Năm tài khóa 2026 của Mỹ khép lại với thâm hụt khoảng 1,992 nghìn tỷ USD, tệ hơn năm trước hơn 200 tỷ USD. Điểm đáng chú ý nhất là tiền lãi: tổng chi trả lãi suất cả năm đạt kỷ lục 1,36 nghìn tỷ USD, tăng 12%. Nguồn gốc cảnh báo chi phí này còn có thể tăng nhanh hơn nếu các đợt tăng lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục tác động lên nợ ngắn hạn.
Tháng 9: thâm hụt chỉ 27 tỷ USD, nhưng đừng vội mừng
Theo báo cáo hằng tháng của Bộ Tài chính Mỹ, tháng 9 là tháng cuối của năm tài khóa 2026. Tổng thu ngân sách đạt 558 tỷ USD, tăng khoảng 2,6% so với 544 tỷ USD cùng kỳ năm trước. Thuế thu nhập cá nhân chiếm 298 tỷ USD, hơn một nửa tổng thu, còn các khoản bảo hiểm xã hội và hưu trí đóng góp 149 tỷ USD.
Bên chi tiêu, tổng chi là 585 tỷ USD, tăng khoảng 70% so với 345,7 tỷ USD cùng kỳ năm trước. Nguồn gốc lưu ý phần lớn chênh lệch này đến từ yếu tố lịch thanh toán, không phải chi tiêu bùng nổ thật sự trong riêng tháng 9. Nhờ vậy, thâm hụt tháng 9 chỉ là 27 tỷ USD, dễ chịu hơn nhiều so với mức 167 tỷ USD của tháng 8, vốn cũng bị méo bởi cùng yếu tố này.
Một chi tiết khác: sau nhiều tháng Mỹ hoàn trả thuế quan theo phán quyết của Tòa án Tối cao, tháng 9 là lần đầu tiên chính phủ lại thu ròng thuế quan trở lại, dù ở mức bình thường như trước cuộc chiến thương mại gần đây.
Hai con số tháng 9 vì vậy nên đọc kèm một lưu ý: chúng bị lệch bởi lịch thanh toán, nên xu hướng cả năm mới là thước đo đáng tin hơn.
Cả năm: lần thứ hai trong lịch sử thâm hụt chạm 2 nghìn tỷ USD
Tổng thâm hụt năm tài khóa 2026 là khoảng 1,992 nghìn tỷ USD, tệ hơn năm 2025 hơn 200 tỷ USD. Tác giả nguồn gốc từng dự báo một tháng trước rằng năm nay sẽ tệ hơn năm trước khoảng 200 tỷ USD và đứng thứ ba trong lịch sử, chỉ sau hai năm khủng hoảng 2020 và 2021. Thực tế, số liệu chốt nhỉnh hơn chút so với năm 2023 (2,014 nghìn tỷ USD) nên thứ hạng đã xê dịch.
Biểu đồ sáu tháng gần nhất trong bài gốc cho thấy hai đường thu và chi tiếp tục tách xa nhau. Chi tiêu đang trên đà vượt đỉnh thời đại dịch, trong khi nguồn thu vẫn dao động trong biên độ hẹp. Tác giả cũng nhắc việc Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE) đã giải thể hơn một năm trước và thuế quan bị Tòa án Tối cao bác, theo ông nghĩa là Mỹ không còn hy vọng kiềm chi tiêu như từng kỳ vọng. Đây là nhận định của tác giả, không phải kết luận chung.
Khoản chi lãi: con số khiến cả bảng cân đối phải chú ý
Riêng tháng 9, Mỹ chi 92 tỷ USD cho lãi suất gộp. Cả năm tài khóa 2026, tổng chi lãi gộp đạt kỷ lục 1,360 nghìn tỷ USD, tăng 12% so với năm trước. Nguồn gốc còn cho biết lần đầu tiên chi lãi ròng vượt 1 nghìn tỷ USD, cụ thể 1,05 nghìn tỷ USD (số liệu này em đề nghị đối chiếu cách tính, xem phần phản biện bên dưới).
Quy ra đời thường, em ước tính mức chi lãi gộp cả năm tương đương khoảng 3,7 tỷ USD mỗi ngày.
Cứ mỗi ngày, nước Mỹ trả khoảng 3,7 tỷ USD tiền lãi, trước khi chi một đồng nào cho quốc phòng, y tế hay hưu trí.
Và nếu chỉ dừng ở đó thì vẫn chưa phải điều tác giả lo nhất.
Vì sao hóa đơn lãi chưa chắc dừng lại?
Theo nguồn gốc, 23% trái phiếu chính phủ Mỹ có thể giao dịch hiện là tín phiếu Kho bạc (T-Bills). Loại này đáo hạn ngắn, nên chi phí lãi điều chỉnh gần như ngay khi Fed thay đổi lãi suất. Với các đợt tăng lãi suất gần đây của Fed (và có thể thêm nữa).
Nếu xu hướng hiện tại tiếp diễn, tổng chi lãi tính theo 12 tháng khoảng 1,4 nghìn tỷ USD sẽ vượt khoản chi An sinh Xã hội (1,67 nghìn tỷ USD, tăng chậm hơn nhiều) vào cuối năm 2028. Vì vậy, “kết cục nợ công của Mỹ là chắc chắn, câu hỏi chỉ là Chủ tịch Fed Kevin Warsh có đẩy nó đến sớm hơn hay không”. Đây nên được coi như một kịch bản, không phải dự báo của HCT hay đồng thuận thị trường.
Góc nhìn cho nhà đầu tư Việt
Bài toán ngân sách Mỹ chạm đến nhà đầu tư Việt chủ yếu qua ba kênh:
- Lợi suất trái phiếu Mỹ và USD: Nhu cầu vay lớn của chính phủ Mỹ là một trong những yếu tố giữ lợi suất dài hạn ở mức cao, từ đó hỗ trợ đồng USD. Tỷ giá tham chiếu ngày 12/10 là 25.660 VND/USD.
- NHNN và lãi suất huy động: USD mạnh tạo áp lực lên tỷ giá VND/USD, buộc Ngân hàng Nhà nước cân đối giữa ổn định tỷ giá và mặt bằng lãi suất huy động trong nước.
- Dòng vốn và hàng hóa: Lợi suất Mỹ cao có thể khiến dòng vốn ngoại cân nhắc lại cổ phiếu thị trường mới nổi như HoSE. Với hàng hóa định giá bằng USD, trong đó có kim loại công nghiệp và nông sản, USD mạnh thường là yếu tố gây áp lực, nhưng giá còn phụ thuộc chủ yếu vào cung cầu thực.
Thâm hụt tháng 9 trông nhẹ nhõm, nhưng bức tranh cả năm là 2 nghìn tỷ USD thâm hụt và 1,36 nghìn tỷ USD tiền lãi. Câu hỏi lớn không còn là Mỹ có vay nữa hay không, mà là thị trường sẽ đòi lãi bao nhiêu để tiếp tục cho vay.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------
Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, năng lượng, kim loại, và nguyên liệu công nghiệp. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá, đồng thời tạo cơ hội sinh lời từ sự chênh lệch giá trong tương lai. Với sự phát triển của công nghệ và hội nhập kinh tế, thị trường này ngày càng thu hút sự quan tâm nhờ tính thanh khoản cao và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư. NĐT quan tâm liên hệ với tôi cũng như tham gia nhóm cộng đồng qua thông tin trên trang cá nhân.
***Tư vấn đầu tư hàng hoá thông qua Sở giao dịch Hàng hoá Việt Nam (MXV)***
- Hợp pháp - Minh Bạch - Thanh khoản cao tiêu chuẩn quốc tế
- Mua bán 2 chiều LONG SHORT - Giao dịch T0 - Đòn bẩy 20 lần không lãi vay Margin - Liên thông 52 quốc gia
- Mobile/ z.a.lo: 0867 091 553 ( Để tham gia room )
- Link nhóm zalo tin tức hàng hóa phái sinh: https://zalo.me/g/tdoxrn656
