liền với định hướng phát triển "tam nông" (nông nghiệp, nông dân, nông thôn) của đất nước.
ĐIỂM MẠNH CỐT LÕÍ: NÔNG NGHIỆP, GIẢM NGHÈO VÀ AN SINH XÃ HỘI
Không giống các ngân hàng thương mại khác tập trung chủ yếu vào khu vực thành thị, sức mạnh của Agribank nằm ở độ phủ sóng và sự gắn kết sâu sắc với người dân mọi miền:
• Cho vay nông nghiệp: Agribank là ngân hàng chủ lực trong đầu tư tín dụng nông nghiệp, cung cấp dòng vốn thiết yếu cho các hoạt động trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản và các hộ kinh doanh. Tính đến giữa năm 2026, dư nợ cho vay trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn của ngân hàng đạt hơn 1,32 triệu tỷ đồng, chiếm tới 64,9% tổng dư nợ.
• Hỗ trợ người nghèo vươn lên: Ngân hàng luôn dành sự quan tâm đặc biệt thông qua nhiều gói vay ưu đãi, giúp người nghèo và hộ cận nghèo phát triển sản xuất với thủ tục vay dễ dàng. Tiêu biểu là các chương trình cho vay tín chấp qua Tổ vay vốn tại địa phương với mức lãi suất thấp (chỉ từ 6,24%/năm) và các gói vay được Nhà nước hỗ trợ 50% lãi suất cho 64 huyện nghèo.
• Đảm bảo an sinh xã hội: Agribank cung cấp các khoản vay phục vụ tiêu dùng và đời sống đa dạng như mua xe, xây sửa nhà, khám chữa bệnh, du học và xuất khẩu lao động. Ngân hàng luôn đồng hành, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp vượt qua các giai đoạn khó khăn, góp phần quan trọng vào việc ổn định kinh tế vĩ mô và đảm bảo an sinh xã hội.
TÌNH HÌNH KINH DOANH ẤN TƯỢNG
Bên cạnh vai trò hỗ trợ cộng đồng, Agribank liên tục gặt hái được những kết quả kinh doanh vô cùng ấn tượng, củng cố vị trí dẫn đầu của mình trên thị trường tài chính:
• Quy mô và tài sản dẫn đầu: Agribank tự hào sở hữu mạng lưới rộng lớn nhất toàn hệ thống với gần 2.300 chi nhánh, phòng giao dịch cùng đội ngũ hơn 40.000 cán bộ nhân viên. Tính đến giữa năm 2026, tổng tài sản của ngân hàng đã đạt mức trên 2,7 triệu tỷ đồng. Tổng nguồn vốn huy động của Agribank vượt 2,5 triệu tỷ đồng và dư nợ cho vay nền kinh tế vượt mốc 2 triệu tỷ đồng.
• Hành trình nâng vốn bứt phá: Dù sở hữu quy mô tài sản khổng lồ, vốn điều lệ của Agribank từng có giai đoạn bị tụt hậu so với các ngân hàng khác trong hệ thống. Tuy nhiên, nút thắt này đã được tháo gỡ mạnh mẽ khi vào ngày 6/7/2026, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt bổ sung gần 29.690 tỷ đồng vốn điều lệ cho giai đoạn 2025 - 2027 từ nguồn lợi nhuận giữ lại.
• Mục tiêu vươn tầm: Kế hoạch này sẽ giúp tổng vốn điều lệ của Agribank tăng ngoạn mục từ 51.638 tỷ đồng lên 81.328 tỷ đồng. Nguồn vốn mới này là "bệ phóng" giúp Agribank cải thiện tỷ lệ an toàn vốn (đáp ứng chuẩn Basel II nâng cao và Basel III), mở rộng quy mô kinh doanh và tiến gần hơn tới mục tiêu lọt top 100 ngân hàng lớn nhất châu Á.
ĐẦU LÀ RÀO CẢN CHƯA NIÊM YẾT?
Dù có quy mô và vị thế quan trọng, Agribank hiện vẫn là ngân hàng duy nhất trong nhóm "Big 4" chưa hoàn tất quá trình cổ phần hóa và niêm yết trên sàn chứng khoán. Trong khi đó, Vietcombank, VietinBank và BIDV đã lần lượt chuyển đổi thành công từ hơn một thập kỷ trước (vào các năm 2008, 2009 và 2012).
Kế hoạch cổ phần hóa của Agribank đã nhiều lần bị lùi thời hạn (từ năm 2007, sang giai đoạn 2016 - 2020 và hiện tại là 2021 - 2026) do những vướng mắc phức tạp sau:
• Yếu tố lịch sử và thị trường: Ở những giai đoạn đầu, tiến trình này bị chững lại do tác động từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu (2008 - 2009) và sự biến động của hệ thống ngân hàng Việt Nam (2011 - 2013).
• Khối lượng tài sản nhà đất khổng lồ: Đây là nút thắt cốt lõi. Theo quy định pháp luật (Nghị định 126), ngân hàng chỉ được phép triển khai định giá để cổ phần hóa sau khi phương án sắp xếp, xử lý cơ sở nhà đất được phê duyệt. Tuy nhiên, Agribank lại đang quản lý tới 294 cơ sở nhà đất với tổng diện tích lên tới 2,6 triệu m2, trải dài từ các cấp xã, huyện, thành phố cho đến hải đảo.
• Hồ sơ pháp lý chắp vá: Các khu đất này được hình thành từ nhiều giai đoạn lịch sử (từ thời bao cấp đến nay), dẫn đến hồ sơ pháp lý không đầy đủ, thủ tục chưa hoàn thiện, và nhiều mảnh đất vẫn đang trong tình trạng tranh chấp. Ngoài ra, việc định giá giá trị thương hiệu cho một doanh nghiệp quá lớn cũng là một thách thức.
• Giải pháp tình thế: Sự việc phức tạp đến mức tính đến đầu năm 2024, Agribank vẫn còn 29 mảnh đất vướng mắc pháp lý và ban lãnh đạo ngân hàng đã phải xin chỉ đạo từ Thủ tướng để bàn giao nguyên trạng lại các khu đất này cho địa phương nhằm đẩy nhanh tiến độ cổ phần hóa.
Nguồn: Nguyễn Tuấn Thành
