Trung Quốc mua nông sản Mỹ chậm, cam kết 17 tỷ USD đứng trước phép thử

Mức mua nông sản Mỹ ngoài đậu tương của Trung Quốc năm nay đang trên đà thấp nhất trong bảy năm, dù hai nước đã có thỏa thuận mua hàng chục tỷ USD hàng nhập khẩu. Đó là kết quả phân tích số liệu hải quan của Reuters, và nó càng làm rõ những nghi ngờ kéo dài quanh thỏa thuận này.

Cam kết 17 tỷ USD và con số thực tế mới chỉ 7,2 tỷ USD

Hồi tháng 5, Nhà Trắng cho biết Bắc Kinh đồng ý mua 17 tỷ USD nông sản Mỹ mỗi năm kể từ 2026. Riêng năm nay, mục tiêu được tính theo tỷ lệ cho phần thời gian còn lại. Khoản này nằm ngoài cam kết mua đậu tương Mỹ mà Trung Quốc đưa ra từ tháng 10 năm ngoái.

Trung Quốc đang đi đúng hướng để đạt mục tiêu đậu tương. Nhưng với các mặt hàng còn lại, từ thịt đến ngô, họ mới mua được 7,2 tỷ USD trong giai đoạn tháng 1 đến tháng 9. Đây là mức thấp nhất của giai đoạn này kể từ năm 2019, thời điểm cuộc chiến thương mại lần thứ nhất đang ở đỉnh điểm.

Việc Bắc Kinh có đang vi phạm cam kết hay không vẫn chưa rõ. Nhà Trắng chưa nói thời hạn bắt đầu tính từ lúc công bố hồi tháng 5, hay chỉ tính khi các đợt giảm thuế mà Trung Quốc đề xuất được chốt xong. Việc chốt đó đến nay vẫn chưa diễn ra.

Nông dân Mỹ sốt ruột trước bầu cử giữa kỳ

Mức mua chậm làm thêm nghi ngờ về khả năng nhập khẩu tăng vọt trong năm nay. Điều này khiến nông dân Mỹ bực bội, khi họ vốn đang phải chịu giá nhiên liệu cao. Nó cũng tiếp thêm sức cho nỗ lực của đảng Dân chủ nhằm lôi kéo cử tri vùng nông nghiệp trung tâm khỏi đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump, trước cuộc bầu cử giữa kỳ diễn ra vào thứ Ba.

Ông Tim Lust, giám đốc điều hành Hiệp hội các nhà sản xuất cao lương Mỹ, nói rằng nông dân của họ rất yêu nước, nhưng nhiều kho chứa vẫn đầy ngũ cốc và họ muốn thấy giao dịch sôi động hơn. Theo ông, đậu tương đang được mua bán, còn các loại nông sản khác thì không.

Bộ Nông nghiệp Mỹ chuyển các câu hỏi về cách tính theo tỷ lệ sang Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR). Còn USTR, Nhà Trắng và Bộ Thương mại Trung Quốc chưa trả lời yêu cầu bình luận.

Nhu cầu yếu và cạnh tranh gay gắt cản đường hàng Mỹ

Các nhà phân tích cho rằng, ngay cả khi lượng mua tăng lên, nhu cầu yếu của Trung Quốc cùng sự cạnh tranh gay gắt vẫn khiến mục tiêu khó đạt, trừ khi Bắc Kinh yêu cầu các doanh nghiệp nhà nước vào cuộc mua hàng.

Hãy nhìn vào ngô. Năm 2021, ở đỉnh cao, Trung Quốc nhập khẩu ngô Mỹ trị giá 5,6 tỷ USD, gần 20 triệu tấn. Tháng trước, COFCO Futures, công ty môi giới hợp đồng tương lai có liên kết với tập đoàn thương mại nhà nước Cofco, cho biết ngô Mỹ kém cạnh tranh, một phần vì nguồn cung trong nước dồi dào. Công ty này dự báo Trung Quốc nhập khoảng 900.000 tấn ngô Mỹ trong niên vụ 2026/27, vốn bắt đầu từ tháng 9.

Cao lương, một loại ngũ cốc dùng làm thức ăn chăn nuôi, cũng gặp khó. Lượng cao lương Mỹ bán sang Trung Quốc từng đạt đỉnh 6,5 triệu tấn, trị giá 2,1 tỷ USD, vào năm 2021. Nay hàng Mỹ phải cạnh tranh với Brazil, nước được phép xuất vào Trung Quốc từ tháng 9 năm 2025. Theo ông Eduardo Vanin, chiến lược gia nông nghiệp cấp cao của Marex, Brazil đã chở 1,7 triệu tấn sang Trung Quốc từ đầu năm và còn khoảng gần 1 triệu tấn nữa đã lên kế hoạch giao. Số liệu chính phủ Mỹ cho thấy Mỹ xuất khoảng 3,7 triệu tấn cao lương sang Trung Quốc đến hết tháng 8. Con số này cao hơn hẳn một năm trước, khi thương mại bị đình trệ vì căng thẳng song phương, nhưng các đơn hàng đã cạn dần trong bốn tháng qua.

Thịt Mỹ cũng vướng nhiều rào cản

Thịt Mỹ, từng đem lại vài tỷ USD kim ngạch nhập khẩu cho Trung Quốc, cũng gặp trở ngại tương tự. Thịt lợn và thịt gà đang dư cung ngay trong nước Trung Quốc, còn giá thịt bò Mỹ cao vì đàn bò giảm.

Thịt bò còn vướng rào cản quy định, dù hồi tháng 5 Trung Quốc đã gia hạn giấy phép xuất khẩu cho hơn 400 nhà máy của Mỹ. Theo Liên đoàn Xuất khẩu Thịt Mỹ, khoảng một nửa công suất giết mổ bò thịt nuôi vỗ béo của Mỹ chưa đủ điều kiện xuất sang Trung Quốc. Phát ngôn viên Joe Schuele của liên đoàn cho biết một số nhà máy bị cấm sau khi phía Trung Quốc báo cáo phát hiện dư lượng các chất không được nước này cho phép.

Có thể Bắc Kinh phải dùng “bàn tay” doanh nghiệp nhà nước

Với những rào cản ấy, các nhà phân tích cho rằng Bắc Kinh nhiều khả năng phải dựa vào các đơn vị mua của nhà nước để đạt mục tiêu 17 tỷ USD, giống như họ đang làm với đậu tương. Họ nói thêm rằng việc đó có xảy ra hay không rốt cuộc là một câu hỏi chính trị.

Ông Darin Friedrichs, đồng sáng lập công ty tư vấn Sitonia Consulting, chuyên về thị trường nông sản Trung Quốc, nhận xét rằng phần lớn việc này phụ thuộc vào mức độ Trung Quốc dùng doanh nghiệp nhà nước để mua hàng. Theo ông, khó có thể đạt 17 tỷ USD với các mặt hàng ngoài đậu tương nếu không có những đơn mua do nhà nước chỉ đạo, không theo cơ chế thị trường.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Trong chu kỳ kinh tế, dòng tiền đầu tư được luân chuyển giữa các loại tài sản đầu tư khác nhau để tối đa hóa lợi nhuận. Hiện nay Sở giao dịch hàng hóa VN mới được cấp phép liên thông trên thị trường hàng hóa quốc tế và đầu tư trực tiếp trên các sàn hàng hóa thế giới, với các sản phẩm thiết yếu như là: Đồng, Bạc, Cà phê, Đường, Nông sản ...

Nhà đầu tư có thể tham gia giao dịch trực tiếp trên thị trường hàng hóa của Bộ Công Thương. Với nhiều ưu điểm như: Mua bán 2 chiều, T0, miễn lãi margin ... Liên hệ với tôi qua số Zalo ở phần tên tác giả để hợp tác và nhận các tư vấn tốt nhất về thị trường hàng hoá.

Mobile/Zalo: 0886.389.535
THAM GIA NHÓM TIN TỨC
THEO DÕI TRANG CÁ NHÂN FACEBOOK