Shock : Ngoài BIG 4 – CÒN MỘT NGÂN HÀNG CÓ NHÓM CỔ ĐÔNG NHÀ NƯỚC NẮM HƠN 65% VỐN!

Ít ai biết rằng, ngoài những cái tên quen thuộc như VCB, BID, CTG, hệ thống ngân hàng Việt Nam còn có một trường hợp sở hữu rất đặc biệt: Saigonbank (SGB) – ngân hàng thương mại cổ phần đầu tiên của Việt Nam, thành lập năm 1987.

Điều bất ngờ nằm ở bốn cổ đông lớn nhất:

Văn phòng Thành ủy TP.HCM: 18,19%.

Xây dựng và Kinh doanh Nhà Phú Nhuận: 16,64%.

Du lịch Thương mại Kỳ Hòa: 16,35%.

Dầu khí TP.HCM (Saigon Petro): 14,08%.

Tổng cộng, bốn cổ đông này nắm tới 65,26% vốn điều lệ SGB. Đáng chú ý, cả bốn đều thuộc nhóm cổ đông có liên quan, gắn với hệ thống doanh nghiệp của Thành ủy TP.HCM. Đây là một cấu trúc sở hữu rất hiếm gặp trong hệ thống ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam.

Câu chuyện phải quay về năm 1987, thời điểm Việt Nam vừa bắt đầu công cuộc Đổi mới. Khi ấy, hệ thống ngân hàng vẫn chủ yếu vận hành theo cơ chế cũ, nguồn vốn phục vụ sản xuất kinh doanh còn hạn chế. TP.HCM đã tiên phong thử nghiệm mô hình ngân hàng thương mại cổ phần, huy động nguồn lực từ các tổ chức kinh tế và người dân để phục vụ phát triển kinh tế.

Saigonbank ra đời trong bối cảnh đó, với vốn điều lệ ban đầu chỉ 650 triệu đồng, tương đương 13.000 cổ phần. Văn phòng Thành ủy TP.HCM cùng các đơn vị kinh tế thuộc hệ thống Thành phố đã tham gia góp vốn, đặt nền móng cho ngân hàng thương mại cổ phần đầu tiên của cả nước. Thậm chí, SGB ra đời trước cả Luật Công ty và Pháp lệnh Ngân hàng năm 1990.

Đáng chú ý, Chủ tịch HĐQT SGB – ông Vũ Quang Lãm từng giữ chức Phó Tổng Giám đốc Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TP.HCM (HFIC), đồng thời được ghi nhận là người đại diện phần vốn của các cổ đông gắn với Thành ủy TP.HCM tại Saigonbank.

Gần 40 năm trôi qua, dấu ấn sở hữu từ thời kỳ đầu Đổi mới vẫn được duy trì. Trớ trêu là ngân hàng tiên phong một thời hiện chỉ có vốn điều lệ khoảng 3.608 tỷ đồng, thuộc nhóm nhỏ trong hệ thống.

Bên lề Luật Các tổ chức tín dụng 2024 đã siết giới hạn sở hữu cổ phần của cổ đông và người có liên quan. Chính SGB cũng thừa nhận cần có phương án điều chỉnh cơ cấu sở hữu theo quy định.

Liệu ngân hàng thương mại cổ phần đầu tiên của Việt Nam có chuẩn bị bước vào cuộc đổi mới lần thứ hai, với sự thay đổi lớn trong cơ cấu cổ đông sau gần 40 năm? 

Tác giả : Thăng Long Offcial