Rạn nứt Mỹ – NATO gia tăng: Ông Trump công khai chỉ trích liên minh giữa bất đồng về Iran

Căng thẳng giữa Mỹ và NATO tiếp tục leo thang khi Tổng thống Donald Trump công khai chỉ trích liên minh quân sự này, trong bối cảnh bất đồng sâu sắc liên quan đến chiến sự tại Iran.

Phát biểu trên nền tảng Truth Social ngày 8/4 (giờ địa phương), ngay sau cuộc gặp kín với Tổng thư ký NATO Mark Rutte tại Nhà Trắng, ông Trump cho rằng NATO đã không đáp ứng kỳ vọng của Washington. “NATO đã không có mặt khi chúng ta cần họ và họ cũng sẽ không có mặt nếu chúng ta cần họ lần nữa,” ông viết, đồng thời tiếp tục đề cập đến vấn đề Greenland khi cho rằng hòn đảo này đang bị quản lý yếu kém.

Cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo diễn ra trong bối cảnh Mỹ tìm cách thúc đẩy việc mở lại Eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược toàn cầu – cũng như xoa dịu những bất đồng ngày càng lớn với các đồng minh châu Âu về cách tiếp cận cuộc chiến tại Iran. Tuy nhiên, nội dung chi tiết của cuộc trao đổi chưa được công bố.

Trong cuộc phỏng vấn với CNN sau đó, Tổng thư ký Mark Rutte cho biết cuộc đối thoại kéo dài hơn hai giờ diễn ra “thẳng thắn” và “cởi mở”, mô tả đây là cuộc trao đổi giữa “hai người bạn tốt”. Dù vậy, ông cũng thừa nhận sự thất vọng rõ rệt từ phía Washington, đồng thời nhấn mạnh rằng ông Trump đã lắng nghe các lập luận từ NATO về tình hình hiện tại.

Ông Rutte cũng khẳng định phần lớn các quốc gia châu Âu đã hỗ trợ Mỹ trong chiến dịch liên quan đến Iran thông qua hậu cần, các chuyến bay giám sát và cung cấp căn cứ quân sự. Tuy nhiên, ông từ chối bình luận về khả năng Mỹ rút khỏi NATO – một kịch bản đang làm dấy lên nhiều lo ngại.

Trước đó, mối quan hệ giữa Mỹ và NATO đã xuất hiện rạn nứt khi ông Trump đề xuất kiểm soát Greenland – vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch, một thành viên NATO. Đề xuất này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ các đồng minh châu Âu, làm gia tăng căng thẳng trong nội khối.

Trong những tuần gần đây, ông Trump liên tục chỉ trích NATO là “hổ giấy” và cảnh báo khả năng rút Mỹ khỏi liên minh, với lập luận rằng các nước châu Âu đang hưởng lợi từ ô bảo trợ an ninh của Washington nhưng không đóng góp tương xứng, đặc biệt trong các hoạt động quân sự liên quan đến Iran.

Mặc dù Tổng thống Mỹ đã tuyên bố tạm dừng các cuộc tấn công nhằm vào Iran theo một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần, hệ quả từ xung đột vẫn tiếp tục tác động tiêu cực đến quan hệ xuyên Đại Tây Dương.

Giới quan sát cho rằng những bất đồng hiện tại không chỉ xoay quanh Iran mà còn phản ánh các vấn đề sâu rộng hơn, bao gồm chiến sự tại Ukraine, tranh cãi về Greenland và áp lực gia tăng đối với chi tiêu quốc phòng của các nước thành viên NATO.

“Đây là thời điểm nguy hiểm đối với liên minh xuyên Đại Tây Dương,” bà Oana Lungescu, cựu phát ngôn viên NATO, hiện công tác tại Viện Nghiên cứu Quân sự Hoàng gia Anh (RUSI), nhận định.

Trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu ngày càng phức tạp, những rạn nứt giữa Mỹ và NATO có thể tạo ra các hệ lụy sâu rộng, không chỉ về an ninh mà còn đối với cấu trúc quyền lực và sự ổn định của trật tự quốc tế.