TIẾC CHO BAMBOO — MỘT GIẤC MƠ ĐÃ TỪNG BAY RẤT XA
Có những doanh nghiệp khiến người ta tiếc vì những điều họ đã kịp làm được. Bamboo Airways là một trường hợp như thế: từng khiến hành khách kỳ vọng vào một lựa chọn mới, rồi chật vật giữ lại chính đôi cánh của mình.
Thành lập năm 2017, Bamboo cất chuyến bay thương mại đầu tiên ngày 16/1/2019. Phía sau là tham vọng của ông Trịnh Văn Quyết, cùng đội ngũ ban đầu có Tổng giám đốc Đặng Tất Thắng. Lời hứa “Hơn cả một chuyến bay” mở ra kỳ vọng về một hãng hàng không Việt coi dịch vụ là lý do để khách quay lại.
Vì sao ông Quyết quyết làm hàng không? Nhìn từ kinh doanh, đó là mảnh ghép giúp FLC chủ động đưa khách tới các quần thể nghỉ dưỡng. Máy bay mang khách đến, khách sạn giữ khách lại; điểm đến đông hơn tạo thêm cơ hội cho dịch vụ và bất động sản. Trong cuộc phỏng vấn năm 2019, ông Quyết khẳng định hàng không là bài toán có tính toán, không đơn thuần là cuộc chơi liều lĩnh.
Theo tôi, sức hấp dẫn còn nằm ở vị thế và danh tiếng. Một hãng bay tạo việc làm, kết nối địa phương, đưa hình ảnh Việt Nam ra thế giới; nhờ đó, doanh nghiệp có thêm vai trò trong phát triển kinh tế và ngoại giao thương mại. Tháng 2/2019, Bamboo ký thỏa thuận mua 10 Boeing 787-9 dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng và Tổng thống Donald Trump. Đó là minh chứng cho tầm vóc mà hàng không có thể đem lại, dù không đủ để suy ra động cơ chính trị cá nhân.
Rồi giấc mơ thực sự bay xa. Bamboo từng vận hành gần 30 máy bay, có Boeing 787-9, mở đường bay tới London, Frankfurt, Sydney, Melbourne. Đó là thời rực rỡ về quy mô và hiện diện thương hiệu, dù chưa đồng nghĩa với nền tài chính vững vàng.
Nhưng vừa cất cánh đã gặp Covid-19; đến tháng 3/2022, ông Quyết bị bắt, Bamboo chịu thêm cú sốc. Những cuộc chuyển giao nối tiếp, qua các lãnh đạo Nguyễn Ngọc Trọng, Lê Thái Sâm, Lương Hoài Nam… Năm 2023, hãng trả Boeing 787, rút các đường bay xa để giảm gánh nặng. Những cánh bay từng mang niềm tự hào trở thành chi phí phải cắt bỏ.
FLC nhận lại quyền quản trị tháng 9/2025, nhưng đường hồi phục vẫn gập ghềnh. Theo dữ liệu Planespotters được báo chí dẫn lại, đến 27/8/2026, hãng chỉ còn một máy bay được ghi nhận đang khai thác. Cùng tháng, cơ quan quản lý vào cuộc về phản ánh chậm hoàn tiền vé bị hủy.
Vietnam Airlines và Vietjet cũng từng lao đao trong đại dịch. Nhưng khi khủng hoảng kéo dài, điểm tựa phía sau quyết định doanh nghiệp có thêm bao nhiêu thời gian để đứng dậy. Vietnam Airlines được NN ưu ái hỗ trợ đồng hành ; Vietjet có hệ sinh thái Sovico cùng năng lực huy động vốn, kết nối đối tác tài chính quốc tế. Bamboo cũng có FLC, nhưng khi người sáng lập gặp biến cố và tập đoàn khó khăn, điểm tựa ấy suy yếu đúng lúc hãng cần nhất. Những cuộc chuyển giao liên tiếp càng khiến hành trình phục hồi thêm chông chênh.
Sau cùng, Bamboo không trượt dài vì một nguyên nhân duy nhất. Đây là chuỗi domino: mở rộng quá nhanh → Covid và giá nhiên liệu đánh mạnh → tài chính mất cân bằng → khủng hoảng người sáng lập làm mất điểm tựa vốn và niềm tin → tái cấu trúc không đủ nhanh, đủ mạnh.
Nhìn vào sự dở dang của Bamboo mới thấy, trong sự thăng trầm của một doanh nghiệp, người lãnh đạo không chỉ là người định hướng tầm nhìn hay rót vốn, mà còn là "linh hồn", là chiếc neo giữ niềm tin cho cả một bộ máy. Một quyết sách sai lầm hay sự vắng mặt của người chèo lái ở thời điểm quyết định có thể đánh đổi bằng cả một đế chế.
Nhìn những cánh bay xanh quen thuộc dần vắng bóng trên bảng điện tử, nỗi tiếc nuối cho Bamboo không chỉ là tiếc cho một thương hiệu tử tế, mà còn là bài học đắt giá về quản trị rủi ro và sự mong manh của doanh nghiệp tư nhân Việt Nam. Dù hôm nay Bamboo đang phải gồng mình thu nhỏ để tìm lại cơ hội tái sinh, thì hành trình rực rỡ ấy vẫn mãi là một chương sử đẹp nhưng đắng ngắt — nơi mà khát vọng vươn cao đã phải trả giá quá đắt trước giông bão thương trường.
