Dự án BOT Bắc Giang – Lạng Sơn, có tổng mức đầu tư hơn 12.188 tỷ đồng, đang đứng trước nguy cơ vỡ phương án tài chính sau gần 6 năm vận hành, khiến nhà đầu tư rơi vào tình trạng thiếu vốn nghiêm trọng.
Tuyến cao tốc này được thông xe kỹ thuật vào cuối tháng 9/2019, chính thức hoạt động đầu năm 2020 và bắt đầu thu phí từ giữa tháng 2/2020. Tuy nhiên, đến nay doanh thu từ thu phí chỉ đạt khoảng 30 tỷ đồng/tháng — tương đương chỉ 32% so với kế hoạch ban đầu, dẫn tới dòng tiền trả nợ gốc và lãi vay gặp khó.
Dự án do CTCP BOT Bắc Giang – Lạng Sơn đầu tư xây dựng, trong đó các cổ đông chính gồm CTCP Đầu tư Hạ tầng Giao thông Đèo Cả (HHV), CTCP Lizen, Công ty TNHH Hòa Hiệp và Công ty TNHH Xây dựng Mỹ Đà. Tuy nhiên, phần tín dụng từ VietinBank mới giải ngân được khoảng 9.229/10.169 tỷ đồng, khiến dự án thiếu thanh khoản. Một số nhà thầu đã yêu cầu mở thủ tục giải thể doanh nghiệp dự án do không còn khả năng thanh toán chi phí xây lắp.
Ngoài ra, việc tuyến cao tốc Hữu Nghị – Chi Lăng chưa hoàn thành khiến tuyến Bắc Giang – Lạng Sơn bị “cụt” đầu ra, không thể khai thác tối đa hiệu quả đầu tư. Điều này càng kéo giảm thu phí và khiến phương án tài chính ban đầu trở nên khó thực hiện.
Trước tình hình đó, Văn phòng Chính phủ đã ban hành thông báo chỉ đạo hoàn thiện dự thảo Nghị định hướng dẫn xử lý các vướng mắc tại các dự án BOT. Trong đó, các bộ ngành liên quan được giao rà soát, đánh giá các vấn đề pháp lý, đặc biệt là phương án chi phí lãi vay trong giai đoạn vận hành và các quy định khi dự án phải chấm dứt hợp đồng trước hạn.
Một trong những “phao cứu sinh” được đề xuất là việc hỗ trợ nguồn vốn từ Nhà nước cho các dự án BOT gặp khó khăn. Theo đề xuất từ Bộ Xây dựng, Nhà nước có thể hỗ trợ khoảng 8.482 tỷ đồng cho 4 dự án BOT có doanh thu sụt giảm mạnh và kém hiệu quả, trong đó có BOT Bắc Giang – Lạng Sơn. Việc này được kỳ vọng giúp doanh nghiệp dự án duy trì hoạt động khai thác, bảo đảm hiệu quả đầu tư, đồng thời giảm thiểu rủi ro tài chính và duy trì kết cấu hạ tầng quan trọng
